Skirbi pa Tito Laclé
Un experiencia recientemente di columnista Hulandes Babette Wieringa den un avion a hala mi atencion. No solamente pa loke a pasa, sino pasobra ta un situacion cu mi mes ta observa y cu probablemente hopi pasahero a yega di experiencia: bo a paga pa un asiento, pero un parti di bo espacio ta wordo ocupa pa e persona sinta banda di bo.
Wieringa ta conta cu durante un vuelo, un señora cu segun su estimacion tabata pisa alrededor di 120 kilo a ocupa parti di su asiento. Ora el a pidi pa cambia lugar, e señora a sinti su mes ofendi.
E experiencia aki ta lanta un pregunta cu hopi hende probablemente ta pensa, pero no ta tribi expresa: Si un persona tin mester di mas espacio cu un asiento regular ta ofrece, ken mester paga pa e espacio adicional?
E DERECHO DI TUR DOS PASAHERO
Imagina bo ta sinta den un avion pa un vuelo di cinco ora. Bo a paga pa bo asiento, pero e persona banda di bo tin un curpa asina grandi cu parti di dje ta pasa riba e division entre e asientonan y ta ocupa espacio cu ta pertenece na bo.
Bo no por uza e sosten di brasa, bo mester sinta inclina of mantene bo brasa contra bo curpa durante henter e vuelo.
Bo mester acepta esaki simplemente pa evita ofende e otro persona?
Mi ta kere cu no. Pero esaki no ta nifica cu bo tin derecho di humiya e persona cu sobrepeso tampoco.
E otro pasahero tambe a paga pa su ticket, tin derecho di biaha cu dignidad y probablemente ta sinti su mes igualmente incomodo.
Aki nos ta haya e berdadero conflicto: dos persona cu derecho legitimo, pero cu e espacio fisico disponibel no por acomoda adecuadamente.
KICO AEROLINEANAN TA HACI ACTUALMENTE?
E realidad ta cu no tin un regla universal. Cada aerolinea tin su propio politica, y e diferencia ta significativo.
Por ehempel, KLM ta ofrece pasaheronan cu tin mester di mas espacio e posibilidad di cumpra un asiento adicional na un tarifa generalmente equivalente na 75% di prijs di e asiento original. E aerolinea ta informa tambe cu su asientonan Economy tin un largura entre sosten di brasa di aproximadamente 41,5 te 46 centimeter, dependiendo di e avion.
Southwest Airlines ta uza e Sosten di brasa como frontera entre dos asiento. Si un pasahero ocupa espacio di e asiento banda di dje, por ta necesario pa e persona uza dos asiento.
Si no tin asiento adicional disponibel, e aerolinea por cambia e pasahero pa un otro vuelo. Southwest por ofrece un segundo asiento gratuitamente na aeropuerto si tin disponibilidad.
Na Canada, e situacion ta diferente. Pa cierto buelonan domestico, pasaheronan cu tin un discapacidad reconocido, incluyendo obesidad cu ta causa limitacion funcional, por tin derecho na un asiento adicional sin paga un segundo tarifa. Esaki no ta aplica automaticamente pa tur persona cu sobrepeso ni pa vuelonan internacional.
E ehempelnan aki ta demonstra cu ta posibel di introduci reglanan cla, sin necesariamente discrimina contra hende cu sobrepeso.
POR OBLIGA UN PASAHERO PAGA EXTRA NA MOMENTO DI ABORDA?
Esaki ta depende di e condicionnan di transporte di cada aerolinea, disponibilidad di asiento y legislacion aplicabel.
Un aerolinea por tin reglanan cu ta exigi espacio adicional ora un persona no por ocupa un asiento di manera seguro, pero esaki no ta nifica cu e tripulacion por inventa un tarifa extra riba e momento.
Si e avion ta completamente yen, e situacion ta bira mas complica. No tin un asiento extra pa ofrece y, dependiendo di e politica, un pasahero por mester cambia pa un otro buelo.
Pero tin un pregunta importante: Pakico e problema mester wordo descubri ora tur hende ta sinta caba den avion?
Un aerolinea mester por identifica necesidadnan di espacio adicional durante reservacion of check-in, sin expone of humiya e pasahero.
Ken realmente tin responsabilidad?
Aki mi ta mira tres responsabilidad diferente.
E pasahero cu tin mester di mas espacio mester, den medida di lo posibel, anticipa su necesidadnan y consulta cu e aerolinea prome cu biaha. Esaki no ta cuestion di culpa, sino di evita un conflicto.
E pasahero banda di dje tin derecho di reclama discretamente si e no por uza e espacio di su asiento adecuadamente. Un keho respetuoso no ta automaticamente fatshaming.
E aerolinea tin e responsabilidad operacional mas grandi. E ta determina largura di asiento, ta bende e lugarnan y ta establece e condicionnan di transporte. P'esey, e no mester laga dos pasahero resolve un problema cu su sistema di reservacion y acomodacion no a logra preveni.
Y si esaki pasa cu bo?
Mi conseho ta pa no confronta e otro pasahero directamente tocante su peso.
Papia discretamente cu un miembro di e tripulacion, preferiblemente prome cu avion sali. Splica cu bo no por uza e espacio di bo asiento completamente y puntra si tin posibilidad di cambia lugar.
Si no tin solucion, pidi pa registra bo keho formalmente, incluyendo e problema di espacio y ausencia di alternativa. Despues di e vuelo bo por solicita compensacion of un reembolso parcial, aunke esaki no ta automaticamente un derecho garantisa.
Tambe ta importante cu e aerolinea no obliga e persona cu sobrepeso soporta humiyacion publico.
Y Aruba?
Na Aruba, cu su conexionnan aereo frecuente cu Merca, Hulanda y region Caribe, esaki ta un tema cu merece atencion.
No. No compronde mi robez. MI no ta sugeri cu tur persona cu sobrepeso mester paga dos ticket. Peso solamente no ta un criterio suficiente: tin persona pisa cu por sinta comodamente den un asiento regular, mientras otro persona cu un configuracion fisico diferente por tin mester di mas espacio.
E criterio mester ta e espacio realmente ocupa, seguridad y posibilidad di utiliza e asiento sin invade e espacio di otro.
Mi ta kere cu aerolineanan cu ta opera na Aruba mester informa claramente, prome cu reservacion, kico ta nan politica den situacionnan asina. Cuanto un asiento adicional ta costa? Kico ta pasa si avion ta yen? Ken ta ricibi otro asiento? Y con ta proteha derecho di tur dos pasahero?
E PREGUNTA FINAL
No ta solamente un debate tocante gordura. Ta un debate tocante derecho di e consumidor, dignidad humano y responsabilidad comercial.
Un persona cu sobrepeso no mester wordo humiya pa su curpa. Pero un otro pasahero tampoco mester entrega parti di e espacio cu el a paga p'e, simplemente pa evita un situacion incomodo.
Mi pregunta ta: Si dos persona a paga pa un asiento completo, pero e avion no por acomoda nan tur dos adecuadamente, pakico nan mester carga cu e consecuencia y no e aerolinea?
E solucion no ta den humiyacion, ni den obliga hende keda keto. E solucion ta den reglanan cla, aplicacion respetuoso y un sistema cu ta reconoci cu tur pasahero tin derecho di biaha cu dignidad y comodidad.