ORANJESTAD – Minister Gerlien Croes a pone Stichting FUTURA, crea durante gobernacion anterior, bou di lupa publico dialuna anochi, despues cu el a declara cu ta trata di aproximadamente 14 miyon florin di placa di pueblo y cu desde januari 2026 e ta sperando riba responsabilisacion di e fondo. Pero un analisis di e documentonan cu Croes mes a publica ta mustra cu, aunke ta trata di sumanan considerable, e cifra di 14 miyon no por wordo confirma simplemente sumando e presupuestonan cu ta aparece den e papelnan.
DECLARACION DI CROES
“14 miyon na Stichting FUTURA, mi a pidi responsabilisacion desde januari 2026 y ainda mi no a ricibi esaki,” Croes a publica, agregando cu porta ex-prome minister Evelyn Wever-Croes por contesta despues di vakantie, den un forma di cherche, mirando cu ta conoci cu e ex prome mandatario actualmente ta di vacacion.
CUANTO PLACA REALMENTE FUTURA A RICIBI
E declaracion di e mandatario ta pone un pregunta importante riba mesa: cuanto placa Gobierno (anterior) efectivamente a entrega na FUTURA, cuanto a wordo gasta, riba kico, y cuanto a keda disponibel? Documentonan publica pa Croes riba su pagina di Facebook, ta duna un prome indicacion.
CIFRANAN DI FUTURA
Un reporte di FUTURA (conforme loke a keda publica pa Croes riba FB, tocante periodo 2018-2020 y e alcance di trabou pa 2021 ta indica cu e presupuesto acorda pa 2018 tabata Afl. 4 miyon. E documento ta bisa cu e fondo aki a wordo transferi completamente na FUTURA den cuater tranche. Pa periodo 2019-2021, segun e mesun documento, a wordo acorda un presupuesto adicional di Afl. 6,9 miyon. Di e suma aki, Afl. 3 miyon tabata destina specificamente pa e-Government. Esaki kiermen cu riba papel, e dos acuerdonan menciona tabata representa Afl. 10,9 miyon. Pero esaki no ta mescos cu bisa cu tur e placa ey a wordo entrega of gasta. Un otro pida di e informacion publica di e raport ta mustra cuanto FUTURA efectivamente a ricibi te e momento ey.
Na 2018, e fundacion a ricibi cuater transferencia: Afl. 750.000 na juni, Afl. 750.000 na oktober, Afl. 500.000 na november y Afl. 2 miyon na december. Na 2019 no a registra fondo nobo. Na september 2020 a sigui un transferencia di Afl. 3,3 miyon, y na oktober 2020 otro di Afl. 2,3 miyon.
Segun e propio cuadro financiero, e total di fondo di Gobierno ricibi bou di e contractnan tabata, na e momento di e reporte, Afl. 9,6 miyon.Di e Afl. 9,6 miyon aki, Afl. 3 miyon tabata reserva pa e proyecto di e-Government. Ademas, e informacion ta menciona Afl. 180.000 relaciona cu impuesto BBO/BAZV riba e fondo di e-Government, cu Gobierno lo mester reembolsa. Despues di e ahustenan aki, FUTURA a calcula cu tabatin Afl. 6,42 miyon disponibel pa uso durante periodo 2018-2021.
E informacion ta indica e siguiente gastonan: Afl. 435.000 na 2018, Afl. 1,6 miyon na 2019, Afl. 1,965 miyon durante prome tres kwartal di 2020 y Afl. 145.000 durante e ultimo kwartal di 2020 relaciona cu un alcance di trabou durante Covid-19.
Despues di esaki, e documento ta mustra un saldo disponibel di aproximadamente Afl. 2,275 miyon pa 2021.
Y precisamente aki ta bira importante pa no simplemente suma tur cifra cu ta aparece den diferente presupuesto.
Documentonan despues publica pa Croes ta mustra un presupuesto total di Afl. 1,3 miyon pa 2022. Entre e proyectonan menciona ta inclui e Innovation Summit, Start Up Guide, iniciativa internacional, proyecto di sostenibilidad y operacion di FUTURA y su Innovation Hub.
Pa 2023/2024, un otro documento ta mustra un presupuesto total di Afl. 1,145 miyon, incluyendo Afl. 720.000 pa proyecto, Afl. 369.310 pa operacion di FUTURA y Innovation Hub y Afl. 55.690 como contingencia.
Pero e documentonan publica te awor no ta laga cla si e presupuestonan di 2022 y 2023/2024 tabata completamente financia cu placa nobo entrega pa Gobierno, of si nan tabata inclui saldo y fondo cu a pasa di un aña pa otro. Esaki ta un diferencia esencial.
Si placa cu a keda na fin di un aña ta wordo inclui atrobe como presupuesto den e siguiente aña, simplemente suma tur presupuesto lo conta e mesun placa dos biaha.
P'esey, e cifra di Afl. 14 miyon menciona pa Croes mester wordo comproba cu un overzicht completo di transferencia efectivo, y no solamente cu presupuesto of alcance di proyecto.
Na mes momento, e documentonan si ta confirma cu FUTURA tabata administra miyones di florin di fondo publico y cu algun fondo a keda disponibel pa uso den añanan siguiente. E pregunta di responsabilisacion, por lo tanto, door di minister Croes, ta completamente relevante.
FALTA DI PRUEBA
Pero e documentonan publica te awor no ta presenta prueba suficiente pa conclui cu tin mal uso di fondo. Nan ta mustra presupuesto, transferencia, gasto y saldo reporta. Pa determina si tin irregularidad, mester compara esaki cu cuenta anual audita, bank statement, contract, factura, procurement, pago efectivo y resultado di cada proyecto.
FUTURA ta presenta su mes publicamente como Aruba su National Innovation Lab. Minister Croes actualmente ta Vice Minister-Presidente y Minister di Relacionnan den Reino, Enseñansa, Hubentud, Innovacion y Deporte.
E siguiente paso, pa haya claridad completo, ta pa e ex minister publica of entrega e responsabilisacion cu Croes ta bisa cu el a pidi desde januari: cuanto FUTURA a ricibi en total desde su inicio, di cua cuenta e placa a sali, cuanto a wordo gasta, cuanto a wordo pasa pa añanan siguiente, cua proyecto a wordo entrega, y cuanto placa of activo a keda finalmente den fundacion.
Sin e informacion ey, por papia di miyones di placa publico cu mester wordo responsabilisa. Pero ainda no por papia, solamente riba base di e documentonan publica, di prueba di mal uso.
Y si e total realmente ta Afl. 14 miyon, e administracion completo mester por mustra exactamente unda cada parti di e Afl. 14 miyon ey a bai.