ORANJESTAD – Fraude cu pago digital ainda ta sosode relativamente poco na Aruba, pero ora cu e pasa, hopi biaha e ta afecta principalmente hende di edad mas halto y consumidornan di edad medio. Ademas, un parti considerable di victiman no ta haya nan placa bek for di banco. Esaki ta sali na cla for di un reporte nobo di Banco Central di Aruba (CBA) di engaño y fraude den pago digital. E investigacion ta basa riba un encuesta di 2024 di experencia di consumidornan cu fraude den pago digital. For di e resultado ta mustra cu casi 88 porciento di e participantenan den e ultimo diesdos luna no a experencia fraude, mientras cu poco mas cu diesdos porciento si a haya cu un intento of un incidente real di fraude. Cu esey, e dimension di fraude digital na Aruba pa awor ta relativamente limita, aunke banco central ta adverti cu digitalisacion di pago tambe ta trece riesgo nobo.
HENDE DI EDAD MAS HALTO MAS BIAHA TA BIRA BLANCO
For di e reporte ta sali cu especialmente habitantenan di edad mas halto ta vulnerable pa engaño. Personanan di 65 aña of mas y tambe hende di edad medio ta bira victima mas biaha y tin un riesgo mas grandi pa fraudeur contacta nan mas cu un biaha. Segun banco central, esaki por tin relacion cu menos experencia digital y un dependencia mas grandi riba canalnan di comunicacion online.
CREDITCARD E BLANCO PRINCIPAL
Mayor parti di fraude na Aruba ta sosode via medio di pago tradicional. Creditcard ta e blanco den casi mitar di e caso nan, sigui pa debitcard. Fraude via transferensia bancario, wallet digital of criptomoneda ta sosode mucho menos biaha segun e investigacion. Lama atencion cu fraudeurnan ta yega na nan victima principalmente via e-mail y social media, unda nan hopi biaha ta hasi nan mes pasa pa banco, compania of conocinan pa asina ricibi informacion personal of dato di pago.
PERDIDA NORMALMENTE LIMITA
Daño financiero di fraude digital den hopi caso ta relativamente chikito. Segun e reporte, casi cuarenta porciento di e victimanan a a perde menos cu 100 florin Arubano. Sinembargo, daño mas grandi tambe ta sosode: cerca un tercio a perde mas cu 500 florin. Aunke mayoria di e victiman ta informa nan banco, esey no semper ta resulta den compensacion. 83 porciento di e victiman a tuma contacto cu banco, pero solamente sesenta porciento a ricibi e monto completo bek, mientras cu poco mas cu trinta porciento no a ricibi ningun compensacion.
CONSENSHI TA CRECE, SEGURIDAD AINDA TA FALTA
Segun banco central, consenshi bou di consumidornan ta relativamente halto. Casi tres cuart di e participantenan ta bisa cu nan ta consciente di e riesgo di fraude digital. Sin embargo, hopi usadornan ainda no ta tuma suficiente medida concreto di seguridad, manera cambia password regularmente of usa autenticacion di dos paso. Banco central ta enfatisa cu digitalisacion di pago ta inevitabel y cu p’esei tanto consumidornan como institucionnan financiero mester keda alerta. Segun CBA, e reporte mester contribui na mas consenshi y un proteccion mas bon pa usadornan di medio di pago digital na Aruba.