ORANJESTAD — Entrante 1 di december, Gobierno lo introduci un permiso temporal di trabou di seis luna pa trahadornan stranhero cu mester wordo contrata for di exterior. Minister encarga cu DIMAS, Arthur Dowers, a anuncia cu e medida ta busca pa alivia e presion riba mercado laboral, mientras Gobierno ta prepara un maneho nobo pa e proximo aña. Segun Dowers, e maneho actual a contribui na mantene control riba entrada di trahadornan stranhero. Sinembargo, despues di consulta cu diferente grupo na Aruba, Gobierno a constata cu e restriccionnan tambe ta pone presion riba empresanan cu tin necesidad di personal. E permiso di seis luna lo ta un opcion adicional na e permiso pa proyecto, cu segun e minister ta cubri periodonan di tres te 18 luna.
TRAHADO MESTER BIN FOR DI EXTERIOR
Dowers a enfatisa cu e permiso nobo ta destina pa trece un trahado for di exterior. E medida no ta un trayecto pa regularisa automaticamente personanan cu ta na Aruba caba. “E persona mester bin for di exterior,” e minister a declara. El a splica cu un persona cu ta na Aruba y a traha durante e periodo anterior mester sali for di e pais y solicita e permiso desde exterior. Despues di e seis luna, e trahado mester abandona Aruba. Un eventual peticion nobo, sea pa otro permiso of via un trayecto diferente, tambe mester wordo tramita mientras e persona ta pafo di Aruba. “Bo tin seis luna. Despues di seis luna, bo ta bay y despues bo ta mira si bo ta aplica di nobo of via otro trayecto,” Dowers a indica.
EMPRESA MESTER TIN SU ASUNTONAN NA ORDEN
Pa por solicita e permiso, e empleador mester tin su obligacionnan na Belastingdienst y SVB na orden. E trahado tambe mester cumpli cu e requisitonan correspondiente, incluyendo un certificado di bon conducta y seguro. Dowers a subraya cu e responsabilidad pa e persona ta keda cerca e empleador cu trece e na Aruba. E empresa mester tin trabou concreto pa ofrece y cumpli cu e reglanan aplicabel. “E persona ta bin traha pa bo y bo ta responsabel p’e,” e minister a enfatisa. El a adverti cu e medida no ta destina pa laga un agencia of intermediario trece un grupo di persona sin tin trabou garantiza pa nan. No por trece, por ehempel, diez trahado pa seis luna y despues laga nan sin empleo.
META TA TRAMITA DEN DOS SIMAN
Segun Dowers, Gobierno y DIMAS lo haci e maximo esfuerso pa tramita e permisona n den aproximadamente dos siman, siempre cu e peticion ta completo y tur documento ta na orden. E minister a aclara cu e tempo cortico di tramitacion ta depende tambe di e solicitante. Si documento esencial, manera e certificado di bon conducta, ta falta, esaki por retrasa e proceso. Dowers a invita empleadonan cu kier contrata personal pa cuminsa prepara nan documentacion, pa por haci uso di e opcion nobo na comienso di december. E intencion ta pa duna mercado laboral mas espacio den anticipacion di temporada halto di turismo.
NECESIDAD DEN DIFERENTE SECTOR
E minister a menciona demanda di personal den hoteleria, particularmente pa limpiamento, y den restaurantnan, incluyendo waiter y bartender. Tambe tin peticionnan den construccion y servicionan relaciona cu Airbnb. Den e sector di bienestar y cuido personal, Gobierno ta observa necesidad di personal pa trabounan manera peluqueria, cuido di uña, massage y gimnasio Dowers a indica cu inicialmente Gobierno no kier pone limitacionnan amplio pa categoria di trabou dentro di e opcion temporal. Sinembargo, e apertura no ta elimina e requisitonan pa empleador y trahado. Ademas, Gobierno lo sigui evalua e necesidadnan di mercado y disponibilidad di personal local. Basa riba e cifranan, por adapta e maneho y limita cierto categoria durante e trayecto.
MANEHO NOBO PA PROXIMO AÑA
E permiso di seis luna ta un medida temporal mientras Gobierno ta elabora e maneho pa e proximo aña. Segun Dowers, minister di Labor lo duna mas informacion e proximo siman tocante e categorianan y e trayectonan regular pa contrata personal for di exterior. Un anuncio mas amplio tocante e maneho nobo ta wordo spera na januari of despues. E meta, segun e minister, ta pa combina e necesidad di personal cu un proceso organiza y controla pa entrada di trahadornan stranhero.