Hoogervorst (CAFt): Turismo a duplica, pero economia pa e habitante a crece solamente 20%

Hoogervorst (CAFt): Turismo a duplica, pero economia pa e habitante a crece solamente 20%

Posted on 10/26/2026, 6:43 AM AST | Updated on 10/26/2026, 6:46 AM AST

ORANJESTAD — Aruba tabatin mester un duplicacion di su turismo pa logra un crecemento economico pa habitante di 20% den binti aña. Pa presidente di College Aruba Financieel toezicht (CAFt), Hans Hoogervorst, e diferencia aki ta mustra dicon e pais mester tuma decisionnan concreto tocante e crecemento turistico y e costonan cu esaki ta trece pa comunidad. Den un entrevista cu Tito Laclé di Noticiacla e siman aki, Hoogervorst a bisa cu turismo a trece Aruba hopi prosperidad, pero tambe a haci e pais sumamente dependiente di un solo actividad economico. “Turismo ta e korki riba cual e isla aki ta drief, y tambe e finansa publico,” el a expresa. Segun e cifranan cu el a presenta, economia pa habitante a crece aproximadamente 20% den binti aña, mientras e actividad turistico a bira doble. E resultado ta cu e presion di turismo riba e isla a aumenta mucho mas cu e crecemento economico pa persona.

CALIDAD Y MAS BALOR PA TURISTA

“Aruba ta bisa caba pa añanan: nos no mester bay pa cantidad. Nos mester bay pa calidad y mas balor pa turista. Te awor esey no a logra,” Hoogervorst a declara. El a señala cu hasta den e ultimo aña e crecemento a sigui cu porcentahe di dos cifra.

E ENTRADA TA YEGA PROME; E COSTO TA SIGUI DESPUES

Hoogervorst a splica cu e beneficio economico di un hotel nobo ta bira visibel rapidamente, pero e gastonan cu e actividad ta genera pa comunidad por tarda mas pa aparece of pa wordo reconoce. “Normalmente e costonan ta bin prome cu e beneficionan. Den turismo ta mas bien e beneficionan ta bin prome cu e costonan,” el a bisa, ripitiendo un observacion comparti durante e reunion cu gobernantenan.

DESCONTENTO PUBLICO CU TURISMO

El a relaciona e creciente descontento tocante turismo cu costo di bida, casnan cu ta bira impagabel y e falta di vivienda. E expansion di vacation rentals, incluyendo Airbnb, ta forma parti di e discusion ey. Segun Hoogervorst, e crecemento fuerte di e sector di huur turistico, cu tabata poco of insuficientemente regula, a contribui na e dificultad pa controla e cantidad di turista. P’esey CAft ta mira e decision pa registra e alojamientonan como un paso positivo. “Si bo haci esey, bo por limita e crecemento,” el a bisa.

MIGRACION LABORAL TIN CONSECUENCIA PA FUTURO

Un otro punto cu, segun Hoogervorst, no a ricibi suficiente atencion ta e efecto di e expansion turistico riba e composicion di poblacion y e gastonan colectivo. E sector mester mas trahado cu Aruba por suministra localmente. Esaki ta trece migracion laboral. Hoogervorst a señala cu, segun e datonan presenta, e poblacion local ta representa ainda poco mas cu 60% di e total na Aruba.

 

Su preocupacion ta inclui e situacion di trahadonan cu ta biba y traha aki pa diez of binti aña, pero cu no ta acumula suficiente pensioen. Ora nan alcanza edad di retiro, nan por prefera keda na Aruba pa motibo di famia of acceso na cuido medico, mientras nan entrada ta limita. El a describi esaki como, den cierto sentido, “importa un parti di pobresa”, y a pidi pa gobierno pensa miho riba e consecuencianan di largo plazo di migracion laboral. “Desaroya un maneho di inmigracion cu ta causa menos di e tipo di problemanan aki,” tabata su mensahe. El a aclara cu CAFt no ta specialista den inmigracion, pero cu e efecto riba finansa publico ta exigi atencion.

COVID A MUSTRA E RIESGO

Pa ilustra e vulnerabilidad, Hoogervorst a compara e caida economico durante Covid cu algun di e crisisnan economico mas severo internacionalmente. Segun su presentacion, e caida na e islanan durante pandemia a acerca 25%, cu Aruba como e mas afecta entre e islanan menciona, debi na su dependencia di turismo. “Tur hende a lubida esey atrobe, pero esey ta loke bo tin cu enfrenta,” el a bisa. P’esey el a elogia e reduccion liheo di e debe publico di Aruba. Segun Hoogervorst, e pais mester probecha e añanan bon pa crea reserva financiero pa un siguiente crisis. Su conclusion ta cu crecemento turistico mester wordo evalua mas amplio cu solamente cantidad di bishitante: e efecto riba prosperidad pa habitante, vivienda, mercado laboral y gastonan publico mester forma parti di e mesun decision.