Analisis DOW (3): Aruba no por normalisa disfuncion; momento pa actua ta awor

Analisis DOW (3): Aruba no por normalisa disfuncion; momento pa actua ta awor

Posted on 8/20/2026, 9:44 AM AST | Updated on 8/20/2026, 9:45 AM AST

Scirbi pa Tito Laclé

Den e dos prome partinan di e analisis aki, NoticiaCla a mustra cu problema di DOW ta reconoci, ta structural y tin solucionnan posible. Pero tin un otro pregunta cu no por keda sin contesta: kico Aruba ta paga cada dia cu accion ta wordo posponi? Pasobra no haci nada tampoco ta gratis. Al contrario: cada dia e factura ta bira mas grandi.

COSTO DI NO HACI NADA TA CRECIENDO

E peligro mas grandi ta cu atraso tin un efecto bola di sneeuw.

Un caminda cu mester un reparacion chikito awe mester un reconstruccion completo mañan.

Un drenahe cu no wordo manteni por crea inundacion y daño na cas y negoshi.

Un permiso cu tarda un aña por pone un proyecto financieramente imposibel.

Un edificio publico cu no haya mantenimiento preventive, por bira un proyecto di miyones mas.

Y cada biaha cu ciudadano manda un carta y no haya contesta, Gobierno ta perde un tiki mas di credibilidad.

Esey ta costo tambe, aunke e no ta aparece inmediatamente den presupuesto.

ARUBA NO POR NORMALISA DISFUNCION

E peliger ta cu pueblo ta acostumbra. Y manera cu Ponson a bisa, esey ta UN di nos problemanan. Nos ta custumbra, y acepta, como cultura, y no ta actua mas ferviente. 

Esaki ta bira normal pa un caminda keda malo.

Normal pa un solicitud tarda un aña.

Normal pa un departamento no contesta.

Normal pa un proyecto wordo anuncia dos, tres biaha (manera cu a sosode e siman aki cu e Proyecto di Pomp na Lagoen).

Normal pa cada minister nobo bisa cu e a hereda un problema enorme.

Pero un pais no por crece riba normalisacion di disfuncion.

Aruba su economia ta depende enormemente di movimento: turista mester move, empleado mester yega trabou, producto mester wordo transporta, inversion mester pasa di papel pa realidad. Infrastructura y servicio publico no ta accesorio di economia. Nan ta e base di economia.

CUA su alarma, pues, no mester wordo mira simplemente como un otro keho di comerciante.

E mester wordo mira como un advertencia.

E MOMENTO PA ACTUA TA AWOR

Minister Herdé a bisa algo correcto: responsabilidad no ta solamente reconoce e problema, sino busca solucion.

Pero responsabilidad tin un segunda parti: resultado!!!!.

Si Gobierno ya sa cu DOW tin problema, si a manda haci scan, si ya conoce e atraso di infrastructura, si e comerciante ta alarma y si pueblo ta confronta e consecuencia cada dia, e ora Aruba NO mester otro fase largo di diagnostico.

Mester deadline.

Mester prioridad.

Mester presupuesto.

Mester hende responsable.

Mester publicacion di progreso.

Y, sobre todo, mester ejecucion.

Pasobra na final e pregunta no ta si Rene Herdé por drecha tur problema hereda den un aña. Naturalmente no por.

E pregunta ta si den seis luna Aruba por mira cu e sistema finalmente a cuminsa move den direccion correcto.

Si esey no pasa, e problema di DOW lo laga di ta solamente un problema di departamento.

E lo bira un problema di gobernabilidad.

Y e punto ey, Gobierno no lo por bisa cu e no tabata sa. No way!