Scirbi pa Tito Laclé
Ayera NoticiaCla a mustra cu Gobierno mes ya ta consciente di e presion y atraso den DOW, mientras comerciante y ciudadano ta sinti consecuencia directamente. Pero e siguiente pregunta ta mes importante: con Aruba a yega na e punto aki? E contesta no ta den un aña solamente. E problema ta structural, y precisamente p’esey solucion tampoco por ta superficial.
E PROBLEMA NO A NACE CU E GOBIERNO AKI
Tampoco ta husto pa presenta e situacion como si DOW a cay den problema den e ultimo un aña.
NoticiaCla a documenta pa añanan, controversianan riba infrastructura, atraso, calidad di obra y ehecucion. Ya na 2018, por ehempel, Gobierno tabata papia di problema, atraso y “situacion caotico” rond Watty Vos Boulevard y necesidad pa siña e les pa futuro. Dos aña despues, problema riba mesun proyecto a bolbe resulta den anuncio di sancion contra e contratista.
E problema, pues, ta mas profundo cu un minister, un director of un gabinete.
Y precisamente p’esey e excusa cu “esaki ta herencia di pasado” no por ta suficiente tampoco.
Si e problema ta structural, e solucion mester ta structural.
INVESTIGA YA A PONE E PREGUNTA MAS GRANDI
Den e serie INVESTIGA, NoticiaCla recientemente a analiza e distancia entre anuncio di Gobierno y ehecucion. E asunto di DOW ta casi un estudio di un caso perfecto di e problema ey.
Aruba no tin falta di anuncio. NO!
Nos tin plan di revitalisacion. Nos tin plan di vivienda. Nos tin plan di infrastructura. Tin reorganisacion. Tin digitalisacion. Tin estudio. Tin scan. Tin comision. Tin vision. Perooo e ciudadano finalmente no ta biba den un “vision”. NO! E ta core riba caminda, e ta entrega un solicitud, e ta warda un permiso. e ta kier habri su negoshi. e ta kier sa si e caminda dilanti su cas lo wordo drecha. Y si, por ta esaki ta mas importante pa e gobernante cu kier logra algo den e proximo eleccion: E ciudadano ta mide Gobierno riba e momento cu algo realmente pasa.
KICO MESTER PASA AWOR?
Prome, DOW mester haya un plan di emergencia administrativo, no solamente un plan di infrastructura. Gobierno mester publica cuanto caso ta pendiente, cuanto tempo promedio cada tipo di solicitud ta tuma y cua categoria ta atraso mas.
Di dos, mester establece un plazo di servicio. No necesariamente tur permiso mester sali dentro di dos siman, pero cada ciudadano mester haya un confirmacion, un status y un fecha realistico pa decision.
Di tres, mester separa e backlog existente for di e solicitud nobo. Si tur cos keda den mesun tubo, e atraso ta reproduci su mes. Un team temporal por wordo forma exclusivamente pa baha e inventario atras.
Di cuater, Gobierno mester publica un plan multi-anual di infrastructura, cu prioridad, costo y fecha. No solamente anuncia cu “e caminda lo wordo drecha”, sino tambe cua caminda, ki ora, cuanto e ta costa y unda placa ta bin for di dje.
Di cinco, resultado di e organisatiescan di DOW no mester desparece den un lachi. Pueblo mester sa kico e la haya, cua debilidadnan a keda identifica y cua recomendacion Gobierno lo implementa.
Di seis, (y esaki ta esun cu mas mi ta enfatisa!!!; Si falta hende cu capacidad tecnico, Gobierno mester haci e decision dificil: CONTRATA, FORMA, REASIGNA OF TERCERISA UNDA TA RESPONSABEL PA HACI ESAKI!!. Falta di capacidad por ta un splicacion. E no por bira un politica permanente.
Pero kico ta pasa si Aruba sigui pospone e decisionnan aki? Den e ultimo parti mañan, NoticiaCla ta analiza e costo real di no actua — no solamente den placa, sino den inversion, infrastructura y confianza den Gobierno. E pregunta final ta simpel: cuanto tempo mas Aruba por normalisa disfuncion?