INVESTIGA | Gobierno mes ta reconoce necesidad di reforma, pero parti crucial ainda no a cuminsa. Parti 3

INVESTIGA | Gobierno mes ta reconoce necesidad di reforma, pero parti crucial ainda no a cuminsa. Parti 3

Posted on 8/13/2026, 10:02 AM AST | Updated on 8/13/2026, 10:06 AM AST

ORANJESTAD – Mientras e ciudadano ta sinti problema den servicio publico na bali, na telefono of wardando un contesta, tras di cortina Gobierno ya tin añanan trahando riba un proyecto pa reorganisa su propio aparato.

E existencia di e reforma no ta secreto. E ta documenta oficialmente den e  Landspakket entre Aruba y Hulanda.

Pero Investiga a mira den e ultimo rapport di ehecucion y haya un detaye importante: varios di e cambionan fundamental cu mester haci Gobierno mas eficiente tabata ainda atrasa of no a cuminsa na momento di e rapport.

E documentonan ta duna un imagen mucho mas concreto di unda e problema ta.

GOBIERNO TA SINTI CU SU APARATO MESTER WORDO REORGANISA

Den e Landspakket, Aruba y Hulanda a defini como meta un sector publico cu tin mas calidad, efectividad y eficiencia. Entre e medidanan ta reorganisacion di aparato gubernamental, automatizacion, eficiencia di proceso, modernisacion di HR y reorganisacion di funcion ICT. Esaki ta significativo.

E ta nifica cu necesidad pa haci Gobierno mas eficiente no ta solamente opinion di e ciudadano, oposicion of prensa. E ta parti di Gobierno su propio programa oficial di reforma.

E rapport tambe ta reconoce cu despues di eleccion di december 2024 y instalacion di Gobierno nobo na maart 2025, planificacion original di diferente reforma a core retraso. E documento ta bisa cu e transicion a causa cu durante un periodo por a traha principalmente “beleidsarm”, y cu esaki a laga diferente calendario di ehecucion core atrasa.

REORGANISACION: DECISION ATRASA, IMPLEMENTACION NO A CUMINSA

Un di e proyectonan mas importante ta reorganisacion di aparato gubernamental mes.

E meta ta reorganisa parti di Gobierno pa logra mas automatizacion, eficiencia di proceso y uso mas efectivo di personal.

Pero e rapport oficial ta mustra cu e proceso di decision administrativo a causa retraso den e plan di reorganisacion. Y e fase di implementacion cu tabata programa pa cuminsa despues, ainda e tabata marca como “nog niet gestart” — no a cuminsa.

E mesun situacion ta aparece den e reorganisacion di funcion ICT di Gobierno: e planificacion a wordo afecta pa decision administrativo y e implementacion ainda no a cuminsa na momento di e rapport. Esaki ta un dato crucial. Pasobra hopi di e problemanan cu e ciudadano ta experimenta — departamento cu no comunica cu otro, proceso cu ta depende di diferente oficina, falta di automatizacion y paso administrativo repetitivo — ta precisamente e tipo di problema cu e reorganisacion aki mester trata.

Pero e remedio mes ta core retraso.

HASTA MIDIMENTO DI PERFORMANCE AINDA TA DEN DESAROYO

Gobierno tambe tin plan pa amplia un dashboard digital cu mester midi calidad, efectividad y capacidad di ehecucion den aparato publico. E ultimo rapport mustra cu e KPI-nan — indicador pa midi performance — a wordo prepara, pero ampliacion di e dashboard tabata ainda ta marca como cu no a cuminsa, cu realisacion programa pa mas laat den 2026.

Esey ta lanta un pregunta fundamental:

Con Gobierno por sa exactamente cua departamento ta funciona bon y cua no, si e sistema pa midi performance ainda ta den proceso di wordo completa?

UN OTRO SEÑAL: DEPARTAMENTO SIN SU PROPIO EXPERTO ICT

Un anuncio oficial di Gobierno di juli 2026 ta duna un otro bista den capacidad interno.

Directie Economische Zaken, Handel en Industrie (DEZHI) a publica un licitacion pa un “fully managed ICT services”. Den e documento, Gobierno mes ta splica e motibo: DEZHI no tin un empleado ICT of experto ICT den su formacion, y consecuentemente kier contrata un proveedor externo pa garantisa continuidad, seguridad y disponibilidad di su ambiente digital. No tin nada necesariamente malo den outsourcing di ICT.

Pero den contexto di un Gobierno cu simultaneamente ta tratando di modernisa y digitalisa su aparato, e dato ta mustra con limita capacidad interno por ta na cierto instancia.

Y na fin di juli Gobierno a publica un otro licitacion pa un Program Manager cu durante 18 luna mester yuda diseña y implementa un CIO-office y Shared Service Organisation ICT pa henter Land Aruba entre 2026 y 2028.

Esta: E infrastructura institucional pa centralisa y profesionalisa ICT gubernamental ainda ta den proceso di wordo crea.

E PROBLEMA TA MAS PROFUNDO CU UN DEPARTAMENTO

Pone tur e piezanan hunto: Censo, DTI y DIMAS (pa anuncia algun) ta admiti cu demanda ta supera capacidad. Ombudsman ta registra falta di contesta como e keho dominante. Reforma di aparato gubernamental a core retraso. Implementacion di parti di reorganisacion ainda no a cuminsa. Gobierno ainda ta construi su structura central pa ICT y performance management.

Esey no ta prueba cu “Gobierno no ta haci nada.”

Al contrario, e documentonan mustra cu Gobierno ta trahando riba reforma.

Pero nan tambe mustra algo otro: Aruba su aparato gubernamental ta den un transicion cu ainda no ta completa, mientras e ciudadano y empresa mester sigui depende tur dia di e mesun aparato cu ta wordo reforma. Esey por splica parti di e contradiccion cu Investiga a cuminsa cu ne.

Riba nivel politico tin proyecto, anuncio y iniciativa.

Perooo,riba nivel operacional, varios di e sistema cu mester entrega resultado ainda ta den proceso di wordo restructura.

E pregunta pa Gobierno, consecuentemente, no ta solamente: “Kico boso ta haci?” E pregunta mas importante ta: “Ki dia e ciudadano lo cuminsa sinti e reforma den servicio cu e ta haya?”

Pasobra finalmente un reorganisacion di Gobierno no ta exitoso ora e plan ta aproba. No. E ta exitoso ora e ciudadano na otro banda di bali ta nota e diferencia.