ORANJESTAD – Minister Gerlien Croes diahuebs anochi durante e programa Noticiacla LIVE a bisa di lo warda conseho di Raad van State riba HOFA pa dicidi riba entre otro e parti di articulo 38, cu ta parce di ta e unico problema den e ley. Mes momento e la confirma cu e concepto Rijkswet HOFA ta practicamente ya ta cla, pero cu e discusion riba autonomia di Aruba y specificamente articulo 38 ta sigue creando friccion politico.
TRABOU CLA
Den su declaracion, Croes a subraya cu hopi di e trabou ya tabata cla prome cu e gobierno actual a drenta na poder. “Nos a haya un Rijkswet cu practicamente ta cla riba contenido y articulonan. E negosacion pa esaki tabata casi finalisa,” e minister a bisa, referiendo na proceso cu a tuma añanan di preparacion. Segun Croes, e ley no ta un instrumento independiente, sino cu ta depende directamente di un landsverordening (ley local) cu mester defini con Aruba mes lo cumpli cu e normanan. “No ta un ley riba su mes. Ta dependiente di con nos mes structura y implementa e reglanan localmente,” e a splica.
ACUERDONAN YA EXISTENTE
E minister a enfatisa cu Hulanda no ta negociando for di cero, sino cu ta basa riba acuerdonan cu ya tin cu Aruba. “Hulanda ta move riba base di acuerdonan existente. Esaki no ta algo nobo,” Croes a bisa, rechazando critica cu ta pinta e proceso como algo improvisa. Segun e mandatario, e idea cu Aruba por bolbe completamente na fase inicial di negosacion ta poco realista. “E espacio pa bolbe habri articulonan cu ya tabata den fase final ta hopi limita,” e a agrega.
PREOCUPACION: DEBE Y PPP
Mientras cu e structura di e ley ta casi cla, Croes a reconoce cu tin puntonan importante ainda pendiente, manera e debe di proyectonan PPP (Public Private Partnership). E tipo di inversionnan aki – manera Watty Vos Boulevard – ta representa compromiso financiero cu mester wordo clarifica. “Tambe tin discusion riba besparing di rente, pero ainda no tin cifra cla di ki impacto esaki lo tin,” Croes a admite.
CONSEHONAN LEGAL TA CLAVE
Actualmente, e proceso ta den un fase crucial: e ley a wordo evalua door di Raad van Advies y e ta den man awor di Raad van State. Croes a indica cu e prome conseho ta relativamente positivo, pero cu tin critica directo riba articulo 38. “Tin cuestion serio si un Rijksministerraad por tin rol den proceso di un ley local di Aruba,” e la bisa. E gobierno awor ta warda e segundo conseho prome cu tuma decision final.
PARLAMENTO TIN ULTIMO PALABRA
Un punto clave cu Croes a menciona ta cu Parlamento di Aruba tin poder e decisivo. Sin aprobacion di e landsverordening, e sistema completo no por drenta na vigor. “Si Parlamento no pasa e ley local, no tin HOFA. Asina simpel,” Croes a bisa, subrayando cu autonomia constitucional ainda ta intacto den e proceso.
TENSION POLITICO TA SUBI
Interesantemente, Croes a señala cu e mesun gobierno anterior cu a negocia gran parti di e ley, awor ta critica e resultado. “E mesun partidonan cu a traha riba esaki, awor ta contra, incluyendo articulo 38,” e la comenta.
KICO SIGUI?
Pa awor, gobierno ta warda e conseho final di Raad van State. Despues di esaki, lo tin decision definitivo riba futuro di e ley. Croes a conclui cu gobierno ta confia den e trabou cu ya a wordo hasi: “Nos tin profesionalnan di mas halto cu a traha riba esaki pa añanan. Nos por basa riba nan trabou.” Mientrastanto, debate riba autonomia, control financiero y influencia di Hulanda lo sigui domina agenda politico di Aruba den e simannan cu ta bin.