Scirbi pa Tito Laclé
Conciertonan grandi na Aruba ta sigui atrae hopi hende, manera cu tabata e caso e fin di siman aki cu e concierto Vibra Latina. Pero tin dos keho recurrente cu ta bira cada vez mas evidente: artistanan ta subi hopi laat, y e cantidad grandi di seccionnan VIP ta crea un division claro entre publico. E combinacion aki no solamente ta afecta e experiencia di e publico, pero tambe percepcion di balor pa e bishitante comun. No comprondemi robez. Concierto ta ‘great’. Mi mes ta atende y gusta. Pero, esey no kier men cu no mester adapta, pa e experiencia bira miho.
TARDANSA TA KEDA UN PROBLEMA STRUCTURAL
Laga mi cuminsa asina ki. Ora cu e artista principal di e concierto subi tarima hopi laat, ta e publico ta esun cu mester spera oranan largo, hopi biaha gastando mas placa (na bar) sin necesariamente haya mas balor den experiencia. E sospecha general tabata, cu e tardansa no ta casual, pero un strategia pa stimula consumo di cuminda y bebida. Mas tempo na e concierto, ta nifica mas entrada pa organisador na cuminda y bebida. Ademas, tin e custumber di presenta ‘opening act’ pa asina bandanan local tambe por luci. Pero e riesgo ta claro: frustracion di publico y un experiencia cu no ta fluido. Pero mi investigacion a confirma varios sospecho. E strategia di rek cos, ta PA bende mas na bar, pa asina loke no logra haya na entrada, ta haye na bar. Y si, pa Aruba tin un regla cu MESTER inclui artista local, como proteccion, aunke NO ta bisa unda y ki ora y con largo nan mester presenta. Pa e artista local, ta un ‘honor’, aunke nan ta e ora ‘secundario’.
VIP TA CREA DISTANCIA, NO EXPERIENCIA
E (aumento di ) seccionnan VIP ta otro punto critico. Na lugar di agrega balor, hopi biaha e ta juist fragmenta e publico. Y cu e ultimo concierto aki, esey tabata hopi visibel. E ambiente di concierto, cu mester ta uno di energia colectivo, ta bira parti parti. Publico general ta sinti nan mes separa of hasta exclui, loke por reduci e emocion general di evento. Y atrobe, e ultimo concierto a mustra esaki tambe. E espacio entre general y VIP, a pone hopi sinti inferior. A pone general na ‘San Nicolas’, y VIP na Playa (den forma di papia). Y aki tambe, a confirma cu SIN VIP, e concierto NO ta bira realisabel. Punto. Legumai cu tin VIP1, 2, 3, 4, 5 y hasta 6. Y cada VIP ta diferente… Atrobe, por la plata baila el mono!. Si bo ofrece VIP, ofrece VIP completo. No VIP cu of sin botter, standing of sitting. Enfin. Y awor e dolor di mas grandi. Compara e festivalnan aki cu esun mas grandi awor na Corsou, Curacao North Sea Jazz, eynan NO tin VIP, y NO tin opening act pa duna bandanan local oportunidad. Pakico ey si y aki no?
COMPARACION CU CORSOU: UN OTRO MODELO
E festival Curaçao North Sea Jazz a mustra nos cu POR haci cos diferente. Sin un enfoke riba VIP, pasobra eynan no tin e seccion ey mes, y cu artistanan principal (e uniconan) ta habri e festival cu ta pone cu e experiencia ta mas directo, mas fluido y mas inclusivo. E festival ta cuminsa tempran, (cu e actonan principal) y ta crea un ritmo natural, y caba na un ora cu ta permiti publico disfruta completo sin agotamento.
Claro cu aki e factor importante ta financiamiento. Na Corsou, e organisacion tin mas respaldo financiero, pa no bisa TOTAL. Y no. Na Corsou tampoco un otro promotor, no por haci loke esnan di CNSJ por y ta haci. Pues, si, e comparacion kizas no por haci pasobra esun cu ta organisa, ta un biyonario. Pero esaki no kier men cu Aruba no por adapta algun di e principio nan. Ademas, loke cu CNSJ a proba ta cu casi 3 mil arubiano TA biaha pa Corsou tur aña y ta GASTA pa bay e concierto ey. Esey ta demonstra cu si e producto ta BON, nan LO bin. Y tur hende. VIIP y no VIP, esta esnan cu ta paga pa ‘general’. Pasobra a tende tambe y ta proba, cu e pueblo local, y stranhero, tanto na Aruba como Corsou, NO ta paga mas cu 50 florin pa un entrada. Sigur no, pa wak e artista di un distancia manera cu p.e. tabatin e diasabra ultimo aki. E ora e local cu kier, ta spaar, y ta para dilanti, aunke ta standing (VIP), pa e ta ‘mas dilanti’. Y si, bo lo bisami: Pero ata e mesun hendenan ta biaha pa bay Colombia, Miami y wak concierto aya, si y di distancia mucho mas leu. Pakico tanto keho na Aruba y Corsou. Si, pero ey ta paga 20 dollar y tin un experiencia diferente.
KICO TA E SOLUCION PA ARUBA?
Y manera mi ta haci semper, no ta djis analisa, criticamente, pero tambe bin cu un posibel solucion. E solucion aki, no ta pa elimina ganancia, pero pa netamente rebalancea e modelo:
Start mas tempran: Crea un programa claro unda e artistanan principal ta cuminsa na un ora mas razonabel. Esaki ta aumenta satisfaccion di publico y ta haci e evento mas profesional. Mi SA cu tin artista cu ta EXIGI pa nan presenta TAL ora.. Atrobe, Corsou ta un ehempel. Si e ultimo artista a presenta 12:30am, mester corda cu e prome artista a presenta 7’or. Pues HENTER anochi, bo a haya un sin fin di artista, tras di otro. Y NO mester a WARDA.. Y SI, bo a presenta varios genero, pero e ora cada persona ta bin pa SU genero, y mester warda pasobra no ta SU genero a presenta.
Reduci fragmentacion di VIP: Menos seccion, pero mas calidad. UN solo VIP cu REALMENTE ta ofrece balor (servicio, comodidad), no simplemente separacion fisico. Mi ta corda un VIP na Corsou (Concierto Marc Anthony) , unda cu waiter ta sirbibo cu handschoen. Atrobe, corda esnan cu ta bay Corsou. Si nan tin pa bay aya, nan tin pa aki, BASTA e produccion ta bal’e.
Optimisa ingreso sin alarga e espera: Introduci oferta di F&B atractivo sin depende riba tardansa extremo. E experiencia total mester ta central, no solamente consumo. Si bo kier 6 pa 7 mil hende, percura pa bo tin suficiente bar y oferta di cuminda. Atrobe, si bo ofrece calidad, hende lo paga pa e calidad. Ata nan ta hacie, esta biaha bay te Corsou y gasta!
Inverti den experiencia general: Sonido, fluho di publico, accessibilidad—esaki ta determina si hende lo bolbe. Esey ta e diferencia cu concierto na p.e. Bogota, Miami y otro destinacionan.
Busca modelo mixto di financiamiento: Patrocinio, partnership y branding por reduce dependencia riba venta directo durante evento. Festival di TUMBA na Corsou, tin e concepto ey di branding. Aruba ta cuminsando.
KEN TA BIN E CONCIERTO
Awor tin e otro rabo cu ta krul. Patrocinio. A nota cu ATA (turismo) ta patrocina varios concierto local, cu e ‘meta’ pa genera turista di afo, mientras cu nan a cancela otro conciertonan cu tabata haci netamemente esey. Centenares di miles di dollar.. Y e ora mester mira exceso di avion yegando Aruba, tanto comercial como priva. Bo a wak esaki? Organisadornan por proba cu turismo a aumenta pa e concierto? A tene conferencia rond region, pa atrae turista. Berdad a nota cantidad di prensa stranhero. Pero cuanto buelo extra esaki a genera realmente? Nos mes a publica un relato cu avionan tabata yen for di Corsou. A duna nan e beneficio di duda. A cuestiona ATA un biaha caba, cu a patrocina un concierto grandi, pero cu e return on investment, no tabata suficiente. Y di otro banda, a cancela serienan di concierto cu si a prueba avionan yen di turista cu a bin netamente pa e concierto.
CONCLUSION
Aruba no tin cu copia Corsou completamente, pero por siña di e balance cu nan a logra: Pone e experiencia di publico prome, y despues construi modelo financiero rond di esey. Si no, e riesgo ta cu conciertonan lo sigui genera entrada na corto plazo, pero perde atraccion a largo plazo. Corsou a prueba, cu si, aunke un biyonario ta financia e concierto, si e producto ta bon, minimo 3 mil hende lo bin. Corda cu e 3 pa 4 mil hende ‘local’ no a paga solamente 300 florin pa anochi, pa entrada, pero pasashi, hotel y cuminda. SI, manera mi a cuminsa e analisis. Mi ta amante di concierto unda cu ta. Si, mi ta amante di concierto na Aruba. Si, mi ta amante di CNSJ. Pero mi ta amante di concierto husto, y bon tambe. Y abo tambe toch? Na Hulandes nan ta bisa, ‘het moet leuk blijven’…