Scirbi pa Tito Laclé
Un dicho na ingles ta bin na mente pa mi siguiente analisis. “What’s in a name?”. Traduci crioyamente: No tur cos cu ta briya ta oro!
Recientemente gobierno a haci e anuncio cu a nombra un ‘diplomatico cultural’ pa Aruba, cu base na Hulanda. Un posicion cu no tabata existi ainda, pues cu a wordo crea repentinamente. E nombracion riba su mes ta trece yen di pregunta caba, for di e nomber, e necesidad, e tipo di empleo (bou contract y no como trahado di Arubahuis) y mas importante, pakico awor. E persona mes cu a haya e nombracion, ta un persona hopi conoci den e circulonan farandulero y musical. Y mas importante ainda, mi ta haye un persona hopi capaz riba tereno musical y aspectonan ‘cultural’. E ta un persona sumamente talentoso, creativo y respeta riba tereno di musica y produccion di musica. Es mas, recientemente el a sigui un programa Ehecutivo den Diplomacia Cultural di Nacionan Uni. Un programa cu ta enfoca na pone cultura central den e desaroyo nacional y den diplomacia. Pues atrobe, mi no tin problema cu e persona mes, ni su capacidadnan. Pero, e echo cu e mesun persona aki, den pasado recien tabata riba lista di e partido actual na mando, no ta indica cu tabatin un evaluacion imparcial of no-partidario den su nombracion. Esaki por pone hende pensa cu ta un ‘fabor’ politico esaki ta, pa ‘acomoda’ un di ‘nos hendenan di partido’. Algo cu partido AVP ta critica ora cu p.e. partido MEP haci si nan ta na mando.
Consecuentemente, e preguntanan cu ta surgi, ta varios. Entre nan, kico un ‘embahador’ of diplomatico ‘cultural’ su tarea ta? Cuanto actividad pa aña tin na cua e por participa como embahador cultural. Pakico e persona aki ta haya e funcion, sin procedura di solicitud habri? Pero e pregunta mas importante, ta e timing. Si e ta bay ta e diplomatico cultural na Hulanda pa Aruba, pakico no a warda pa e situacion politico na Hulanda stabilisa, y warda te ora cu Aruba keda cla cu su nombracion di minister plenipotenciario, cu tin cu bay haci un inventario ainda di kico tin y kico mester na Arubahuis. Awor e ta haye cu un funcion crea, y tin cu simplemente acepta esaki. Atrobe, nada contra e persona, sino mas bien, e proceso.
E FUNCION
Pa loke ta e funcion mes: Segun un comunicado di gobierno, e ‘mision di un Diplomatico Cultural ta pa yuda construi brugnan, empoderando e sector creativo y yuda fortifica y conecta e sector cultural cu posibilidadnan internacional’. Bo lo pensa cu e departamento di cultura di Aruba, of esun di Arubahuis mes (!), lo tin hende capacita caba pa haci e trabou aki, osea ‘crea lazonan cultural’. Pakico crea algo nobo cu ta costa nos pais hopi mas placa? Y dicon promove cultura na nivel internacional, si nos no a ni siña promove nos cultura localmente na Aruba (cual inversion lo keda den bo pais). E dia cultural mas recien, cu tabata apenas un siman pasa, Dia of Fiesta di San Juan mes no a ricibi e promocion y sosten debido di Gobierno actual. E no a wordo celebra localmente manera mester ta. Tabata e minister di educacion (y no di cultura) a core baila ‘Dera Gay’, pero te ey. Esey no ta nifica, promove e dia. Y celebracion di un otro ‘evento’, manera Halloween, cu no ta un evento local sino internacional, ta mas popular localmente. Pues, prome cu nos cuminsa ‘internacionalisa’ nos cultura promoviendo nos identidad cultural, no ta necesario pa percura cu localmente, nos cultura ta miho promovi y enculca den nos propio hendenan?
ACOMODA HENDE
Ta pa e motibonan aki e nombracion recien ta mustra hopi riba e echo, cu segun nos ‘cultura politico’, a crea un funcion pa faborece un persona, cu ta pertenece na e circulo di influencia y contacto di e partido na mando. Den pasado caba gobierno a nombra un persona (capacita) den e posicion di “culturele attaché” ubica na Arubahuis, cu tambe a mustra di ta djis pa acomoda ‘nan hende’. Y kico nos a siña di e nombracion anterior? E ubicacion bou structura di Arubahuis tabata confuso; e responsabilisacion di su trabounan no a cana bon pa falta di structura hirargico defini; gastonan pa participa na actividadnan internacional no tabata bon presupuesta. En corto; e no a funciona!. Cua ta e diferencia entre e nombracion ey y esun di awo? E nomber! Numa awor el a wordo presenta como si fuera e ta un idea nobo y briyante. Pero corda semper! No tur cos cu ta briya ta oro!