Vroegop daagt Nederland uit: “Ik heb bewijs van het overleg waarin de dreiging werd geuit”

ORANJESTAD — Directeur van het Horacio Oduber Hospital, Jacco Vroegop, blijft bij zijn beschuldiging dat Nederland Aruba en Sint Maarten tijdens de coronapandemie onder druk heeft gezet, onder meer met de waarschuwing dat financiële en materiële steun kon worden stopgezet als de eilanden hun vaccinatiegraad niet zouden verhogen. In een nieuwe reactie, rechtstreeks verstrekt aan Noticiacla nadat de Nederlandse regering zijn beschuldiging officieel had afgewezen, presenteert Vroegop specifiekere informatie over het overleg waarin volgens hem het dreigement werd geuit.

BEWIJS

Volgens Vroegop vond het overleg plaats op 17 december 2021, rond 19.50 uur, via het platform Webex, tijdens een vierlandenoverleg binnen het Koninkrijk der Nederlanden.   Daarnaast verklaart Vroegop dat hij beschikt over een overzicht van de aanwezigen en fotografisch bewijs van hun deelname, dat hij desgewenst ter verificatie beschikbaar wil stellen.

NEDERLAND HEEFT BESCHULDIGING AFGEWEZEN

De reactie van Vroegop volgt op de officiële antwoorden die minister Mirjam Sterk op 27 oktober aan de Tweede Kamer verstrekte, naar aanleiding van vijf Kamervragen van Pepijn van Houwelingen (FvD). Deze vragen kwamen voort uit de oorspronkelijke verklaring van Vroegop, die Noticiacla op 5 september publiceerde. Daarin beschuldigde hij voormalig staatssecretaris Paul Blokhuis ervan de voortzetting van financiële steun aan Aruba en Sint Maarten te hebben gekoppeld aan de vaccinatiegraad tegen COVID-19. In haar antwoorden wees Sterk de beschuldiging van de hand en verklaarde zij dat de Nederlandse regering zich niet herkent in het door Vroegop geschetste beeld. De minister benadrukte dat gedurende de pandemie constructief werd samengewerkt met Aruba, zowel met de autoriteiten als met zorgprofessionals. Vroegop reageert echter dat het een het ander niet uitsluit. "Constructieve samenwerking sluit het uitoefenen van politieke of diplomatieke druk niet uit", verklaarde de ziekenhuisdirecteur. Volgens Vroegop kan er dus sprake zijn geweest van constructieve samenwerking, terwijl tegelijkertijd politieke of diplomatieke druk werd uitgeoefend.

“VOOR WAT, HOORT WAT”

Vroegop houdt vol dat tijdens het bewuste overleg vanuit het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) druk werd uitgeoefend op Aruba en Sint Maarten om vrijheidsbeperkende maatregelen in te voeren en de vaccinatiegraad te verhogen. Volgens hem werd tijdens het overleg duidelijk gemaakt dat de Nederlandse liquiditeitssteun en materiële ondersteuning anders onder druk konden komen te staan of zelfs konden worden stopgezet. "Voor wat, hoort wat was de duidelijke strekking", verklaarde Vroegop, verwijzend naar de boodschap die volgens hem werd overgebracht. De directeur erkent dat mondelinge uitspraken van deze aard niet altijd in officiële documenten worden vastgelegd. "Dat iets niet in de ambtelijke verslaglegging staat, betekent niet dat het niet heeft plaatsgevonden", benadrukte hij. Volgens Vroegop bewijst het ontbreken van een uitspraak in de notulen dus niet automatisch dat die nooit is gedaan.

EXACTE DATUM EN TIJDSTIP VAN HET OVERLEG

Een belangrijk onderdeel van Vroegops nieuwe reactie is dat hij rechtstreeks antwoord geeft op de vraag van minister Sterk over welk overleg hij bedoelde. De Nederlandse minister had eerder aangegeven dat zij het specifieke overleg niet kon identificeren Vroegop verstrekt nu de volgende gegevens: 17 december 2021, tijdens een vierlandenoverleg via Webex, rond 19.50 uur. Daarmee wijst de ziekenhuisdirecteur een concreet moment aan dat de Nederlandse autoriteiten aan de hand van hun documentatie kunnen controleren. Maar Vroegop gaat verder.

“IK BESCHIK OVER FOTOGRAFISCH BEWIJS”

Volgens Vroegop gaf minister Sterk aan dat zij niet alle deelnemers aan het overleg kon identificeren, waarbij onder meer werd verwezen naar de regels voor de bescherming van persoonsgegevens. Vroegop antwoordt dat hij zelf beschikt over een overzicht van de deelnemers en fotografisch bewijs van hun aanwezigheid. "Ik beschik echter over een overzicht van de aanwezigen, inclusief fotografisch bewijs van hun deelname aan het overleg", verklaarde hij. Hij voegt eraan toe dat hij bereid is deze informatie voor verificatie beschikbaar te stellen, maar dat hij uit respect voor de privacy van de betrokken personen heeft besloten de foto voorlopig niet openbaar te maken. Deze verklaring is van belang omdat daarmee niet alleen kan worden nagegaan of het overleg heeft plaatsgevonden, maar ook wie mogelijk getuige is geweest van de woordenwisseling die Vroegop beschrijft. Het bestaan van een foto van de deelnemers bewijst echter niet automatisch dat Blokhuis de aan hem toegeschreven uitspraken daadwerkelijk heeft gedaan. Daarvoor is aanvullend bewijs of getuigenverklaringen van andere aanwezigen nodig.

VERSLAG BESTAAT, MAAR VERMELDT HET DREIGEMENT NIET

Vroegop onthult nog een belangrijk detail: volgens hem bevindt zich tussen de documenten die het Nederlandse ministerie aan de Tweede Kamer heeft verstrekt wel degelijk een verslag van het overleg van 17 december 2021. Hij stelt echter dat dit document geen overzicht van de aanwezigen bevat en evenmin de vermeende uitspraak van Blokhuis vermeldt. Volgens Vroegop laat dit zien dat het verslag niet noodzakelijkerwijs een volledig beeld geeft van alles wat tijdens het overleg is gezegd. Daarom vindt hij dat een onderzoek zich niet uitsluitend tot schriftelijke documenten mag beperken.

OPROEP OM GETUIGEN TE HOREN

De ziekenhuisdirecteur roept iedereen die bij het overleg aanwezig was op om te verklaren wat er daadwerkelijk is gezegd. Volgens Vroegop hebben ambtenaren en bestuurders die getuige waren van mogelijke druk op de besluitvorming tijdens de pandemie een verantwoordelijkheid om bij te dragen aan de opheldering van de gebeurtenissen. Hij erkent dat sommige personen mogelijk bang zijn voor persoonlijke of professionele gevolgen wanneer zij zich uitspreken. Toch stelt hij dat de deelnemers zijn verklaring kunnen bevestigen of weerspreken, desnoods vertrouwelijk, anoniem of onder ede in een daarvoor geschikte procedure. "De aanwezigen kunnen de bewuste uitspraken bevestigen of weerspreken", benadrukt Vroegop. Met deze oproep vestigt hij de aandacht op de mogelijkheid om rechtstreeks verklaringen te verkrijgen van personen die daadwerkelijk aan het overleg deelnamen.

DE CONTROVERSE DUURT VOORT

Met de nieuwe reactie van Vroegop beperkt de kwestie zich niet langer tot een algemene beschuldiging aan het adres van Nederland. De ziekenhuisdirecteur heeft nu een specifiek overleg, een datum, een tijdstip, een digitaal platform en mogelijke getuigen aangewezen. Deze informatie kan een grondiger onderzoek naar wat er daadwerkelijk is gebeurd vergemakkelijken. Er is echter nog steeds geen onafhankelijke bevestiging dat Blokhuis het dreigement daadwerkelijk heeft geuit op de manier die Vroegop beschrijft. De Nederlandse regering blijft bij haar standpunt dat zij zich niet in de beschuldiging herkent. De volgende vraag is of het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid de aanvullende informatie zal controleren, of de deelnemers aan het overleg zullen worden benaderd en of de verklaring van Vroegop door andere getuigen kan worden bevestigd of weersproken. Vroegop besluit zijn reactie met een uitspraak die zijn standpunt samenvat: "Uiteindelijk gaat het niet om wat er wel of niet in de notulen staat, maar om wat er daadwerkelijk is gezegd en gebeurd." Voor de ziekenhuisdirecteur draait de fundamentele vraag niet uitsluitend om wat op papier is vastgelegd, maar om wat er tijdens de crisis daadwerkelijk is gezegd en gedaan.

Met de aanvullende informatie die Vroegop nu heeft gepresenteerd, blijft de centrale vraag openstaan: Zal Nederland volstaan met een officiële ontkenning, of zal het het bewuste overleg verifiëren en de aanwezigen horen?