Wever-Croes: “Nederland heeft ons wel bedreigd, maar niet vanwege vaccinatie”

ORANJESTAD — “De Arubaanse regering is in die periode onder enorme druk gezet, verschillende soorten druk om uiteenlopende redenen.” Met deze verklaring bevestigt voormalig minister-president Evelyn Wever-Croes tegenover Noticiacla dat de Arubaanse regering tijdens de coronapandemie daadwerkelijk onder druk is gezet door Nederland. Zij maakt echter een belangrijk onderscheid: zij herkent geen dreigement om financiële steun stop te zetten vanwege de vaccinatiegraad, maar bevestigt wel een dreigement over door Nederland gesubsidieerd zorgpersoneel indien Aruba zou doorgaan met zijn plannen om de grenzen te heropenen.

Eerste reactie van Wever-Croes

Noticiacla benaderde Wever-Croes, die tijdens de COVID-19-crisis leiding gaf aan de Arubaanse regering, nadat de Nederlandse regering onlangs de beschuldigingen had afgewezen van Jacco Vroegop, directeur van het Horacio Oduber Hospital. Vroegop had verklaard dat Nederland had gedreigd de financiële ondersteuning stop te zetten als Aruba er niet in zou slagen de vaccinatiegraad te verhogen.

Vroegop meldde druk vanuit Nederland

Op 5 september 2026 publiceerde Noticiacla een verklaring van ziekenhuisdirecteur Jacco Vroegop. Volgens hem waarschuwde de toenmalige Nederlandse staatssecretaris van Volksgezondheid Paul Blokhuis tijdens een onlinevergadering in december 2021 dat de financiële steun aan Aruba en Sint Maarten kon worden stopgezet als de vaccinatiegraad niet zou stijgen. Deze verklaring leidde tot Kamervragen van Tweede Kamerlid Pepijn van Houwelingen (FvD), die de Nederlandse regering om officiële opheldering vroeg. Op 27 oktober wees de Nederlandse minister Mirjam Sterk de beschuldiging van de hand. Volgens de minister herkent de Nederlandse regering zich niet in het door Vroegop geschetste beeld en was er tijdens de pandemie sprake van constructieve samenwerking met Aruba, zowel met de autoriteiten als met zorgprofessionals. Nederland kon bovendien niet vaststellen op welke specifieke vergadering Vroegop doelde.

“Wij zijn nooit bedreigd vanwege de vaccinatiegraad”

In haar rechtstreekse reactie aan Noticiacla bevestigde Wever-Croes dat de Arubaanse regering tijdens de pandemie met verschillende vormen van druk werd geconfronteerd. “Sommige waren logisch en begrijpelijk, andere volkomen onlogisch en onbegrijpelijk”, verklaarde de voormalige minister-president. Over de specifieke beschuldiging van Vroegop is Wever-Croes echter stellig. “Wat betreft het dreigement in verband met vaccinatie ben ik niet bekend met een dergelijk dreigement. Wij zijn nooit door Nederland bedreigd dat de hulp tijdens de pandemie zou worden stopgezet als wij een bepaalde vaccinatiegraad niet zouden bereiken.” Volgens Wever-Croes heeft ook voormalig minister Dangui Oduber bevestigd dat hij nooit een dergelijk dreigement heeft ontvangen. “Dus noch Dangui, noch ik is hierover ooit bedreigd.” Toch sluit de voormalige regeringsleider niet uit dat Vroegop tijdens een vergadering waarbij de Arubaanse regering niet aanwezig was, een andere boodschap heeft gekregen. “Ik weet niet of wat de heer Vroegop beschrijft mogelijk is gezegd tijdens een vergadering tussen het ziekenhuis en Nederland, waarbij de regering zelf niet aanwezig was.” Wever-Croes bevestigt wel dat Nederland groot belang hechtte aan een hoge vaccinatiegraad. “Ze hebben ons bedreigd toen wij onze exitstrategie aankondigden” De belangrijkste onthulling van Wever-Croes heeft betrekking op een ander moment tijdens de pandemie: het besluit van de Arubaanse regering om de grenzen geleidelijk te heropenen als onderdeel van haar strategie om uit de crisis te komen.

Heropening van de grenzen

Volgens de voormalige minister-president was Nederland het niet eens met het Arubaanse plan en oefende het rechtstreeks druk uit op de regering. “Waarmee ze ons wel hebben bedreigd, was toen wij onze exitstrategie aankondigden. Ze wilden niet dat wij onze grenzen zouden openen en dreigden dat, als het mis zou gaan, zij het zorgpersoneel dat zij voor ons subsidieerden zouden terugtrekken.” Dit is een concrete beschuldiging van de voormalige regeringsleider: volgens haar verklaring verbond Nederland de voortzetting van de ondersteuning van zorgpersoneel aan de gevolgen van Aruba's besluit om de grenzen te heropenen. Wever-Croes benadrukt dat de Arubaanse regering ondanks deze waarschuwing niet van koers veranderde. “Maar wij waren overtuigd van ons plan en zijn daarom doorgegaan met de heropening van de grenzen.”

Twee verschillende dreigementen

De verklaring van Wever-Croes brengt een belangrijk onderscheid aan in de controverse. Terwijl Vroegop stelt dat Nederland dreigde de financiële hulp stop te zetten als de vaccinatiegraad niet zou stijgen, zegt Wever-Croes geen kennis te hebben van een dergelijk dreigement aan het adres van de Arubaanse regering. Tegelijkertijd onthult zij dat de regering wel een waarschuwing ontving over de mogelijke terugtrekking van door Nederland gesubsidieerd zorgpersoneel indien de heropening van de grenzen tot problemen zou leiden. De twee verklaringen spreken elkaar niet noodzakelijkerwijs tegen, aangezien zij betrekking hebben op verschillende omstandigheden. De verklaring van Wever-Croes vormt echter evenmin een bevestiging van de specifieke beschuldiging van Vroegop.

Vragen blijven onbeantwoord

Met de reactie van Wever-Croes krijgt het debat over Nederlandse druk tijdens de coronapandemie een nieuwe dimensie. Terwijl de Nederlandse regering de beschuldiging rond vaccinatie heeft afgewezen, roept de verklaring van de voormalige Arubaanse minister-president nieuwe vragen op: Wie heeft precies de waarschuwing over het zorgpersoneel overgebracht, wanneer gebeurde dit en is het dreigement officieel vastgelegd? Ook moet nog worden vastgesteld of de door Vroegop genoemde vergadering een afzonderlijk overleg betrof tussen Nederlandse autoriteiten en vertegenwoordigers van het ziekenhuis, zonder betrokkenheid van de Arubaanse regering. De kern van de reactie van Wever-Croes is duidelijk: zij bevestigt de beschuldiging van een dreigement rond vaccinatie niet, maar stelt wel dat Nederland de Arubaanse regering tijdens de pandemie over een andere cruciale kwestie heeft bedreigd. Haar verklaring roept een nieuwe vraag op: In hoeverre ging de samenwerking tussen Nederland en Aruba tijdens de gezondheidscrisis gepaard met politieke en financiële druk, en waar lag de grens tussen samenwerking en het stellen van voorwaarden aan ondersteuning? De verklaring van Wever-Croes is een rechtstreeks getuigenis van degene die tijdens de pandemie leiding gaf aan de Arubaanse regering. Haar beschuldiging over de mogelijke terugtrekking van zorgpersoneel vraagt nog om opheldering van Nederlandse zijde.