ANALYSE | DEEL 1: De luchthaven groeit, maar is Aruba zelf klaar voor die groei?

Geschreven door Tito Laclé

Aruba investeert honderden miljoenen florin om zijn luchthaven groter, efficiënter en klaar te maken voor een toekomst met meer verbindingen en passagiersbewegingen. Heel indrukwekkend, toch? We kunnen ons meten met vrijwel iedere internationale luchthaven. Maar opnieuw vergeten we iets.

Terwijl Queen Beatrix International Airport zijn capaciteit uitbreidt, wordt een veel grotere vraag onvermijdelijk: vergroot Aruba zelf zijn capaciteit in hetzelfde tempo? Laat mij uitleggen waar ik met deze stelling naartoe wil.

De vraag is niet alleen of de luchthaven meer vliegtuigen of bagage kan verwerken. Nee. De vraag is of onze wegen, water- en elektriciteitsvoorziening, afvalwaterzuivering, afvalverwerking, openbaar vervoer, woningvoorraad en sociale infrastructuur de gevolgen van meer economische activiteit en mogelijk meer bezoekers KUNNEN dragen.

En precies daar begint een mogelijke tegenstrijdigheid zichtbaar te worden. Begrijpt u waar ik naartoe wil?

DE LUCHTHAVEN VERSNELT

Gateway 2030 is momenteel een van de grootste infrastructurele projecten op Aruba, met een investering van meer dan Afl. 500 miljoen.

Fase 1A heeft al een nieuwe incheckhal voor passagiers naar de Verenigde Staten en een bagagesysteem dat tot 2.000 koffers per uur kan verwerken opgeleverd. Fase 1B voegt drie nieuwe gates met passagiersbruggen, drie extra busgates en meer ruimte voor passagiers toe.

Daarna volgt Fase 2, waarin de veiligheidscontrole wordt gecentraliseerd, de incheckcapaciteit wordt uitgebreid en andere belangrijke delen van de terminal worden gemoderniseerd.

In 2025 verwerkte de luchthaven meer dan 3,4 miljoen passagiersbewegingen, een nieuw record. In 2024 waren het er al 3,2 miljoen en de stoelcapaciteit groeide sterk. Dat klinkt allemaal prachtig en indrukwekkend.

Maar er moet een belangrijk onderscheid worden gemaakt. Deze cijfers betreffen het totale aantal passagiersbewegingen OP de luchthaven, niet het aantal unieke toeristen dat Aruba BINNENKOMT.

Een grotere luchthaven betekent evenmin automatisch dat Aruba het aantal toeristen zal verdubbelen. De uitbreiding kan ook noodzakelijk zijn om de huidige congestie te verminderen, piekuren beter op te vangen en efficiënter te werken. Momenteel ondervindt de luchthaven op bepaalde tijdstippen en specifieke routes problemen, waardoor lange en ongemakkelijke wachtrijen ontstaan.

De nieuwe capaciteit creëert niettemin de mogelijkheid voor meer vliegverkeer. Als die mogelijkheid uiteindelijk volledig wordt benut, blijft de druk niet beperkt tot de luchthaven.

DE TOERISMESTRATEGIE ZEGT IETS ANDERS

Opvallend is dat de Aruba Tourism Authority een koers volgt die er op papier niet eenvoudigweg op is gericht het aantal toeristen te verhogen.

A.T.A. heeft verklaard dat haar strategie specifiek is gericht op het stabiliseren van het aantal bezoekers en het vervangen van volume door bezoekers met een hogere waarde: toeristen die langer blijven, meer uitgeven en meer aan de economie bijdragen zonder noodzakelijkerwijs de fysieke druk op het eiland te vergroten. Dat is fundamenteel.

Als Gateway 2030 vooral bedoeld is om het huidige volume beter te verwerken, pieken op te vangen en de bereikbaarheid te verbeteren, kunnen beide visies uitstekend samengaan. Helaas is dat niet het hele verhaal.

Want—en daar komt het—als de uitbreiding van de luchthaven uiteindelijk een instrument wordt om zonder duidelijke grens steeds meer stoelen, vluchten en bezoekers toe te voegen, beginnen beide visies in tegengestelde richtingen te trekken.

De ene kant zegt: meer capaciteit. De andere kant zegt: stabiliseer het volume. De vraag is welke van de twee uiteindelijk de groei van Aruba zal bepalen.

ENERGIE: HIER IS CONCRETE VOORUITGANG ZICHTBAAR

Op energiegebied zien we dat enige voorbereiding gaande is. Misschien wat laat, maar er gebeurt ten minste iets.

In augustus 2026 nam WEB twee nieuwe RECIP-3-motoren in gebruik. Daarmee steeg de gegarandeerde productiecapaciteit van ongeveer 194 MW naar 230 MW. De regering presenteert dit als een stap om aan de groeiende vraag te voldoen en de energiezekerheid te versterken.

De luchthaven zelf heeft een overeenkomst gesloten met Utilities Aruba, WEB, Elmar en AWSS om haar groeiende energiebehoefte en duurzame mogelijkheden voor capaciteitsuitbreiding te onderzoeken.

Dit toont aan dat, in ieder geval op energiegebied, het verband tussen de groei van de luchthaven en de nationale infrastructuur wordt erkend.

Maar een memorandum of understanding en extra productiecapaciteit lossen niet automatisch alle toekomstige problemen rond het elektriciteitsnet, de distributie en de vraag op.

AFVALWATER IS DE DUIDELIJKSTE WAARSCHUWING

De toestand van de afvalwaterzuivering laat precies zien wat er kan gebeuren wanneer de economische groei sneller gaat dan de infrastructuur. We hebben meer dan voldoende voorbeelden om dit aan te tonen.

De regering heeft eerder zelf erkend dat de RWZI-installaties boven hun capaciteit functioneerden en dat de versnelde groei van het toerisme, hotels en appartementencomplexen rechtstreeks aan het probleem heeft bijgedragen. Weet u het nog?

AWSS werkt momenteel aan een technisch plan om het systeem te herstellen, terwijl de regering zegt de afvalwatersector op een structurelere en duurzamere basis te willen plaatsen.

Maar de les is belangrijk: Aruba heeft al een concreet voorbeeld van een infrastructureel systeem dat NIET even snel groeide als het toerisme. Dit is PRECIES het risico dat Aruba niet opnieuw mag nemen.

Afvalwater is echter niet het enige systeem dat alarmsignalen afgeeft.

In Deel 2 bekijken we hoe afval, verkeer en het ontbreken van een gesynchroniseerd masterplan de werkelijke rekening van Gateway 2030 kunnen worden. Het gevaar is niet dat één systeem uitvalt. Het gevaar is dat meerdere systemen tegelijkertijd hun grens bereiken.