NOORD – Aruba a perde un di e personanan cu a yuda forma e industria gastronomico moderno di nos isla. Eduardo Ellis, fundador di e renombra Papiamento Restaurant, a fayece diabierna ultimo na edad di 85 aña. Su nomber ta conecta cu un historia di famia, hospitalidad y emprendemento cu a cuminsa mas cu cuatro decenia pasa y cu eventualmente a bira parti di e imagen internacional di Aruba.
Eduardo Ellis tabata un Arubiano di un generacion den cual oportunidad pa sigui estudio despues di school secundario na Aruba tabata limita. Den añanan 1950 el a bay Hulanda pa studia, y ta aya el a conoce Lenie van Welzen, e dama Hulandes cu despues lo bira su esposa y compañera den un aventura di bida y empresarial cu lo laga un marca permanente na Aruba.
Hunto nan a forma famia y cria cuatro yiu: Edward, Jaap, Antoine y Annelotte.
Pero historia di Eduardo y Lenie Ellis lo keda especialmente conecta cu un nomber cu awe practicamente no mester introduccion na Aruba: Papiamento Restaurant.
UN SUEÑO CU A CUMINSA NA 1983
Na 1983, Eduardo y Lenie a cuminsa Papiamento Restaurant den centro di Oranjestad. Segun relato di famia, nan a cuminsa opera un restaurant cu anteriormente tabata pertenece na Concorde Hotel, prome como gerentenan y despues tomando e negoshi over.
E paso ey a pone fundeshi pa loke decenianan despues lo bira uno di e restaurantnan mas emblematico di Aruba.
Pero Papiamento no semper tabata na e luga cu mayoria hende conoce awe.
Ora condicionnan di huur na Oranjestad a cambia, famia Ellis a enfrenta un decision importante. Enbes di abandona e concepto, nan a transforma nan propio cas di famia na Washington, Noord, den hogar nobo di e restaurant.
Y precisamente esey a bira parti di e magia.
E cas historico di cunucu, cu ta data for di 1886, tabata e cas unda Eduardo y Lenie a cria nan yiunan. E piscina rond di cual miles di bishitante awe ta cena, no tabata construi como decoracion pa un restaurant: tabata piscina di famia. E yiunan mes a yuda den su construccion y den plantamento di e hardin.
Segun historia di famia, tempo cu nan a yega na e propiedad, cu anteriormente tabata un manege pa cabai, tabatin apenas dos mata grandi. Bou guia di Eduardo, famia a planta y desaroya e terreno cu eventualmente a bira e exuberante hardin tropical cu awe ta uno di e caracteristicanan mas reconocibel di Papiamento.
EDUARDO Y LENIE: E CURASON TRAS E CONCEPTO
Papiamento nunca tabata solamente un restaurant.
Lenie a pone su seyo riba decoracion di e cas, cu meubel y antiguedadnan Europeo, arte y arreglo di flor. Eduardo, na su turno, tabata profundamente envolvi den operacion y desaroyo di e restaurant.
Hunto nan a crea algo cu tabata dificil pa copia: un restaurant internacionalmente reconoci cu alabes tabata sinti manera bo ta bishitando cas di un famia Arubano.
E concepto di “Bon Bini na nos cas” no tabata solamente marketing. Literalmente, bishitantenan tabata drenta den e cas di famia Ellis.
Durante añanan Eduardo y Lenie a sigui activamente envolvi den e negoshi, mientras cu siguiente generacion gradualmente a tuma mas responsabilidad. Nan yiu Edward/Eduardo Jr. eventualmente a tuma direccion di Papiamento, continuando e legado cu su mayornan a cuminsa.
E transicion di un generacion pa otro ta precisamente un di e aspectonan special di historia di Papiamento. No ta simplemente un restaurant cu a sobrebibi mas cu 40 aña; ta un negoshi cu identidad di famia a pasa di mayor pa yiu.
UN PARTI DI HISTORIA TURISTICO DI ARUBA
Importancia di Eduardo Ellis ta bay mas leu cu solamente exito di un restaurant.
Den añanan cu turismo di Aruba tabata creciendo y profesionalisando, restaurantnan manera Papiamento a yuda defini e experiencia cu Aruba kier ofrece su bishitantenan: hospitalidad personal, calidad internacional, pero cu un identidad claramente local.
Miles di turista a conoce un parti di Aruba na mesa di Papiamento.
Pa hopi, bishita e restaurant a bira tradicion: un luga pa bolbe cada vacacion, celebra aniversario, matrimonio, cumpleaños of simplemente un anochi special durante nan estadia na Aruba.
Y tras tur esey tabatin e decision cu Eduardo y Lenie Ellis a tuma na 1983 pa cuminsa algo propio.
Un decision cu probablemente na e momento nan mes no por a imagina lo crece bira un institucion gastronomico Arubano.
E PATRIARCA TRAS UN LEGADO
Den añanan mas reciente, siguiente generacion di famia Ellis a bira mas visibel den operacion diario di Papiamento. Pero presencia di Eduardo Sr. a keda parti di identidad di e luga.
Hasta un di e conceptonan agrega na Papiamento den añanan reciente, PAPPA's Cigar Lounge, ta un homenahe directo na dje. E lounge a wordo instala den loke anteriormente tabata sala di cas di Eduardo y Lenie y ta dedica na “Pappa” y su amor pa sigar.
E detaye ey ta bisa hopi.
Pasobra finalmente, tras e restaurant famoso, e hardin, e piscina, e cas historico y e miles di bishitantenan, historia di Papiamento semper tabata historia di un famia.
Y Eduardo Ellis tabata e patriarca di e historia ey.
Cu su fayecimento, Aruba ta perde un empresario y pionero di hospitalidad, pero e ta laga algo cu ta poco persona logra construi: un legado cu ta sigui biba fisicamente, tur anochi cu luznan cende den e matanan rond di piscina di Papiamento.
E cas unda el a cria su famia a bira un cas unda Aruba ta ricibi mundo.
Y probablemente esey ta un di e homenahenan mas bunita cu por keda di bida di Eduardo Ellis.
Noticiacla ta extende su mas sentido condolencia na su esposa Lenie, su yiunan Edward, Jaap, Antoine y Annelotte, su nietonan, demas famia, personal di Papiamento Restaurant y tur esnan cu tabata cerca di Eduardo Ellis.
Paz na su alma.