Analisis: Dia nacional di limpiesa a mustra dos berdad cu Aruba no por ignora

Analisis: Dia nacional di limpiesa a mustra dos berdad cu Aruba no por ignora

Posted on 7/27/2026, 10:37 AM AST | Updated on 7/27/2026, 10:38 AM AST

Scirbi pa Tito Laclé

E campaña nacional di limpiesa di Gobierno di Aruba a logra algo cu hopi iniciativa publico no ta logra: e la move un pais completo. Miles di Arubiano a sali diasabra pa limpia nan cas, nan patio y nan becindario, y finalmente mas cu 211 ton di sushi a wordo colecta. Esaki ta un exito cu no por wordo nenga.

Pero mes momento cu e campaña a confirma e compromiso di hopi ciudadano, e la expone dos problema grandi: Aruba tin un problema serio di sushi, y e preparacion pa un reaccion masal no tabata suficiente.

Sea coincidencia of no, e campaña a wordo anuncia e mesun siman cu Noticiacla a publica un analisis riba e estado di sushedad riba nos isla. Esaki ta mustra cu e problema tabata caba riba e agenda publico. Gobierno a responde cu accion, y esey merece reconocemento. Critica no ta nifica cu bo no aprecia un bon intencion. Al contrario, un bon intencion merece un ehecucion cu ta mes bon.

Y ey ta unda e pregunta principal ta cuminza.

Segun diferente fuente, e idea pa e campaña tabata cana caba algun tempo den e gabinete AVP-FUTURO. Esey nos a compronde, pasobra manera nan mes a bisa, durante bishitanan di barrio y di cas, prome minister mes a mira e cantidad di sushi cu tabata acumulando den diferente sitio. Pero tin un diferencia grandi entre identifica un problema y prepara un operacion nacional pa enfrenta dje.

Loke a pasa diasabra a hustamente mustra esey.

Gobierno a logra move miles di hende, pero, aparentemente, no a planifica pa miles di hende responde. E exito mes di e campaña a bira su mayor reto.

Na diferente punto di coleccion, e containernan a yena hopi prome cu calcula. Na algun lugar tabatin rij largo di vehiculo, y na Aruba Ports Authority, ora e horario oficial pa entrega a caba, ainda tabatin un fila considerable di hende cu tabata wardando. Ora algun di nan a tende cu posiblemente nan no lo por descarga nan sushi, frustracion naturalmente a cuminsa subi.

Y sinceramente, esey ta facil di compronde.

Imagina esaki: Un ciudadano cu a dedica su mainta limpiando su cas, huur un pickup of trailer, yena cu sushi, para den solo pa despues tende cu no tin capacidad pa ricibi mas. Cualke persona lo sintie decepciona. Felizmente, e situacion no a escala pa un incidente serio, pero e tabata un señal cla cu e plan logistico no tabata calcula pa un escenario di exito total.

Y esey ta e les principal precisamente.

Ora bo organiza un actividad nacional, bo no solamente mester prepara pa un contesta modera. Bo mester prepara pa e mihor =scenario tambe. Un pregunta cu mi semper ta haci organizadornan di evento asina ta: "Boso ta cla pa si e reaccion resulta mucho mas grandi cu boso a spera?"

Den e caso aki, mi ta haya curioso cu Gobierno a keda sorprendi pa e cantidad di hende cu a participa. Aruba no a bira menos sushi den un dia. Durante aña, e problema tabata visibel. Ademas, e actividadnan di baki den barrio cu regularmente ta yena, tabata  duna un indicacion caba cu demanda tabata grandi. E informacion pues tabata disponibel caba.

Esaki no ta nifica cu e campaña a faya.

Al contrario.

E campaña a comproba cu e pueblo Arubiano ta dispuesto pa participa ora nan haya e oportunidad. Esaki ta talbez e noticia mas positivo di henter e dia. Pero e tambe a comproba cu e problema di sushi ta hopi mas grandi cu hopi hende, incluyendo posiblemente Gobierno, tabata calcula.

Y esey ta hiba mi na e siguiente pregunta.

Ta basta cu solamente un dia nacional di limpiesa?

Probablemente no.

Si 211 ton di sushi a sali den un solo dia, esey no ta simplemente un exito logistico. Esaki ta un indicacion cu durante tempo largo tabatin un acumulacion enorme cu no tabata sali. Esey kiermen cu e solucion no por ta solamente un actividad anual. Algo cu mi a bisa delanta. Mi problema ta cu no por djis organisa un evento  di limpiesa di UN dia, pero anuncia mesora cu esaki ta bira algo mas structural, mirando cu TUR dia, sushi ta acumula. Pues bo a logra mas di 200 ton riba un dia, pero otro siman, of aki poco tempo, tin mes hopi sushi atrobe. Por a usa e publicidad enorme, pa haci esaki den un forma mas structura pa anuncia un ‘comienso’ di algo structural’. Mester tin acceso mas facil pa entrega di sushi durante henter e aña, mas educacion, mas control riba dump ilegal y un sistema cu ta evita cu hende mester wardando un evento nacional pa por limpia nan propiedad.

Na final di cuenta, e campaña a logra dos cos.

E la mustra cu Aruba tin un pueblo dispuesto pa coopera.

Pero tambe e la mustra cu Aruba tin un problema di sushi mas grandi di loke hopi a pensa.

Si Gobierno usa e lesnan di e prome edicion pa mehora e siguiente, cu mas punto di coleccion, mas container, mas transporte y un plan logistico prepara pa un participacion record, e siguiente campaña por ta no solamente un exito popular, sino tambe un exito organizacional.

Y talbez esey ta e mayor ganashi di e prome experiencia: no e 211 ton di sushi cu a sali, sino e cantidad di les cu por evita cu e mesun problema ripiti den futuro. C’est la Vie.