Analisis: Mike Eman ta bai, pero AVP ta cla pa sigui sin Mike?

Analisis: Mike Eman ta bai, pero AVP ta cla pa sigui sin Mike?

Posted on 6/19/2026, 10:39 AM AST | Updated on 6/19/2026, 10:41 AM AST

Scirbi pa Tito Laclé

Despues cu e anuncio sorpresivo di lider di AVP y Minister-President Mike Eman finalmente a “sink in”, mi ta kere cu ta un bon momento pa mira mas profundo riba e reaccionnan y e consecuencia politico cu e decision aki por tin pa Aruba. Un cos ta sigur: casi tur hende a keda sorprendi. Pero no tur reaccion tabata positivo. Algun ta compronde e decision, otronan ta cuestion’e, y tin tambe esnan cu ta claramento descontento. Y interesante suficiente, hopi di e reaccionnan mas fuerte no ta bini solamente for di oposicion, pero tambe for di personanan den y rond di e propio partido di sr. Eman.

E ANUNCIO

Prome cu mi sigui, mi kier alerta bo cu e analisis aki ta un poco largo y profundo, pero e ta bal e. Lese trankilo, y bo lo wak. Keremi.. 

Den mi analisis anterior mi a toca e forma con e anuncio a tuma lugar y algun posible motibonan tras di dje. Mi a menciona tambe cu hasta e socio di coalicion, FUTURO, a keda completamente sorprendi. Y aki mi ta sigui kere cu Mike Eman tabatin espacio pa maneha esaki miho. No tabata necesario p’e comparti TUR e detayenan di su decision cu su partner di coalicion. Pero POR LO MENOS un yamada corto na Vice Minister-President y lider di FUTURO, Gerlien Croes, cu un simple mensahe di “mi ta bay anuncia algo importante den mei ora, cu no ta cambia nada na e convenio politico cu nos tin cu otro”  lo tabata mas apropia. No pa evita e sorpresa, pasobra keremi, sorpresa lo e tabatin di tur manera. Pero esaki ta mas pa evita cu e partner di coalicion ta wordo confronta publicamente cu un noticia di e magnitud aki sin ningun aviso previo, cu ta trece duda den e stabilidad di e coalicion.

FUTURO TAMBE A COMETE EROR?

Kisas tin hende cu por pensa cu FUTURO tambe a comete un error den comunicacion. Ami tambe inicialmente, pero despues mi a pense miho. E reaccion publico cu nan no tabata informa previamente a confirma inmediatamente e percepcion cu algo no tabata bon entre e dos partnernan. E enfoke di e noticia a cambia for di “Mike Eman ta retira” pa “partner di coalicion no tabata sa nada”. Pero esey TA e realidad politico. Y no ta transparencia ta loke nos ta desea di nos politiconan? Una vez cu e narrativo ey a cuminza circula, oposicion y observadornan politico naturalmente a cuminsa puntra si realmente tur cos tabata bon den coalicion. Esey ta un pregunta legitimo. Imagina si Mike Eman a tuma e decision aki SIN informa su casa Doina. E lo no tabata algo ‘normal’. Y ta asina tambe nos tin cu wak e parti politico. No ta algo ‘NORMAL’ pa keda sin informa bo partner di coalicion, precisamente pasobra bo no kier crea duda den e stabilidad di e gabinete. Ni maske kico e lider a bisa. E la declara e siman aki PAKICO e la hacie asina, pero ainda, e no ta corecto. Pero, e ta su prerogativa tambe. 

Pesey, mi ta considera esaki mas un error di comunicacion y crisis management cu un indicacion cu coalicion ta cayendo apart. Y den politica, PERCEPCION hopi biaha ta igual of hasta mas importante cu realidad.

E MOTIBO

Aki ta unda mi ta pensa cu Mike Eman a crea mas pregunta cu contesta. Laga mi splica. Wak, durante su discurso, e ta referi na importancia di familia, tempo, y loke realmente tin balor den bida. E referencianan naturalmente a provoca  speculacion cu por tin motibo personal of incluso medico tras di e decision. Nos ta contento, cu segun diferente fuente, e posibilidad di problema di salud serio a wordo desmenti. Pero e falta di un splicacion mas concreto of bon argumento pa su decision ta sigui alimenta e speculacion. Pasobra keremi cu pueblo generalmente ta acepta un decision asina drastico, mientras nan ta compronde e motibo. Si tabatin un asunto di salud, hende lo a compronde. Si tabata un asunto familiar, hende lo a compronde. Si tabata simplemente cu despues di decadanan den politica a surgi un cansansio mental, hopi hende tambe lo a compronde. Pero si no duna un bon motibo of argumento valido pa un asunto di asina tanto importancia pa e gobernacion di un pais, no ta ‘normal’. Anto pa esnan cu a lubida, algun aña atras, e la haci mescos. Retira, y prefera laga e partido heel goberna y hala atras completamente. Esey tabata otro sorpresa. E tipo di sorpresanan aki no ta bon. 

KIEZERSBEDROG?

Bo por hasta puntra bo mes si esaki no ta cay bou di ‘kiezersbedrog’ pasobra bo a ‘dicidi’ mitar caminda di bula afo, sin un motibo ‘urgente’. Paso ora bo anuncia cu bo lo  bandona e puesto mas halto di pais dos aña prome cu e fin normal di mandato, naturalmente pueblo lo puntra: pakico? Y ta precisamente e falta di un contesta cla, ta mantene e debate bibo.

Ta posible cu e la cansa di e inaccion di su partido? Esey ta, cu no tin accion den e partido, particularmente pa soluciona cierto asuntonan interno y te hasta publico. Tin un otro angulo cu mi ta pensa cu no a ricibi suficiente atencion. Talbez e decision aki no ta solamente tocante Mike Eman personalmente. Talbez e ta tocante su partido. Ora cu un lider politico anuncia cu e ta retira  , e partido ‘normalmente’ ta actua di biaha pa demostra continuidad di compromiso na e pueblo y na su sostenedornan. For di januari cu Mike Eman a anuncia cu pa september benidero, ora cu e cumpli 65 aña e kier retira di politica activo, e partido AVP mester a tuma accion. Pero kico nos a wak sosode? Net net nada. Door di NO haci nada, e partido no a duna impresion di a comprende e mensahe of di a tuma Mike Eman na serio. Y Mike Eman a referi na esaki tambe como un di su ‘motibonan’. Cu e partido ‘no a get the message’. Kisas pasobra nan lo kier a haci’e dificil pa e bay y asina convenc’e pa keda mas largo? Si esey ta e caso, e ora un decision asina drastico ta forsa e partido pa awor si pa tuma accion. Y ta net esey nos ta wak. E partido no por keda keto mas riba kico lo bay sosode despues di september, y mucho menos kico lo bay sosode 1 di januari. Si NO duna claridad, e incertidumbre ey ta destabilisa e gobierno, y kisas hasta por pone cu e partido lo termina sin cumpli cu loke a priminti pueblo.

E problema, of factor di destabilidad, no ta cu Mike Eman ta bai. E problema ta cu si e partido mas grandi di coalicion, por sigura con of cu KEN na mando e lo porcura pa continuidad. Continuidad di e direccion di e partido, y continuidad den acuerdo cu e partner di coalicion pa e rumbo nobo cu a scoge pa Aruba. Pami personalmente, esaki TA e punto mas importante den henter e discusion. No ta necesariamente cu Mike Eman a anuncia su retiro. Tur lider eventualmente ta retira, y no ta asina relevante kico e ta bay haci den su tempo liber. E controversia ta den e hecho cu e ta haci esey dos aña prome cu e final normal di mandato, SIN regla esaki na un manera drechi cu su partido y su partner di coalicion.

KICO AWOR?

Den mi analisis anterior mi a menciona cu Mike Eman publicamente a identifica Wendrick Cicilia como su opcion preferi pa e futuro liderazgo di e partido. Mi ta compronde perfectamente pakico. E video presenta durante ausencia di Wendrick a manda un mensahe claro: e ta den e conbersacion. Den otro palabra: e SI tabata sa! Pero esaki ta lanta un otro pregunta. No tin duda si Wendrick tin talento. No tin duda si Wendrick tin potencial. E pregunta ta si den e periodo relativamente corto cu e ta activo na nivel nacional, e la acumula suficiente experiencia administrativo, politico y gubernamental pa lidera no solamente un partido, pero un pais. Pasobra manera mi a bisa den e analisis anterior, lider di partido y lider di gobierno no ta mescos. Y den e punto ey mi ta compronde e preocupacionnan cu hopi persona, incluyendo algun den AVP mes, ta expresando.

KEN POR TUMA E BATUTA?

Tin nombernan circulando. Arthur Dowers ta wordo menciona regularmente como un posibilidad. Pero Dowers awor ta carga   carteranan extremadamente exigente. Si e mester asumi liderato di gobierno, lo tin un domino-effect administrativo considerable. Mi no ta convenci cu esey ta e opcion mas practico. Un nomber cu ami personalmente ta haya interesante ta Robert Candelaria. Y mi ta splica bo pakico mi ta pensa esaki. E no ta pasobra e necesariamente ta e favorito, pero pasobra durante e ultimo aña  e la opera consistentemente den circulonan cercano na Mike Eman como su ‘chief of staff’. E ta bon capacita, cu bon experiencia, cu afiliacion fuerte na e partido, y practicamente e ta e sombra di Mike Eman.

E no ta ocupa un posicion ministerial actualmente cu lo obliga un reorganisacion inmediato di gobierno. Su perfil relativamente trankil, stabilidad y credibilidad por haci’e un opcion digno di consideracion si AVP kier un solucion temporal mientras cu un siguiente generacion ta wordo prepara. Naturalmente, tin tambe e posibilidad cu eventualmente un figura completamente diferente aparece. Pasobra den politica, specialmente na Aruba, cosnan por cambia rapidamente. Pero, pense!. 

E RETO PRINCIPAL PA AVP

Finalmente, mi ta pensa cu AVP ta enfrenta un reto mas grandi cu simplemente identifica un sucesor. Durante añanan, hopi votador a relaciona AVP directamente cu famia Eman. Awor e pregunta ta: Kico AVP ta sin Eman? Esey ta e examen real cu e partido tin dilanti dje. Pasobra talbez e pregunta principal no ta ken lo reemplaza Mike Eman. Talvez e pregunta principal ta si AVP a prepara su mes suficientemente pa un Aruba politico sin famia Eman. E respuesta riba e pregunta ey lo determina no solamente e futuro di AVP, pero posiblemente e direccion politico di Aruba durante e proximo decada. Never a dull moment in Aruba. C’est la Vie