ORANJESTAD – Un subida den e asina yama ‘bunker charge’ den transporte maritimo, manera anuncia recientemente pa un compania di container responsabel pa trece container pa Aruba, ta causando preocupacion riba e impacto directo cu esaki por tin riba prijs di producto na Aruba. E bunker charge, cu ta un costo adicional pa cubri combustible di barco di container, ta subi cada bez cu prijs mundial di fuel aumenta. Algo cu a sosode awor cu e guera entre Merca y Iran.
DEPENDENCIA
Pa un isla manera Aruba, cu ta depende casi completamente riba importacion, e efecto ta inmediato. Cada container cu yega cu cuminda, material di construccion, electrodomestico y otro producto, ta bira mas caro pa transporta. E resultado: negoshinan ta paga mas pa importacion y eventualmente e consumidor ta sinti e impacto den nan cartera.
COSTO DI TRANSPORTE MARITIMO
Expertonan ta indica cu ora e bunker charge subi, costo di transporte maritimo ta sigui mesun direccion. Esaki ta crea un cadena di efecto unda tur sector ta wordo toca, desde supermercado te industria di construccion. Materialnan ta bira mas caro, proyecto ta subi di prijs y e costo di bida en general ta aumenta.
INFLACION
Ademas, e subida aki ta contribui na inflacion, pasobra hopi producto esencial na Aruba ta depende di importacion. Si costo di transporte subi, prijs final di producto casi sempre ta sigui.
MANEHA SITUACION
Mientrastanto, negoshionan ta trata maneha e situacion, pero den hopi caso nan no tin otro opcion cu pasa e aumento pa consumidor. Esaki ta pone presion riba poder di compra di comunidad. Economistanan ta sigui vigila e desarroyo di prijs di fuel riba mercado internacional, pasobra esaki ta un factor clave cu lo determina con e bunker charge – y consecuentemente prijs na Aruba – lo evoluciona den e periodo binidero.