ORANJESTAD – Observacionan di ciudadano ta duna cada biaha mas informacion tocante e supervivencia di e shoco arubiano. Desde 2020, via e proyecto Shoco Radar di Directie Natuur en Milieu (DNM), a wordo haci 87 notificacion, cu hunto ta forma un bista importante di unda e para proteha ta presenta y unda e ta enfrenta presion.
For di e dato nan ta resulta cu comunidad ta hunga un rol activo den monitoreo di e especie endemico. Di e notificacionan registra entre 2020 y 2026, 83 porciento di participante a indica cu nan a mira por lo menos un shoco. Den 78 porciento di e notificacionan a confirma bida den nisnan, loke ta mustra luga di cria activo cu yiu. E observacion mas comun tabata pareha di shoco, representando 38 porciento di e notificacionan, loke segun DNM ta un señal positivo pa reproduccion.
E informacion colecta tambe ta mustra unda e para nan ta keda mas frecuente. Shoco ta wordo mira cada biaha mas den y rond di area urbano, entre otro na scolnan y campo di deporte cu terreno habri, den zona cu palo tras di barrio residencial y den nis artificial crea riba terreno di scol.
Mesun tempo, e estudio ta señala varios amenaza. Perdida di habitat pa motibo di deforestacion y actividad di construccion ta keda e preocupacion mas grandi, hunto cu disturbio causa pa trafico y recreacion cerca di luga di cria. Tambe tin notificacion di desaparicion of destrucion intencional di nisnan.
Segun DNM, e resultado nan ta subraya importancia di ciencia ciudadano pa maneho di naturaleza na Aruba. E shoco ta considera como para nacional y ta un subespecie endemico proteha cu ta hunga un rol clave den ecosistema. P’esey, residente nan ta wordo yama pa sigui reporta observacionan via e plataforma Shoco Radar, pa por determina miho unda proteccion y medida nan ta necesario.
ORANJESTAD – Si hospital mes no hacie, gobierno mester persigui e contratista responsabel pa e Proyecto di renobacion y expansion di Horacio Oduber Hospital. Asina president di e colegio di supervision financiero CAFt drs Hans Hoogervorst a bisa den e programa Noticiacla LIVE diahuebs anochi. E presidente di e colegio financiero, no tabatin bon palabra pa e trabounan haci y e no a sconde esaki den e programa. Pa wak e segmento, click AKI
ORANJESTAD – Presidente di Colegio di Supervision financiero di Aruba (CAFt), drs Hans Hoogervorst lo ta invitado di e progama noticioso Noticiacla LIVE awe nochi, diahuebs 5 di maart 2026. Temanan interesante cu e moderador Tito Laclé lo trata, ta entre otro e preocupacion di CAFt riba maneho di gobierno di companianan gubernamental, problema na hospital, y sigur e ley di Reino RHOFA. Bo no kier perde e programa aki awe nochi cu ta cuminsa 8:30pm riba e pagina di Facebook di Noticiacla y despues riba e pagina di youtube di Noticiacla.
ORANJESTAD - Aruba y mundo ta celebra Dia Mundial di bida di bestia y mata salvahe y na Ingles yama "World Wildlife Day" (WWD). E aña aki, Nacionnan Uni a dedica e dia aki na e rol fundamental cu mata medicinal y aromatico tin den nos bida diario, bou di e tema: “Mata Medicinal y Aromatico: ta yuda conserva salud, herencia y sobrevivencia”. Desde cu Asamblea General di Nacionnan Uni a proclama e fecha aki na 2013, 3 di maart a bira un evento anual di mas grandi dedica na bida salvahe di mata y bestia. E fecha ta recorda e firmamento di e convenio di CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora), di cual Aruba tambe ta forma parti di esaki, cu e meta pa percura cu comercio internacional di especie salvahe no ta forma un menasa pa nan sobrevivencia.
