ORANJESTAD – Gobierno Hulandes ta insisti cu unico alternativa cu Aruba tin pa haya refinanciamento faborable pa e debe di Covid, ta cu e mester firma e Rijkswet Aruba Financieel Toezicht (RAFt) pa haya refinanciamento na interes ‘abou’, y asina mes ta forza Aruba den un deal cu ta pone cu Hulanda ta gana extra riba lomba di Aruba. Asina prome minister Evelyn Wever Croes a splica Parlamento di Aruba diamars durante e reunion publico unda cu e mester a actualisa Parlamento riba e tema di RAFt. E conclusion ta cu no tin otro salida sino firma RAFt, y di un forma cu Hulanda ta sali gana financieramente.
PROPUESTA CONCRETO
Segun e mandatario,- despues di a bolbe ripiti henter e proceso di dos aña largo na comienso di e pandemia pa Aruba por a haya placa -, e la yega na e punto mas recien unda cu despues di hopi insistencia, Hulanda porfin a manda un oferta concreto pa Aruba di kico e ta propone Aruba. Esaki pasobra aunke tabatin hopi corespondencia, no tabatin nada concreto di kico exactamente Hulanda kier a yuda Aruba cu ne, segun sra Wever Croes.
E PROPUESTA
Hulanda,- segun sra Wever-Croes -, a bisa cu tin dos opcion pa Aruba. Si encaso Aruba no bay di acuerdo pa firma e RAFT, e ora Hulanda ta ofrece un refinanciamento multiannual di 20 aña riba un tarifa di interes di entre 6-8 %. E ta depende di e credit rating di e pais. Si Aruba bay di acuerdo cu e Rijkswet, e ora Hulanda ta dispuesto pa duna Aruba un rebaho riba e interes, di 3.2%, incluyendo un risico opslag. Segun sra Wever, e proposicion ta cu Hulanda ta dispuesto pa presta Aruba e placa, na un interes di mercado internacional. Mientras cu Hulanda ta presta Aruba na un interes mas abou, e no ta mes abou si, cu Hulanda mes ta presta placa, cu ta na interes di 2.7% cu ta mas cu e 3.2%. Esey ta un ‘aumento’ di 0.5% pasobra nan (Hulanda:red) kier men cu nan tin riesgo cu Aruba, cu ta algo cu sra Wever ta duda, pasobra semper Aruba a paga su debenan bek segun e prome mandatario.
GANASHI
Segun sra Wever, ta interpreta e ‘aumento’ aki como un ganashi pa Hulanda si acepta e Rijkswet mes. Y pasobra Aruba no kier firma un Rijkswet, ta bin un clausula acerca cu ta redobla e interes. “E ta subi di 3.2% pa entre 6 cu 8%. No solamente si nos acepta e Rijkswet, nos ta paga Hulanda pa nan gana riba nos lomba, pero riba dje, si nos no acepta e Rijkswet, nos ta haya manera un boete rente tambe” e mandatario a sigui splica. Segun e mandatario, Hulanda kier yena nan caha financiero riba custia di Aruba. Cu esaki, segun sra Wever, Hulanda no ta bay conforme articulo 36 di statuut, cu ta bisa cu bo ta yuda otro. “Awor bo ta bin yuda mi pero mi mester haci bo rico. Y si mi no haci loke bo bisa, si mi no kita e poder di Parlamento, bo tin cu haci smi mas rico ainda pasobra mi ta bay cobrabo e interes cu banco lo cobrabo” ra Wever a bisa. “Y pesey nos ta den e impasse”.
HULANDA NO TA RECONECE ESAKI
Segun sra Wever a sigui papia srefiriendo na un carta di van Huffelen, Hulanda no ta reconoce e ponencianan cu Aruba ta pone di dje, den su cartanan y ta desmenti e.o. cu Hulanda lo kier kita poder di Parlamento etc. Ademas, Hulanda ta nenga di cambia di postura y tambe di motiva nan argumento pakico nan ta insisti pa Aruba firma e Rijkswet. Ta te na ultimo, Hulanda ta bin admiti cu ta pasobra nan kier evita cu loke a pasa den pasado cu Parlamento di Aruba unilateralmente, a cambia e ley di LAFt. Y cu un Rijkswet, ta e unico forma pa evita algo asina den futuro y como tal ta e unico solucion y posibilidad cu Aruba tin pa haya cooperacion di Hulanda.
MEDIDA PA COVER TARDANSA DI RAFT
Segun Hulanda, sra Wever ta sigui splica, mirando cu ta tarda pa e Rijkswet keda cla, durante e periodo cu e Rijkswet no ta cla, Aruba no ta haya e interes na 3.2%, sino na 5.1% pa asina tene e presion riba Aruba pa nan keda cla mas lihe. “Esaki kier men cu si awe Aruba firma e ley, Aruba lo haya refinanciamento na oktober pero no na interes di 3.2% sino 5.1%. E porcentahe di 2.7% ta pa nan paga debe cu nan ta presta pa presta Aruba, y e diferencia ta bay pa nan” sra sWever a sigui splica.
HULANDA A RECHASA OFERTA DI ARUBA
Aruba a entrega un ultimo oferta recientemente, cu suficiente punto cu lo por duna Hulanda confort y trankilidad segun sra Wever Croes. Hulanda a bisa cu e supervision financiero por solamente den un Rijkswet, sin splica pakico. Ta dispuesto pa papia di cambio di e Rijkswet, contal cu e keda un Rijkswet. Aruba a contesta cu ta keda contra Rijkswet pasobra e ta elimina Parlamento su poder, y pa reevalua e posicion. Tambe a pidi e motibonan huridico pakico no por bay di acuerdo cu Aruba. Hulanda a contesta cu lo manda un concepto pa prestamo na interes di 6 pa 8%, y cu nan no ta dispuesto pa bay den detayes riba e motibonan, y cu nan no ta pa discuti esaki. Tambe, cu Hulanda no ta reconoce cu Hulanda ta atacha e budgetrecht di Parlamento of schakel uit Parlamento, y cu nan ta papia solamente di un Rijkswet cu ta contene solamente e normanan, y cu e propuesta cu Aruba a haci, ta hustamente e motibo pa cual nan (Hulanda:red) kier un Rijkswet.