ORANJESTAD — Directeur Jacco Vroegop van het Horacio Oduber Hospital (HOH) heeft tegenover Noticiacla bevestigd dat hij na een interview over het financiële conflict tussen het ziekenhuis en de overheid een doodsbedreiging heeft ontvangen. Vroegop liet weten dat hij contact heeft opgenomen met korpschef Ramon Arnhem, het bericht als bewijs heeft gedeeld en van plan is maandag of dinsdag formeel aangifte te doen. Volgens het Arubaanse Wetboek van Strafrecht kan een bedreiging met een misdrijf tegen het leven worden bestraft met maximaal drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie. Tegelijkertijd verwierp Vroegop de gedachte dat zijn automatische vervanging door een “lokale” persoon de financiële problemen van het ziekenhuis zou oplossen.
VROEGOP GAAT AANGIFTE DOEN
Dat Vroegop het bericht met de korpschef heeft gedeeld, is niet hetzelfde als het doen van formele aangifte. Een strafrechtelijk traject kan beginnen nadat de aangifte officieel is geregistreerd en de autoriteiten de inhoud, context en herkomst van het bericht hebben beoordeeld.
In deze fase gaat het om een vermeende bedreiging. De politie en het Openbaar Ministerie moeten onderzoeken of het bericht voldoet aan de wettelijke voorwaarden voor bedreiging met een misdrijf tegen het leven, de mogelijke afzender identificeren en bepalen of voldoende grond bestaat voor strafrechtelijke vervolging.
Bij publicatie was niet publiekelijk bevestigd dat de politie een verdachte had geïdentificeerd of dat het Openbaar Ministerie strafvervolging had ingesteld. Over schuld kan daarom nog geen uitspraak worden gedaan.
DE BEDREIGING
Volgens Vroegop volgde de bedreiging na zijn interview bij TeleAruba over ruim AWG 29 miljoen aan openstaande rekeningen voor medische zorg aan ongedocumenteerde mensen. HOH bereidt een kort geding tegen het Land Aruba voor om een structurele oplossing voor de financiering van deze zorg te bereiken.
Vroegop zei dat het interview zowel steunende als kritische reacties opleverde. Kritiek is volgens hem toegestaan binnen het publieke debat, maar persoonlijke beschuldigingen en een doodsbedreiging overschrijden iedere grens.
WAT ZEGT DE ARUBAANSE WET?
Afhankelijk van de gebruikte woorden, de context en de omstandigheden kan een doodsbedreiging vallen onder artikel 2:255, eerste lid, van het Arubaanse Wetboek van Strafrecht.
Het artikel stelt onder meer bedreiging met een misdrijf tegen het leven, zware mishandeling, gijzeling, verkrachting of brandstichting strafbaar. De maximale straf bedraagt drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie.
DE GEVOLGEN EINDIGEN NIET BIJ HET BERICHT
Een doodsbedreiging kan psychologische, lichamelijke en professionele gevolgen hebben, zelfs wanneer de dader nooit probeert de bedreiging uit te voeren. Gezondheids- en arbeidsveiligheidsinstanties erkennen bedreigingen als een vorm van geweld op de werkvloer.
Mogelijke gevolgen zijn aanhoudende angst, slaapproblemen, concentratieverlies, voortdurende waakzaamheid en traumagerelateerde klachten. De impact kan per persoon verschillen. CDC/NIOSH stelt dat geweld op de werkvloer gevolgen kan hebben die variëren van psychische problemen tot lichamelijk letsel of overlijden. OSHA rekent ook bedreigingen en verbaal geweld tot geweld op de werkvloer.
Voor een ziekenhuisdirecteur kunnen de gevolgen verder gaan dan zijn persoonlijke welzijn. Een bedreiging kan de organisatie dwingen de beveiliging te verhogen, vergaderingen en publieke optredens aan te passen, medewerkers en familieleden te beschermen en tijd en middelen aan risicobeheersing te besteden.
Ook kan een “verlammend effect” ontstaan. Een bestuurder of andere professional kan publieke verklaringen gaan beperken of gevoelige onderwerpen vermijden, niet omdat zijn standpunt is veranderd, maar om zijn veiligheid te beschermen. Bij een kwestie van algemeen belang kan dit de transparantie en het functioneren van bestuurders aantasten.
KRITIEK IS NIET HETZELFDE ALS INTIMIDATIE
Het debat over de AWG 29 miljoen, de zorg voor ongedocumenteerde mensen en de verantwoordelijkheid van de overheid kan fel zijn. Onenigheid met het beleid of de uitspraken van een bestuurder geeft echter niemand het recht diens leven te bedreigen.
De vrijheid van meningsuiting beschermt stevige kritiek, meningen en onenigheid. Zij is geen vrijbrief om iemand te intimideren of een redelijke vrees te veroorzaken dat ernstig geweld zal volgen.
Vroegop verwierp ook de suggestie dat het vervangen van de HOH-directie—of specifiek het benoemen van een Arubaan in zijn functie—het financiële probleem zou oplossen.
“Een andere bestuurder laat die AWG 29 miljoen niet verdwijnen. De patiënten verdwijnen evenmin en de verantwoordelijkheid van de overheid ook niet,” verklaarde hij.
Er is geen publieke bevestiging dat een verdachte is geïdentificeerd of dat het Openbaar Ministerie een onderzoek heeft geopend. Over schuld kan daarom nog geen uitspraak worden gedaan.
Ook de Arubaanse regering had nog niet officieel gereageerd op de gemelde bedreiging of op de procedure die HOH voorbereidt. Noticiacla houdt ruimte beschikbaar voor reacties van de regering, de politie, het Openbaar Ministerie en HOH.