Buitenlandse gepensioneerden roepen nieuwe grote vraag op voor AZV

ORANJESTAD — Terwijl de discussie over de financiële situatie van AZV en het Horacio Oduber Hospital zich vaak richt op zorg voor ongedocumenteerden, is er nog een andere factor die serieuze aandacht verdient: de immigratie van oudere personen die zich op Aruba vestigen en, nadat zij aan de wettelijke voorwaarden hebben voldaan, kunnen toetreden tot het algemene AZV-stelsel, ook al hebben zij tijdens hun werkzame leven nooit aan dat systeem bijgedragen.

Onderzoek van Noticiacla laat zien dat deze zorg niet alleen theoretisch is. In zijn eigen jaarverslag over 2024 noemt UO AZV immigratie expliciet als een factor die nauwlettend moet worden gevolgd vanwege de mogelijke invloed op de zorguitgaven. In hetzelfde document waarschuwt AZV dat de vergrijzing van de bevolking leidt tot hogere medische kosten en meer druk op het zorgstelsel.

HOE HET SYSTEEM WERKT

Het belangrijke punt is hoe het systeem functioneert. Iemand uit het buitenland die zich als gepensioneerde of rentenier op Aruba wil vestigen, kan een verblijfsvergunning aanvragen. Volgens DIMAS moet een gepensioneerde met gegarandeerd inkomen minimaal 55 jaar oud zijn en onder meer beschikken over een gegarandeerd pensioen of een jaarlijks inkomen van ten minste Afl. 50.000 uit bepaalde lijfrentes of beleggingen.

Zodra deze persoon bij de Burgerlijke Stand staat ingeschreven, Aruba als hoofdverblijfplaats heeft en, waar van toepassing, over een geldige verblijfsvergunning beschikt, kan hij of zij onder de AZV vallen.

AZV bevestigt zelf dat het recht op verzekering is gekoppeld aan ingezetenschap en inschrijving, en niet aan het aantal jaren dat iemand historisch gezien aan het fonds heeft bijgedragen.

DUURZAAMHEID VAN HET SYSTEEM

Dat roept een fundamentele vraag op over de houdbaarheid van het systeem: is het voldoende dat iemand op hogere leeftijd instroomt, nadat hij of zij het grootste deel van het werkzame leven in een ander land heeft doorgebracht, en onmiddellijk toegang krijgt tot hetzelfde zorgpakket als iemand die tientallen jaren op Aruba heeft bijgedragen?

Die vraag moet zorgvuldig worden behandeld. Het is niet juist om te stellen dat een buitenlandse gepensioneerde “niets betaalt”. Zodra iemand verzekerd en premieplichtig is, moet hij of zij naar inkomen bijdragen. Daarnaast draagt deze persoon, net als iedere consument op Aruba, indirect bij via de BAZV-heffing op goederen en diensten. AZV legt zelf uit dat BAZV een inkomstenbron voor het fonds is en dat zelfs toeristen op deze manier bijdragen.

Maar er is een belangrijk verschil tussen lopende bijdragen en een bijdragegeschiedenis.

Een lokale inwoner die 30 of 40 jaar op Aruba heeft gewerkt, heeft gedurende de hele periode bijgedragen waarin zijn of haar zorgkosten statistisch gezien waarschijnlijk relatief laag waren. Een nieuw aangekomen gepensioneerde kan juist instromen op een leeftijd waarop het risico op chronische aandoeningen, ziekenhuisopnames, permanente medicatie en andere dure behandelingen toeneemt.

AZV is echter geen persoonlijke spaarrekening waarbij iedere verzekerde alleen opneemt wat hij of zij zelf heeft ingelegd. Het is een collectief solidariteitsstelsel waarbij de bijdragen van de hele gemeenschap de zorg financieren van degenen die deze nodig hebben.

De kwestie is nog relevanter geworden door de premiewijzigingen die dit jaar zijn ingevoerd.

Sinds 1 januari 2026 betalen gepensioneerden van 65 jaar en ouder 0% AZV-premie over de eerste Afl. 30.000 aan inkomen. Alleen over het deel boven Afl. 30.000 geldt een premie van 10,5%, met een maximum van Afl. 5.775 per jaar. In 2025 bedroeg dat maximum Afl. 7.275.

Volgens informatie waarover Noticiacla beschikt, betaalt een gepensioneerde met een jaarinkomen van Afl. 56.000 in 2026 bijvoorbeeld Afl. 2.730 aan AZV-premie. Een gepensioneerde met een inkomen van Afl. 30.000 of minder betaalt onder de huidige regeling geen AZV-premie over dat inkomen.

Tegelijkertijd omvat het AZV-pakket onder meer huisartsenzorg, specialisten, ziekenhuiszorg, geneesmiddelen op de positieve lijst, hulpmiddelen en, na goedkeuring, zelfs medische behandeling in het buitenland.

De financiële schaal is groot. AZV beheert ongeveer Afl. 440 miljoen per jaar. Alleen al in 2024 kostten ziekenhuisopnames en verpleging Afl. 197,1 miljoen, geneesmiddelen en andere farmaceutische producten Afl. 57,7 miljoen, zorg bij IMSan Afl. 55 miljoen en medische zorg in het buitenland Afl. 42,7 miljoen.

Ook groeit het aantal verzekerden in de leeftijdsgroepen waarin zorg doorgaans duurder is. Eind 2024 telde AZV 108.287 verzekerden. Daarvan waren 20.689 personen 65 jaar of ouder, ongeveer 19% van alle verzekerden. AZV legt zelf een direct verband tussen vergrijzing en stijgende medische uitgaven.

De gegevens die ontbreken, zijn echter precies de gegevens die cruciaal zijn voor het debat.

In de openbare informatie van AZV die Noticiacla heeft kunnen controleren, staat geen uitsplitsing waaruit blijkt hoeveel van die 20.689 verzekerden van 65 jaar en ouder in het buitenland zijn geboren of hun werkzame leven daar hebben doorgebracht, hoeveel van hen pas na hun pensionering naar Aruba zijn verhuisd, hoeveel premie zij opleveren en hoeveel hun medische zorg het systeem kost.

Zonder die informatie kan niet worden geconcludeerd dat buitenlandse gepensioneerden een specifiek tekort veroorzaken, en kan hun netto-effect evenmin worden berekend.

Maar AZV heeft zelf al twee sleutelwoorden in het jaarverslag genoemd: immigratie en vergrijzing.

Dat maakt de vraag aan regering en AZV legitiem: als Aruba de vestiging van buitenlandse gepensioneerden en renteniers stimuleert of toestaat, bestaat er dan een actuariële analyse die hun mogelijke belasting voor AZV berekent? En zo ja, is die openbaar?

Er is ook nog een andere vraag. Zou een nieuw aangekomen buitenlandse gepensioneerde gedurende de eerste jaren op Aruba een andere premie moeten betalen, voor een bepaalde periode een particuliere ziektekostenverzekering moeten aanhouden of een eenmalige toetredingsbijdrage aan het systeem moeten betalen?

Een andere mogelijkheid is een model waarbij het land van herkomst of een buitenlandse verzekeraar blijft bijdragen aan de zorgkosten, vooral voor personen die daar gedurende tientallen jaren pensioen- en verzekeringsrechten hebben opgebouwd.

Dit is geen argument tegen buitenlandse gepensioneerden of tegen immigratie. Zij kopen onroerend goed, betalen belastingen, consumeren goederen en diensten en kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de economie van Aruba.

De vraag is uitsluitend of het financiële model van AZV het verschil goed meeneemt tussen de economische bijdrage die een nieuwe inwoner levert en het extra medische risico dat vestiging op hogere leeftijd kan meebrengen.

Terwijl de regering zoekt naar oplossingen voor de financiering van de zorg, kan het debat niet beperkt blijven tot ongedocumenteerden. Die groep kan een deel van het probleem vormen, maar AZV zelf geeft aan dat immigratie en vergrijzing nauwlettend moeten worden gevolgd.

Als Aruba een houdbare AZV wil, moet de vraag niet alleen zijn wie recht heeft op zorg, maar ook hoe het systeem een recht financiert dat elk jaar duurder wordt.