Analisis: Aruba a drenta un fase peligroso cu no por wordo ignora mas Parti 2

Analisis: Aruba a drenta un fase peligroso cu no por wordo ignora mas Parti 2

Posted on 5/27/2026, 9:47 AM AST | Updated on 5/27/2026, 10:30 AM AST

Scirbi pa Tito Laclé

Ayera mi a traha e caso di e reciente asesinato di un hoben di 17 aña na Palm Beach cu ta mustra cu Aruba ta drenta un fase social y di seguridad cada vez mas peligroso, unda violencia y criminalidad ta cuminza bira algo “normal” den sociedad. E analisis ta señala cu edad di involucradonan den crimen ta sigui baha, mientras influencianan di rednan social, cultura di “reputacion” y posible mentalidad di gang ta alimenta conflicto entre hobennan. Ademas, e caso ta preocupa ainda mas pasobra el a sosode den zona hotelero, cu ta centro di economia turistico di Aruba. Segun e analisis, Aruba no solamente ta arriesga su seguridad social, pero tambe su reputacion internacional como un destino sigur, algo cu directamente por impacta turismo y economia di isla. Awe mi ta traha kico tur por haci, pa purba cambia esaki:

Kico mester cambia?

1. Prevencion mester bira prioridad real

No solamente campaña. No solamente slogan.

Mester tin inversion serio den:

Mentor pa hobenan

Deporte y disciplina

Salud mental

Guia familiar

Combati abandono escolar

Identificacion tempran di hoben vulnerable

Hopi di e hobenan cu drenta den violencia ta busca:

Pertenencia, respet , direccion, proteccion

Y si sociedad no duna nan esaki, E gang lo haci’e.

2. Mester tin reaccion fuerte contra arma ilegal

Arma ilegal riba un isla chikito ta un desastre esperando pa pasa.

Cada arma cu ta circula ta aumenta e posibilidad di otro tragedia. Controlnan, intelligence policial y cooperacion regional mester fortalece drasticamente. Lamentablemente e reciente campaña pa entrega arma boluntariamente, no tabata exitoso. Nada.  Algun arma (mi kier sa ni 5) a keda entrega. Pues, e mentalidad aki lo no cambia. 

3. Lidernan mester stop di minimisa e problema

Aruba tin tendencia di proteha su imagen,  specialmente pa turismo. Pero nenga e realidad nunca ta funciona. Corda esaki: Reconoce e problema no ta destrui turismo! Violencia descontrola sí.

4. Comunidad mester laga e cultura di silencio

Hopi hende sa ken ta involvi den actividadnan criminal, pero miedo, amistad, familia of simple indiferencia ta laga e silencio domina.

Un comunidad cu no coopera cu ley y orden, eventualmente ta laga criminalidad haya espacio pa crece.

CONCLUSION

E asesinato di e hoben di 17 aña no mester bira simplemente otro headline cu Aruba lo lubida den dos siman. Pasobra tras di e noticia tin varios mensahe peligroso:

Violencia hubenil ta aumenta, acceso na arma ta mas facil, posible mentalidad di gang ta creciendo, area turistico no ta intocable mas, y Aruba ta enfrentando un problema social cu no por wordo tapa cu slogan di “One Happy Island”.

E pregunta awor no ta solamente:

“Ken a haci esaki?” E pregunta mas importante ta: “Cuanto caso mas Aruba lo acepta prome cu nos dicidi cu basta ta realmente basta?” Pens’e!