Negligencia di infrastructura por costa Aruba te 1,2 biyon florin

Negligencia di infrastructura por costa Aruba te 1,2 biyon florin

Posted on 3/30/2026, 11:47 AM AST | Updated on 3/30/2026, 11:54 AM AST

ORANJESTAD - E atraso actual den mantencion di mas o menos Afl. 500 miyon di infrastructura di Aruba, ta pidi un programa nacional di recuperacion pa hopi aña. Asina minister di infrastructura di Aruba Rene Herde a declara dialuna mainta.  E gastonan financiero di hopi aña di mantencion atrasa di infrastructura di Aruba por subi te mas o menos: Afl. 1,2 bilyon florin. E suma aki ta refleja e impacto total di mantencion atrasa na camindanan, drenaje di awa di yobida, riolering, edifisionan di gobierno, vivienda y facilidadnan den bario y centronan urbano.

Segun e minister, aki no ta trata di proyectonan nobo, sino di mantencion di infrastructura existente cu ta esensial pa e funcionamento diario di nos comunidad. E situacion aki no a surgi den un solo aña y p’esey tampoco por wordo resolvi den un of dos aña.

ARUBA YA TA PAGANDO E PRIJS HALTO AKI

Segun e mandatario, e consecuencianan di falta di mantencion atrasa durante hopi aña ya ta visibel den tur districto di Aruba y ta wordo experiencia tur dia pa habitantenan y bishitantenan.

Esaki ta manifesta, entre otro, den:

•         camindanan kibra cu buraco y ‘scheur’

•         problemanan di inundacion den barionan

•         mal accesibilidad di barionan

•         edificionan publico den mal estado

•         deterio den estado di casnan 

•         falta di parkeo rond di fasilidadanan publico y den barionan

•         seguridad limita di trafiko riba camindanan residencial

•         deterioro di espacionan publico den centronan y den districtonan

Segun Herde,  loke anteriormente por a wordo soluciona cu mantencion regular, awor ta exigi inversionnan structural hopi mas grandi pa solamente recupera di e daño haci y preveni perdida completo di infrastructura fisico.

E ATRASO ACTUAL DEN MANTENCION TA MAS O MENOS AFL. 500 MIYON

Segun evaluacion andando, e mantencion di e infrastructura existente riba corto plazo ta exigi aproximadamente Afl. 500 miyon florin. Aki ta trata di facilidadnan cu durante varios aña no a haya suficiente mantencion y cu awor ta den estado insuficiente te malo. E atraso den mantencion aki ta consisti di entre otro: 

•         Afl. 375 miyon pa infrastructura essencial

•         Afl. 125 miyon pa infrastructura di bario y centronan di ciudad

 

Hunto esaki ta forma e atraso total di mas o menos: Afl. 500 miyon florin.

 

CAMINDANAN TA FORMA E PARTI MAS GRANDI DI E ATRASO

 

For di e analysis reciente di Pavement Condition Index (PCI) ta mustra ku aproximadamente 355 kilometer di e red di camindanan di Aruba ta den estado insufisiente te malo (PCI bou di 55%). E calculacion basico pa rehabilitacion di e capa di asfalto ta Afl.160.460.000. E calculacion aki ta un minimo y no ta inclui entre otro e siguiente trabounan:

 

•         reconstruccion completo di cayanan

•         rehabilitacion di fundeshi di e cayanan

•         remplaso di capanan abou

•         intervencionan structural

•         mehoracion integral di drenaje pa awa

•         adaptacion di trayecto di caminda unda ta necesario

 

Si e trabounan aki bira nesesario, e gastonan real lo ta hopi mas halto.

AFL. 375 MILYON TA PA INFRASTRUCTURA ESSENCIAL

Di e total atraso, aproximadamente Afl. 375 miyon ta pa facilidadnan esensial pa accesibilidad, seguridad, salubridad publico y servicionan publico. Esaki ta inclui entre otro:

•         Red di camindanan – ± Afl. 160 miyon

•         Drenaje y riolering – ± Afl. 85 miyon

•         Edificionan di gobierno – ± Afl. 50 miyon

•         Camindanan di santo den barionan – ± Afl. 14 miyon

•         Deporte, cultura y enseñansa – ± Afl. 30 miyon

E evaluacion ainda no ta completo, asina cu esaki ta un calculacion minimo o basico.

Afl. 125 miyon pa bario y centronan urbano

Ademas di infrastructura essencial, aproximadamente Afl. 125 milyon ta nesesario pa rehabilitacion di bario y centronan urbano. Esaki ta inclui entre otro:

 

•         trottoir y espacio pa peatonnan

•         camindanan residencial

•         accesibilidad di facilidadnan publico

•         parkeo rond di facilidadnan

•         espacio pa parkeo den barionan y centro di ciudadnan

•         seguridad di trafico

•         mehoracion di espacio publico den Oranjestad y San Nicolas

 

CADA FLORIN CU NO INVERTI AWE POR COSTA ARUBA 3 PA 4 FLORIN DESPUES

Den maneho di infrastructura internacionalmente ta usa e regla cu cada florin cu no inverti awe, por costa nos tres te cuater florin despues. Pa Aruba esaki ta nifica cu e atraso actual di Afl. 500 miyon florin por crece te gastonan sosial di rond di Afl. 1,2 biyon florin si no wordo atendi mes ora y structuralmente pa e siguiente decada.

 

E evalucion haci ainda no completo. Pesey e calculacion di Afl. 500 miyon florin ta un estimacion minimo o basico. E evaluacion ainda ta den proseso pa:

 

•         fasilidadnan deportivo

•         infrastructura cultural

•         parti di scolnan no-publico

•         infrastructura di bario social cu falta

•         edificionan publico

Esaki ta nifica cu e realidad por ta mas halto. E calculacionnan aki tampoco ta inclui solucionnan cu awor ta trahando riba dje pa atende cu e falta grandi di vivienda pagabel pa mas cu 65% di comunidad. E calculacionan menciona akiriba ta trata solamente e rehabilitacion di infrastructura existente. E no ta inclui invercionnan grandi cu tin cu haci a corto plazo pa:

•         casnan y barionan pagabel nobo

•         mehoracion y expancion di facilidadnan den barionan

•         infrastructura nobo necesario

•         camindanan nobo cu pa mucho tempo no a bira cayanan cu asfalt y aceranan normal

•         drenaje nobo

 

INFRASTRUCTURA: UN RETO NACIONAL PA BENIDERO DECADA

E magnitud di e problema di mantencion di infrastructura existente y di infrastructura nobo necesario, ta mustra cu rehabilitacion di e daño haci so caba no lo por sosode den un of dos aña. E ta exigi un programa nacional di inversionnan grandi y structural pa por lo menos henter un decada. Anto esey lo sosode na un costo hopi mas halto cu si a sigui inverti den mantencion regular y expansion systematico tur aña manera tabata e caso. Esaki ta e costo di e negligencia di hopi aña nos tras. Sin accion na tempo, e gastonan financiero aki por sigui subi te aproximadamente Afl. 1,2 biyon florin.

E calidad di infrastructura ta determinante pa e calidad di bida den nos pais. E ta nifica cu invercion continuo den infrastructura esencial y nobo di nos pais, ta esensial pa preveni gastonan mas halto den futuro y sigura cu nos pais ta keda un lugar cu ta bon pa nos tur biba. Negligencia di esaki manera a sosode den ultimo añanan ta completamente contra interes di nos pais y nos futuro desaroyo. NOTA: E potret ta un dramatisacion di e situacion describi den e articulo y no ta uno real.