HILVERSUM - Sindicato di periodistanan NVJ, Auteursbond y sindicato di scibinan Lira na Hulanda ta exigi paMeta stop cu uso di texto scibi pa periodistanan y traductornan Hulandes pa entrena modelonan di inteligencia artificial (AI). Segun e sindicatonan, e compañia matriz di Facebook y Instagram ta usa trabounan cu tin derecho di autor pa entrena e modelo di lenga di Meta, Llama, sin paga e autornan pa esaki. Den un carta di somacion manda awe, e sindicatonan ta exigi cu e compañia di Mark Zuckerberg stop cu uso di e datasetnan ilegal. Tambe, segun nan, Meta mester stop cu ofrecemento di modelonan AI cu a wordo entrena cu e tipo di material aki. Si Meta no duna seguimiento na e carta, lo sigui un proceso legal, asina ta bisa presidente di Nederlandse Vereniging voor Journalisten, Thomas Bruning.
DERECHO DI AUTOR
E sindicatonan ta haya inaceptabel cu Meta a usa trabounan for di datasetnan ilegal. Prome informacion a mustra nan rabia ora documento di corte na Merca a revela cu Meta a haya decenan di terabyte di texto for di un database online ilegal. Den esaki tabatin tambe trabou di autornan Hulandes. Ta trata di bukinan, articulonan y otro textonan cu a wordo copia y distribui sin permiso di e autornan. Esaki ta contra derecho di autor, pasobra no a pidi permiso ni a paga pa uso di e material. Segun e sindicatonan, esaki ta debilita tanto e posicion economico como creativo di scibinan di texto. Nan ta bisa cu ta serio cu “Meta cu e modelonan AI aki ta persigui interesnan comercial considerable y ta spera logra ganancia economico grandi”. Esaki ta “un contraste fuerte” cu e creadornan, cu ta corre riesgo di wordo pone na banda pa “sisteman cu a wordo entrená cu trabou cu a wordo horta di nan”, segun e sindicatonan.
‘AUTORNAN NO TA MATERIA PRIMA GRATIS PA AI’
E sindicatonan di autornan y traductornan kier drenta den dialogo cu Meta riba un arreglo apropia pa uso di trabou cu derecho di autor den entrenamento di AI. Liesbet van Zoonen di Auteursbond ta bisa cu den industria di AI ta circula milmiyonan, y cu ta “mas cu logico cu nan ta paga pa trabou di scibinan, traductornan y periodistanan”. Pasobra, asina el a bisa, “autornan no ta materia prima gratis pa AI”. Bruning ta bisa cu e sindicatonan a scoge pa manda Meta un carta di somacion pasobra “e posicion di prueba tabata caba fuerte”. E ta reconoci cu mas compañia por wordo acusa di mesun cos, pero “nos mester cuminsa algun caminda”, el ta razona. E no ta exclui cu e sindicatonan mas dilanti por tuma accion tambe contra otro compañianan di AI cu ta usa trabou cu derecho di autor sin permiso pa entrena nan modelonan.