Analisis: Atrobe campaña ta un, goberna ta otro!

Analisis: Atrobe campaña ta un, goberna ta otro!

Posted on 3/7/2025, 2:59 PM AST | Updated on 3/7/2025, 3:02 PM AST

Skirbi pa Tito Laclé

Awe un biaha mas nos mester corda e dicho di un ex politico local, ‘Campaña ta un cos, goberna ta otro’. Tabata na comienso di e tratamento di presupuesto di pais Aruba pa 2025 diabierna mainta, cu e prome orador, lider di partido AVP Mike Eman, a presenta un amienda basta ambicioso cu por lo menos 4 cambio ‘basta drastico’ pa asina ‘bolter’ e rumbo di e presupuesto 2025 di pais Aruba. Cambionan ta posibel, y tin biaha te hasta necesario. Y den e caso aki, no mester bin como un sorpresa cu e partido(nan) cu tin intencion di goberna proximamente, pone ‘nan stempel’ riba e presupuesto. Sigur, si e presupuesto ta traha pa e gabinete saliente. Y ta conoci cu e gabinete demisionario ‘ a haci’e ‘beleidsarm’, osea di un forma cu no tin un maneho fiho, debi na e situacion actual di un gobierno demisionario. Esey ta pone cu e ta bira mas facil pa e gobierno nobo, haci cambio necesario pa sostene e maneho nobo cu kier bin cu ne.

PRIMINTI TA DEBE

Loke a hala atencion si mesora si, ta e echo cu Eman a ‘viola’ su prome promesa di campaña, cu ta cu ‘den 100 dia ta aumenta pensioen cu 700 florin’. No obstante cu e no a sinta ainda pa cuminsa conta e 100 dianan realmente.  Awe, den e amienda, Eman a papia di un aumento di ‘apenas’ 250 florin pa TUR pensionado (hasta esnan cu NO tin mester di esey), kedando cortico pa cu e promesa haci na esnan cu mas tin mester di dje. Ora cu el a wordo puntra door di un periodista, con a para cu e 700 florin priminti, e la bisa cu esey lo bin despues, pero no a duna un siguransa den cuanto dia y ni con tampoco. A duna un ‘indicacion’ cu por pensa riba ‘aumento di impuesto pa turista’, cu lo por tin cu cubri e resto di e placa pa ‘yega’ e 700 florin priminti. Loke Eman a usa como ‘excusa;’, ta cu ‘ainda nos ta oposicion’, indicando cu su man ta ‘mara’ ainda pa cu cambionan.  Bek pa e otro cambionan anuncia, ta reduccion di accijns di 10 cen riba gasoline, aumento di 30 miyon den inversion y reduci 10% den e post di ‘goederen en diensten’, pa asina crea 21 miyon extra den caha. Loke tambe Eman a sigura mesora, ta cu tur e loke cu e la propone den e amienda, su impacto ta keda den cuadro di cumpli cu e norma di LAFT di 1% di surplus den presupuesto pa 2025. Pues cu e cambionan no ta cambia e parti importante ey di cumpli cu nos norma financiero ancra den ley y di loke tin acuerdo cu Hulanda riba dje. 

Loke a hala atencion mesora, ta cu presidente di parlamento cu mes momento ta partner di Eman den e futuro coalicion, corectamente a ‘suspende’ e reunion te proximo aviso, pa asina duna chens pa e amienda bay e organonan consultativo, pa un conseho, considerando cu nan tin un impacto grandi y di termino largo. Y a priminti di lo ‘continua’ cu e tratamento di presupuesto despues di ricibi e consehonan, sin perde bista cu sigur kier keda cla prome cu 31 di maart proximo, conforme e ‘peticion’ di Hulanda. 

E ‘accion’ di Eman diabierna mainta, a crea un ola di reaccion, di tur banda, tildando e lider veterano di e.o. kiezersbedrog, esta ‘fraude di votador’, pa no a cumpli cu su 700 florin di aumento pa pensionado. Otronan a considera esaki e prome ‘vupa’ di e gobernacion nobo. Lider di MEP no a basila y mesora a bay ‘live’ pa contra aresta e accion di Eman, y a indica cu e contenido di e amienda lo no resona bon cu e instancianan consultativo y tampoco Hulanda. Tin esnan cu mesora a sali defende e partido, bisando e.o. cu mester ta contento cu mientras cu ta ‘apenas’ 250, cu ‘algo ta algo’, of ‘laga nan sinta drechi pasobra e 100 dianan no a ni cuminsa ainda’. Otronan a bisa, cu e 700 por acumula den un periodo total di gobernacion. Tur ta argumentonan ‘valido’, pero e realidad ta cu e tabata un di e hopi promesanan cu a conduci cu awe e partido tin e mandato manera cu e la hay’e. Esta cu den 100 dia, ta aumenta 700 florin. Y no cu ‘lo duna ‘algo’, y na caminda lo wak’. Pasobra si esey tabata e promesa, e partido lo no ta unda e ta aworaki. Y e hecho cu ainda no a sinta, por bien ta, pero ta e forma con a splica e situacion, ta sigur cu e no ta bay logra esaki ni den 200 dia. E punto ta cu partidonan politico (AVP of cualkier otro) mester stop di priminti cos cu nan no sa sigur nan por cumpli cu ne. Y sigur partidonan cu ta veterano. Y no ta nada partidista pasobra otro partidonan tambe den pasado a priminti yen di cos, sin por a cumpli cune. Mester remarca tambe cu e gobierno demisionario mes, a bin ta tumando hopi decisionnan pa “uza” e surplus di gobierno, cu si no a haci esaki, awe e aumento di 250 florin por tabata mas.