ORANJESTAD – Aruba (lesa: Gobierno) ta risca di ‘un biaha mas’ hay’e ta paga mucho mas placa na interes pa e debe di COVID cu e ta pagando Hulanda bek. Algo cu e la haci caba pa algun luna, door di inicialmente rechasa e RAFt na comienso. Si pa 1 di mei proximo no entrega un concepto di ley di Reino nobo na Tweede Kamer, sea ta uno hibrido of no pa supervision financiero, Aruba ta bay bek na bolbe paga 6.9% na interes na oktober 2025, envez di e 5.1% acorda den e ‘bestuurlijk akkoord’ aworaki. Tur esaki, pasobra partidonan no ta cla ainda y mientras por constata un tardansa den e discusion. E tardansa tin di haber, cu wardamento riba e informacion di Fondo Monetario Internacional (IMF) cu tin cu ‘presenta alternativanan’ di e normanan nobo cu lo conta pa presupuesto di Aruba. E tardansa, nos por a comprende, ta bin di e tantisimo bay bin entre IMF y Aruba. Consecuentemente, manera cos ta mustra, e no ta positivo pa logra keda cla pa 1 di mei proximo, mirando cu ainda falta e discusion ariba cua alternativa lo scoge pe.
RESISTENCIA ANTERIOR A COSTA ARUBA
E resistencia anterior di e gabinete demisionario actual, specificamente, e resistencia di no kier a acepta e version original di RAFt na 2023, a pone cu pa 7 luna largo, Aruba a hay’e ta paga un tasa di interes hopi halto di casi 7%, (6.9%), envez di e 3.2% cu e lo tabata por si a cumpli cu Hulanda. Tabata despues di cu finalmente a dicidi di acepta y yega na un acuerdo cu Hulanda na mei di 2024, cu Hulanda a baha e tasa di interes na 5.1%, pendiente e palabracion cu pa 1 di mei di e aña aki, partidonan ta haya otro pa e concepto nobo cu mester ta entrega na Tweede Kamer.
TARDANSA DI FORMACION DI GOBIERNO NOBO
Mientras cu ambos partido actualmente, esta e gobierno demisionario di Aruba y e team di Hulanda ta ‘trahando’ riba un concepto, nan ta wardando mes momento (riba peticion di Aruba) riba e ‘ayudo’ menciona di IMF. Pero, e problema principal ta tambe, cu tin un gobierno nobo preparando pa drenta, y cu entre e dos partidonan politico tin e pensamento dividi di loke tin riba mesa aworaki. Noticiacla ta compronde cu un di e partnernan pa e coalicion nobo, partido FUTURO, ta OK cu e loke cu tin riba mesa, mientras cu partido AVP kier renegocia tur cos y trece cambio radical den esaki. Mirando cu falta apenas 2 luna pa 1 di mei, y cu mas pio ainda, no tin ni un gobierno nobo forma ainda (huramenta y cla pa traha), cos ta mustra sigur hopi improbable cu partidonan lo por keda cla na tempo. Ta mustra cu lo dura por lo menos te cu mitar of fin di maart prome cu e gobierno nobo di Aruba sinta y cuminsa goberna. E ora ta resta apenas un luna, den cual mester convence tur partido cu loke tin ta ok, of si kier haci cambio, lo NO tin tempo mas pa keda cla, como cu e ley mester bay Raad van State pa conseho. E holoshi ta batiendo den desfabor di Aruba aworaki. Seriamente. Y pa 1 di mei, sin un acuerdo, Hulanda lo subi e tasa sin problema mesora.
CAMBIA DEADLINE
Tabata riba pregunta di Noticiacla algun siman atras na e secretario di estado Hulandes responsabel pa Asuntonan di Reino, sr. Zsolt Szabó, unda cu e la contesta concretamente cu e no tabata dispuesto pa alarga e deadline di 1 di mei, y a bisa simplemente cu e tin ‘speransa’ y ta ‘verwacht’ cu simplemente partidonan lo bay cumpli cu e palabracionan haci. Cu esaki, e la bisa claramente cu e no tin ni pensa of ta ni considerando un cambio di fecha. Esaki ta bisa tur cos. Partidonan tin te 1 di mei, y si no, spera un aumento di tasa di interes. Algo cu manera cu CAFt a bisa caba e siman aki na Noticiacla, Aruba ta pagando 17% di su presupuesto na e interes so.