MIAMI - E astronautanan di Artemis II a logra nan mision mas importante. Diadomingo anochi nan a bula pasa parti patras di luna. Durante esaki, poco despues di 6’or ora di Aruba, nan tabata na un distancia di 406.773 kilometer for di tera. Nunca antes hende a yega asina leu den espacio. Asina leu cu e cuatro astronauta tabata for di tera, asina serca nan a yega di superficie di luna: te na 6545 kilometer. Meta di e mision ta pa mira parti patras di luna, e parti cu no ta visibel for di tera. E tripulacion di e capsula Orion a colecta informacion riba superficie di luna y a haci grabacion di imagen. E instituto espacial americano NASA ta bisa cu e mision ta un oportunidad unico pa ricibi conocemento cientifico riba luna. Sinembargo, experto nan tin duda si realmente lo bin informacion nobo for di e biahe, aunque e mision mes ta wordo considera historico.
SIN SEÑAL Y ECLIPSE SOLAR
E buelo di Artemis II ta wordo compara cu esun di Apollo 13 na 1970. E record di distancia di Apollo 13 a wordo kibra anochi rond di 1 or, pero e punto mas leu a wordo alcança rond di 6or. Mester resalta cu astronautanan mas di 50 aña pasa a yega mas cerca di luna cu e tripulacion di Artemis II. Bentaha di e ruta actual ta cu nan por a mira mas parti di luna cu nan antecesornan. Durante e paso banda di parti patras di luna, señal di e capsula a laga di funcciona pa 40 minuut, manera cu tabata planifica. Astronautanan tambe a experencia un eclipse solar entre mas o menos 02.30 y 03.30 ora Hulandes. Poco prome cu fin di e eclipse, nan mision di observa luna a termina, despues di casi 7 ora.
MOMENTO EMOCIONAL
Poco prome cu nan pasa parti patras di luna, tabatin un momento emocional. E tripulacion a duna dos crater na luna un nomber. Un a wordo nombra segun e capsula Orion: Integrity. E otro a haya nomber Carroll, na honor di señora di astronauta Reid Wiseman. Carroll Taylor Wiseman a fayece na 2020 pa motibo di cancer.
BUENOS AIRES - Autoridadnan huridico na Argentina a confirma cu funcionario Manuel Adorni a viaha na Aruba hunto cu su casa y dos yiu, unda segun informacion oficial, tur pasashi a wordo paga cash pa un balor di 1.450 dolar cada un. E informacion aki ta forma parti di un investigacion mas amplio conduci pa fiscal Gerardo Pollicita.
WASHINGTON – Willem-Alexander y Máxima, hunto cu prome minister hulandes Rob Jetten, a cena na White House cu presidente americano Donald Trump dialuna anochi. E cena di tres plato a dura mas largo cu lo tabata spera y e pareha real tambe a keda drumi aya.
NEW YORK - Phil Collins, Iron Maiden, Billy Idol, Queen Latifah, Oasis, Sade y Joy Division / New Order lo wordo inclui den Rock & Roll Hall of Fame, hunto cu nominadonan pa prome biaha Wu-Tang Clan y e falleci Luther Vandross.
DEN HAAG – Paspoortstempel (stempel cu ta pone den pasaporte) lo disparce na postnan di frontera di Hulanda den Europa, pero den Caribe den Reino un sistema similar ainda no ta aplicabel. Mientras Europa ta cambiando pa un solo sistema digital, islanan manera Corsou y Aruba ya a traha cu propio solucionnan, sin conexion cu sistema europeo nobo. Den Europa, e stempel tradicional ta wordo reemplasa pa Entry/Exit System (EES), un databank unda movemento di viajero no-EU ta wordo registra digitalmente, incluyendo dato biometrico manera hueya di dede y scan di cara. E sistema aki ta aplica solamente pa area Schengen, no pa Caribe den Reino. Na Corsou, digitalisacion di frontera a cuminsa tempo pasa. Biaheronan mester yena un carta di inmigracion digital (DI Card) prome, cu a reemplasa e formulario di papel. Datos ta wordo procesa di antemano pa agilisa entrada.
WASHINGTON - Willem-Alexander y Maxima a yega na estado di Pennsylvania den Estados Unidos. Nan a yega ayera atardi (tempo local) na Philadelphia, y awe nan ta cuminsa cu un bishita di trabou unda nan lo bishita tambe Washington y Miami.
WASHINGTON - Tension entre Iran y Merca a subi rapido despues cu marina americano a menaza cu un blokeo riba laman. Autoridad militar a indica cu for di dialuna 4’or tur barco cu ta bay of bin for di puerto Irani lo wordo detene. E menaza aki ya ta causa subida den prijs di petroleo y temor cu conflicto por laira atrobe.
