E prome debate politico di Camara di Comercio (KvK) diahuebs anochi a duna un bista di unda e partidonan politico nan lidernan ta para, y kico ta warda nan pa eleccion. Mes momento, ta momento pa Kvk analisa den nan seno, si ta sigui cu e formato di pregunta y e structura di e debate. Si KvK kier logra informacion valioso concreto, mester cambia e structura pa duna e participantenan e chens pa por duna contesta mas concreto, y no core rush y keda na mitar manera a sosode diahuebs anochi. Di otro banda, ta di aplaudi e forma con KvK a logra (riba peticion di propio partidonan) acomoda tur e partidonan riba un solo anochi y purba de lo mehor di hinca mas pregunta posibel den otro. Mientras cu tambe mester aplaudi KvK pa e preguntanan perfecto cu a wordo lansa, e structura no a duna pa e participantenan por a duna contesta drechi y completo. Mester tene na cuenta cu nerviosismo, preparacion y otro factornan por a hunga un rol cu ta pone cu e participante politico no ta maneha nan tempo bon, y consecuentemente ta desvia innecesariamente di e tempo stipula pa e presenta su contesta. Tur cu e intencion pa maximalisa nan tempo cu mas tanto informacion. Asina mes, tanto esnan presente den sala y esnan cu a wak e na television, a haya un bista ‘firsthand’ di e preparacion di cada partido y nan lider. Y pa cruel cu e por zona, pa algun di nan, porta nan destino ta seya caba, mientras cu otronan lo tin chens pa mehora nan mes si nan kier tin un chens pa ta den e proximo debate. Esaki pasobra e proximo debate ta despues di e entrega di lista cu por nifica cu pa e tempo ey, un grupo of partido politico por keda afo, si nan no logra e cantidad di sosten rekeri segun e regla di Conseho Supremo Electoral.
E PRESENTACION DI E CANDIDATONAN
Ta un hecho cu por a spera un cos sigur: Seis partido den atake contra e partido na mando aworaki. Y asina ela resulta tambe. Anticipando esaki, lider di partido AVP Mike Eman a opta pa tuma e ruta ‘sigur’ y keda superficial, uzando e trayecto di repasa logro y profila e futuro cu falta. Esaki ta un patronchi sigur, evitando e posibilidad pa drenta den un clash cu 6 otro partido. Consecuencia tabata pa hopi, cu nos a scucha mas di e ‘politica laf’ di semper, unda cu e lider ta meramente repasa e lista di logro cu tur ora ta wordo presenta. “E no ta den un conferencia di prensa, sino den un debate” tabata un di e criticanan presenta. Lider di partido MEP Evelyn Wever Croes tabata sigur di su mes, a keda considerablemente trankil y tabata contesta tur pregunta hopi trankil. Ademas e tabata un di e poco nan cu tabata contesta preguntanan den e tempo defini pa nan. Mientras cu ela desvia algun biaha di e pregunta si, ela haci un bon trabou segun hopi y a sali como e ganadora di e anochi. Otmar Oduber, cu prome biaha ta lidera un partido, tabata consciente di e presion aki y esey no a resulta completamente positivo p'e. E tabata hopi defensivo, cu e meta pa kita e stigma di ta un ex miembro di AVP. Esaki a resulta den desviacion di e tema hopi biaha, combinando tambe contesta di e pregunta cu e logronan personal di dje como ex minister. Esey a pone cu varios biaha tempo tabata lague sin cu e por a contesta e pregunta completo. Pa loke ta su presentacion, esey tabata un di e miho nan di e candidatonan. Su siguranza a resalta, su confianza di presenta, y postura tabata uno di un politico experiencia. E sorpresa di e anochi sigur a resulta lider nobo di partido RED, esta Ricardo Croes. El a sali for di e comfort zone hopi lihe y a set e tono di e anochi. Esaki a haci dos cos. Pone e otro participantenan riba un alerta. Y ela crea un ambiente cu a pone e publico ‘lanta’ y biba cu e anochi cu prome cu esey, tabata considera e debate laf y no interesante. Cu su comentarionan skerpi riba hopi tema, Croes no a rindi pa ningun hende, y a ‘pone’ tur politico ‘na nan lugar’. Rapidamente e comentarionan a cuminsa resona riba rednan social di su popularidad. E topico di cannabis a ‘luci’ y a pone tur politico participando, compromete cu nan lo no tin problema pa tin cannabis medicinal (cu excepcion di Booshi Wever) cu a pidi pa mas investigacion. Cu el a hala atencion, ta sigur. Pero si esaki ta nifica automaticamente suficiente voto pa asiento pa tin un impacto, tin cu wak ainda. Benny Nisbet, lider di partido PPA, a demostra e anochi aki cu su partido no ta morto ainda y cu e tin aden. Cu algun ‘jabs’ (golpi) el a mustra cu PPA tey, y cu e ta bon na altura di e situacion, y cu no por tuma tur cos manera cu gobierno ta bisa, sin mas. Refiriendo na minister Benny Sevinger (sinta den sala) y mustrando dede den su direccion ‘coicidentalmente’ (“mi no por yuda cu mi man ta mustra den e direccion ey”), ora cu a papia di integridad y casonan cu ta tumando lugar, a crea un impacto tambe. Si su presentacion tabata suficiente pa e haci un impacto cu votadornan, tin cu wak ainda. Varios biaha su contestanan tabata mucho largo, cu tabata lag'e den ‘seco’ ora cu e ‘bel’ di tempo zona. Lider di partido MAS, Holmo Henriquez, tabatin dificultad pa sali di su palabranan, y a haya e apodo rapidamente riba rednan social di ta ‘e politico cu no por a caba su frasenan’. Cu hopi cuidou, calcula, e tabatin dificultad pa formula su contestanan, mustrando cu e falta experiencia di presenta den un scenario asina tabata visto. Un poco insigur, Henriquez a purba di contesta e preguntanan, pero cada bez (varios biaha) tabata keda na mitar cu su contestanan, ora cu e ‘buzzer’ di tempo tabata zona. Segun comentarionan, e impacto necesario pa duna e partido un boost, no tabatey e prome anochi ey pa e partido MAS. Un politico cu tambe a confronta problema tabata lider di UPP Booshi Wever. Un politico veterano, pero cu riba e anochi ey tabata hay'e pega cu formulacion di su contestanan pa preguntanan riba temanan cu e no tabata domina. El mes a admiti despues cu ela encontra problema, pero ta prefera contesta di curason, en bes di siña cos for di cabes, y zona ‘fake’. Ela purba tira algun jab, y algun di nan enberdad a resona, aunke no suficiente pa e haci e impacto necesario e anochi ey. Temanan di su experticio si ela domina bon, manera dump y algun asunto medico. Un bon comeback tabata su contesta riba e asunto di ‘cannabis medicinal’, unda cu el a opta pa bay personal den un contra atake contra lider di RED, Ricardo Croes, indicando cu e tin experiencia personal cu e medicina ey y e no a funciona. Cu esey, el a haci su statement riba e tema ey.
KEN A GANA
Na tur, e partidonan cu a score di miho pa menos miho den e prome debate, tabata MEP, POR, AVP, RED, PPA, MAS, y UPP. Den e secuencia ey cu MEP siendo e miho y UPP esun cu menos a resalta. Si tur logra pasa pa e proximo buelta tin cu wak ainda. E proximo debate ta dia 17 di augustus.