Analisis: E presion di eleccion parlamentario 2017 di Aruba

Analisis: E presion di eleccion parlamentario 2017 di Aruba

Posted on 5/14/2017, 8:41 PM AST | Updated on 5/15/2017, 12:05 AM AST

Faltando algo mas cu 4 luna pa Aruba bay urna electoral pa eligi su proximo parlamento, - y consecuentemente gobierno- , e presion di eleccion ta bisto caba. Cu excepcion di algun partido chikito, e makinaria di varios partido tradicional y no tradicional a inicia caba y ta inundando e rednan social e biaha aki atrobe. Por lo menos 4 partido ta masha activo mes publicamente riba caminda, den medio y riba rednan social. Dos partido ta preparando pa sali proximamente y otronan ta mantene nan mes trankil cu mensahe aki aya. E bataya primordial (atrobe) ta entre e dos partidonan grandi tradicional AVP y MEP. Ambos a lansa algun candidato nobo, pero partidonan mas chikito no a keda atras y tambe ta moviendo basta duro. E partido nobo POR ta practicamente mes activo cu esunnan grandi, y por mira claramente cu tin un ‘bataya’ publicitario entre e tresnan. E ta pone tambe e structura cu por spera pa e proximo 4 lunanan nos dilanti entre e tres partidonan aki. Un cos ta resalta atrobe, cu ta e cantidad di placa cu ta wordo gasta entre e tres partidonan aki. Nan no ta spaar placa pa bin cu material di campaña manera bandera, sticker y cantidad di otro artefacto publicitario. Tur cu ta costa un dineral y no ta un garantia cu e ta traduci y transforma su mes den voto. Lo ta bunita si cada sticker cu nos mira, y bandera, ta bira un voto. Realidad sinembargo ta otro. Y aunke partidonan politico ta bon na altura di esey, toch e deroche di placa aki ta sigui. Mientras mayoria partido ta sigura comunidad cu e placa cu nan ta gastando, ta procedente di fundraising, e realidad ta cu no tin forma di proba esaki (ainda). Simplemente pasobra contrario na promesanan haci den pasado di partidonan na mando (MEP y AVP), ainda no tin un ley cu ta regula financiamento di campaña y partido. Y tanten cu no tin esey ‘in place’, no tin un forma di proba y sigura cu e fondonan cu ta wordo uza, ta bin di finnan ‘corecto’. E unico ley cu ta canando un caminda, ta e kiesverordening. Aunke realisticamente, e no ta un garantia cu por trece cambio den e patronchi di eleccion. Mas mihor lo tabata esun di cambia kiesdeler. Loke e ta haci si, ta evita cu hendenan cu ‘un man yen di voto’, ta logra haya posicion den parlamento, riba otronan cu tin mucho mas voto acumula. Notable tambe ta cu (ainda) ta bisto cu tin algun candidato den cada partido cu ta resalta mas cu otro, for di comienso. Esey ta nifica cu sea nan tin mas placa, y ta miho organiza, of cu nan ta e uniconan cu por y kier profila nan mes awor. Otro realidad ta cu ta ‘hopi tempran’ ainda manera conocido ciudadano Atan Lee a scirbi den un opinion recientemente. Mescos cu eleccion di reina di carnaval, esun cu tin mas placa, ta luci mas y ta logra mas. Esun chikito ta practicamente obsoleto y no ta genera e trafico cu mester pa por haci un impacto. Mientras cu porta nan por tin e mensahe perfecto, e instrumento ideal, y e programa necesario pa trece prosperidad pa nos isla, e realidad ta cu esun cu tin mas placa, y esun cu tin candidatonan cu ta genera mas voto ta esunnan cu finalmente ta keda den wega. Bo por ta super bon, super sabi y prepara cu yen di titulo, pero ‘tanten bo no hinga goal, bo no ta gana’. Sin placa y popularidad, bo no ta yega leu. Por ta e comparacion no ta corecto, pero e pensamento t'ey si: No ta bandera ni sticker ta crea voto, sino hende. Y e candidato cu hala mas hende pa vota p'e, ta logra mas asiento pa su partido. Y esun cu tin mas asiento, tin mas poder. Esey ta e realidad brutal manera cu nos sistema electoral ta aworaki. Por nota ketobay sinembargo, cu e enfoke ainda ta mucho riba campaña di pega sticker, bandera y mas material promocional. Pero atrobe, no ta palo di bandera ta vota, no ta sticker ta vota. Hende ta vota. Y e campañanan tur fin di siman di e partidonan grandi y of cu placa, ta creando problema den trafico na cierto lugarnan, y ta birando mas un estorbo, cu un ayudo. Di otro banda, esey ta e loke cu nos cultura ta demanda y genera. E ta pone cu esnan chikito cu no tin e fondonan necesario, ta keda chikito y no ta bira ‘mes popular’ cu esnan grandi. Nan forma di profila nan mes ta keda e forma ‘barata’ di publicidad gratis uzando articulonan den corant, of awendia e medio mas popular FACEBOOK. Manera cu a premira 2 eleccion pasa caba, rednan social por determina e resultado di e proximo eleccion, of tin e impacto entre esnan cu ta e ‘swingvoters’. E fenomeno di livestreaming tambe ta haci cu ta mucho mas facil pa trece un mensahe ‘en bibo’ un caminda. Di otro banda, e frecuencia halto di e tres partidonan cu mas placa, ta inunda bo cas y bo aparato, telefon y computer cu tur sordo di evento. Livestream pa stickeractie, programanan informativo, potret di campaña y mas. Si e keda na programanan informativo, esaki por ta algo positivo. Problema ta cu e ta bay sam sam cu e carnaval/circo di parada ‘no structura’, stickeractie y Dios sa kico mas. Por lo pronto, ta parse cu (excepcion di algun candidato), nos tin cu bay soporta 2 luna mas di sticker, bandera, evento, y inundacion di mensahe riba rednan social, prome cu e parti di programa di gobernacion bira un realidad. E hecho cu tin un gremio comercial cu ta bin cu 2 debate, por trece un cambio den esaki porta. Porta, pasobra mientras cu e prome debate tin 8 partido, no ta sigur cu tur 8 lo participa finalmente pa e proximo eleccion. E fecha di 8 di juni pa e debate, ta nifica cu tin chens cu pa dia 4 di augustus ora cu entrega lista, no tur ta pasa pa ‘final’. Di otro banda, e debate por netamente profila e partido menos popular di tal forma cu e ta haya e boost necesario suficiente pa logra participa toch despues di 4 di augustus cu e lista y suficiente firma acumula, pa ta riba e stembiljet dia 22 di september proximo. Por lo pronto, nos lo sinti e presion di eleccion di otro forma. NoticiaCla.com lo ta prepara pa bin cu cobertura serio y responsabel di e eleccion aki. Keda pendiente.