ORANJESTAD - Total di empleo na CITGO mester consisti di 80% Arubiano. Esaki ta un di e acuerdonan cu minister Paul Croes di Labor a informa e gremio comercial algun dia pasa durante un reunion. Ademas e mandatario a sigura cu e aña aki desempleo lo baha cu 2%. E ta grandemente un desaroyo directamente mara na e reapertura di e refineria segun e mandatario. Topiconan di interes pa cual a pidi e mandatario pa un reunion.
Segun Croes a splica ATIA, a cera aña 2016 cu un porcentahe di 7.4 di desempleo y pa 2017 ta proyecta cu lo baha esaki te na 5%. Nos a wordo informa cu di acuerdo cu un protocol firma recientemente Directie Arbeid en Onderzoek lo presenta e cifranan laboral den colaboracion cu Banco Central di Aruba y CBS desde e aña aki. E 2% menos di desempleo cu ta anticipa pa 2017 lo ta un efecto directo di e rehabilitacion di e refineria. Pa prome biaha a firma un acuerdo formal, un labor regime, den cual ta stipula cu CITGO mester cumpli cu e regla di 80/20. Esaki kiermen cu den 80% di e posicionan den e compania mester wordo ocupa pa trahadornan local.
Un di e temanan cu ATIA especificamente tawatin interes den dje ta con e proceso di reclutamento pa CITGO lo cana. Tin companianan den varios sector cu a contrata ex-empleadonan di Valero y aworaki ta premira cu nan lo perde e empleadonan aki bek na CITGO. Tin un escasez den personal cu conocimiento tecnico y esaki por forma un problema grave pa tal companianan.
Croes a splica cu a institui un asina yama “Energy Sector Employment Registry (ESER)” cual ta un database di tur e personanan cu a aplica via e systema aki y cu tin sea educacion profesional of experiencia den e ramo tecnico y mecanico. E registro aki, no ta solamente pa trahadornan interesa den un posicion na CITGO, pero pa e sector di energia (alternativo) en general. Asina ta cu companianan cu necesidad di trahadornan tecnico tambe por acudi na e registro aki. Ya caba un total di mas o menos 1500 persona a keda registra den e ‘ESER’.
Na mes momento ta trahando riba un reorganisacion dentro di DIMAS pa institui un proceso mas eficiente. Esaki lo facilita e proceso y haci'e mas transparente pa e companianan cu lo perde trahador tecnico den e casonan cu no por haña trahador local cu ta specialisa den e ramo pa yena e posicionnan.
Ta trahando tambe hunto cu e trayecto tecnico di EPB, EPI y Openbare Leergangen pa asina facilita e alumnonan di e sector aki cu e certificacion necesario pa drenta e sector di energia, pero tambe e refineria, pa asina crea continuidad door di empleadonan local.
Finalmente, ATIA a toca tambe e tema di ketenaansprakelijkheid y e control riba empleo ilegal y companianan cu ta desconta loon belasting y primanan for di nan empleadonan, principalmente e primanan di pensioen cu actualmente no ta wordo cubri door di e asina yama wet ketenaansprakelijkheid, pero no ta paga esaki na instancianan concerni. Esaki ta pone miembronan di ATIA cu si ta cumpli cu reglanan den un posicion di desventaha. Minister a trece dilanti cu e control awor aki ta wordo reinforsa pa medio di un taskforce consistiendo di varios departamento manera entre otro DIMAS, Warda Nos Costa, DPL, y pronto lo inclui tambe e Departamento di Impuesto.