Verbod op doorleveren medicijnen gevaar voor patiënt

ORANJESTAD - Een kankerpatiënt heeft pijnstillende middelen nodig. De dokter schrijft ze voor, maar zijn botica kan ze niet leveren, omdat de importeur het middel niet op voorraad heeft. Zo’n situatie is op Aruba niet uitzonderlijk. De distributie van medicijnen op Aruba is verre van perfect, het samenspel tussen botica’s, importeurs en Inspectie Geneesmiddelen hapert regelmatig. De Arubaanse patiënt is daarvan de dupe.

De pijnstillers voor kankerpatiënten zijn slechts een voorbeeld, het gaat om meerdere medicijnen waar de patiënt om zit te springen, maar die de apotheker op dat moment niet kan leveren. De botica’s worden vooral met de problemen geconfronteerd, omdat zij aan de balie direct contact hebben met de patiënt of de familie. Zij moeten soms nee verkopen aan de moeder van een kind met epilepsie en daar hebben ze uiteraard moeite mee. Natuurlijk zoeken zij naar een oplossing in overleg met de arts die het recept uitgeschreven heeft. Het kan zijn dat een alternatief medicijn wel voorradig is, maar het is niet voor niets dat de arts juist gekozen heeft voor dat medicijn. Een alternatief kan complicaties met zich meebrengen, bijvoorbeeld bij een antibioticum. De arts heeft gekozen voor een gericht antibioticum, maar men moet uitwijken naar een meer algemener middel met het gevaar van resistentie van bacteriën. In veel gevallen is overigens een alternatief medicijn niet beschikbaar.

Verouderde wet Minister van Volksgezondheid Alex Schwengle (AVP) liet al eerder via de media weten op de hoogte te zijn van het probleem. Hij wijst duidelijk in de richting van de importeurs. Die hebben middelen niet in huis terwijl de patiënten die wel nodig hebben, weet hij uit zijn ervaring als longarts. Zij hebben leverplicht, maar daar wordt niet altijd de hand aan gehouden, volgens de minister. Hij wil de wet aanpassen, moderniseren, zodat geneesmiddelen altijd voldoende beschikbaar zijn. 

Zolang de wet nog niet aangepast is, moet de apotheker proberen het medicijn zelf te importeren. De Landsverordening staat dat toe. In de Landsverordening staat de rolverdeling tussen importeurs en botica’s duidelijk omschreven. De importeurs zorgen dat het medicijn op het eiland komt en voorzien de botica’s van producten, de botica’s leveren aan de bewoners van Aruba. Een apotheek mag wel zelf medicijnen importeren in het geval de importeur het geneesmiddel niet op voorraad heeft, maar moet voor iedere bestelling toestemming vragen aan de Inspectie Geneesmiddelen. Bij die inspectie draaien de ambtelijk molens langzaam, regelmatig keurt de Inspectie ook aanvragen voor import af. De patiënt blijft in de kou staan. Tekenend voor de situatie bij de inspectie is dat Minister van Volksgezondheid Schwengle onlangs de tekenbevoegdheid van een van de inspecteurs heeft ingetrokken. Belangenverstrengeling was daarvoor de reden.

Botica di Servicio Kan de importeur het medicijn niet leveren, dan heeft wellicht een collega-apotheker het medicijn op voorraad. De AZV-regels verbieden de patiënt om zelf naar een andere apotheek te gaan. Vanwege voortdurende tekorten van geneesmiddelen heeft Botica di Servicio zich voorgenomen om ruimere voorraden aan te houden. Zij wil de patiënt niet teleurstellen. Regelmatig maken andere botica’s hier gebruik van als importeurs geen voorraad hebben. Concurrentie speelt daarbij geen rol, de zorg voor de patiënt staat voorop. Maar ook een grotere organisatie als Botica di Servicio heeft moeite om geneesmiddelen te importeren. In principe kan ze ieder medicament snel op het eiland krijgen, soms zelfs tegen een lagere prijs dan die van de importeurs. Die goedkeuring voor import door de Inspectie verloopt echter in de meeste gevallen te langzaam. De patiënt zit een tijd zonder medicamenten. Met een efficiënte werkwijze was dat niet nodig geweest.

Kort geding Voor de importeurs is de handelswijze van Botica di Servicio een doorn in het oog. Zij zien een nieuwe distributeur van medicijnen op het eiland ontstaan en protesteren daartegen. De vereniging van medicijnenimporteurs (VIPPA) heeft een kort geding aangespannen tegen het Land Aruba omdat ze vreest dat hun positie bedreigd wordt. Botica di Servicio brengt daar tegenin dat ze alleen aan collega’s levert als de importeurs niet kunnen leveren en dat ze de producten doorverkoopt zonder winstopslag. De VIPPA wil bereiken dat de apotheken op Aruba beperkt worden in de mogelijkheden om medicijnen te importeren en eist een verbod op doorlevering aan collega-apothekers. Als de rechter aan de eisen van de VIPPA tegemoet komt, zou het land een boete van 250 duizend florin moeten betalen als een botica een collega – en daarmee een patiënt – uit de brand helpt. Botica di Servicio zal bij dit kort geding aanwezig zijn om haar standpunt naar voren te brengen. Het kort geding dient morgen 18 november 2016.