ORANJESTAD - E protocol pa prevencion y maneho di Zika ta casi igual na e protocolnan vigente pa Dengue y Chikungunya, como cu ta trata di e mesun sangura, esta Aedes Aegypti como esun cu ta transmiti e virusnan aki. Clayton Croes, kende ta beleidsmedewerker na Gele Koorts en Muskieten Bestrijding (GKMB) ta splica cu siendo cu e virus Zika ta uno nobo den Caribe, e protocol cu GKMB ta mantene pa cu e presencia di e virus no ta diferente na loke nan ta haciendo caba den e caso di Dengue y Chikungunya.
Actualmente na Aruba tabatin shete caso sospechoso so, di cual tres a wordo confirma negativo caba pa medio di testnan di laboratorio y cuater ta pendiente resultadonan. Na momento cu haya casonan sospechoso di e enfermedad Zika, GKMB ta na di prome luga fumiga e area den forma preventivo pa baha e cantidad di sanguranan adulto. Despues e instancia ta inspecta pa criaderonan rond di e propiedadnan y trata e criaderonan, si acaso tin. E di tres paso cu nan ta tuma ta pasa atrobe y haci un control mas pa asina ta mas sigur cu tur cos ta sigui manera mester ta. Den e caso cu nan ta haya toch e presencia di e sangura, GKMB ta fumiga henter e bario.
GKMB ta actua riba tur caso sospechoso di presencia di Zika y den fin di siman, e team a bishita e areanan unda cu personanan cu ta sospecha cu nan tin Zika, ta biba. Clayton Croes a agrega cu den tur cuater areanan tabatin bon resultado, como cu den fin di siman nan ta haya hopi hende na cas.
Ta bon pa añadi cu na tur cuater adres no tabatin criadero, segun Croes ta splica, esaki por tin di haci cu e hecho cu tabata seco, pero awo cu ta yobiendo toch, nan mester pasa pa controla atrobe.
Loke ta e enfoke principal awo, ora ta papia di Zika pa cu tur stakeholder, ta pa hunto purba di frena e entrada di e virus y GKMB ta duna tur di su banda pa logra esaki.
Adicional na e pasonan menciona caba, GKMB ta laga un material di suspenso cu ta keda riba e muraya di cas, pa yuda elimina e sangura adulto cu no a wordo mata pa e fumigacion. E material cu ta wordo uza awendia ta biologico y no ta dañino pa medio ambiente, hopi diferente na e metodonan fuerte cu tabata wordo uza antes, Croes a agrega.
Clayton Croes ta subraya cu no ta solamente casnan, pero luganan unda cu hopi persona ta aglomera, manera hotelnan y scolnan, pero tambe hospital. En realidad no tin un caminda of algun caminda specifico na Aruba cu tin mas presencia di e sangura Aedes Aegypti, Croes ta agrega, pues GKMB ta traha mescos den tur area. E no ta mescos cu tempo tabatin e "klustervorming" cu presencia di Chikungunya. El a bisa enfaticamente cu semper mester corda cu "Sin criadero no tin sangura y sin sangura no tin transmision di Dengue, Chikungunya of Zika."
Esaki ta algo cu mester sigui insisti y ta atento riba dje, pasobra Aruba ta chikito y virusnan ta plama lihe. Cooperacion di comunidad henter ta sumamente necesario.