Meteo Corsow: Hagel na Aruba probá cu ta real

Meteo Corsow: Hagel na Aruba probá cu ta real

Posted on 10/29/2015, 10:02 PM AST | Updated on 10/30/2015, 6:15 AM AST

WILLEMSTAD - Aparatonan di Meteo Corsow a evalua y confirma cu e hagel cu a cay na Aruba recientemente tabata cientificamente real. Manera anunsiá durante di inougurashon di e radar nobo di nos Servisio Meteorológiko, e radar aki tin e posibilidat di detektá i distinguí e diferente fasenan di awa, manera awa (den su forma líkido), sneu i hagel. Den kuadro di e situashon ku tabatin diferente hende ku a mira kaida di hagel na algun parti di Aruba, nos di Servisio Meteorológiko a bai analisá e datonan, ku e radar nobo ta produsí, na un manera mas profundo.

Hagel ta wòrdu generá den nubianan ku ta wòrdu yamá Cumulonimbus (Cb). E mesun nubianan aki ta kousa welek ku bos tambe. E tòpnan di e nubianan aki den mayoria kaso ta yega te alrededor di 6 pa 12 km di altura, kaminda temperatura ta entre di -30 i -60°C, miéntras ku nivel di sero grado Celsius ta na un altura di 2.5 km. Bientunan ku ta subi (updraft) den un Cb, i ku ta kontené gota di awa, ta lanta e gotanan di awa aki i hiba nan mas haltu, kaminda nan ta vris, formando hagel via di un proseso bastante kompliká. E piedra di hagel durante dje proseso aki lo dal den mas gota di awa i grandura di e piedra di hagel lo oumentá dor di esaki. Na momentu ku e piedra di hagel bira muchu pisá pa e bientu vertikal sigui push’é manda ariba, e lo kai i lo sigui bini abou. Pues grandura di e piedra di hagel ta wòrdu determiná dor di e forsa di e updraft. Durante di esaki e por sigui krese dor di dal den mas gota di awa ku temperatura hopi abou. Ora e hagel aki pasa bou di e nivel di vris, lo e kuminsá dirti i bira un meskla di awa i hagel, resultando den un piedra di hagel mas chikitu.

Dor ku mayoria biaha nivel di vris den nos region ta haltu, na un altura di mas o ménos 5 km riba Kòrsou, e piedranan di hagel lo dirti por kompletu i lo yega suela solamente den forma di áwaseru. Den zona templá, kaminda nivel di vris ta mas abou, sí por haña kaida di hagel ku muchu mas frekuensha.

Hagel, dor di su tamaño i peso, por kousa daño den laira na avionnan, òf riba tera na dak di kas, outo, vegetashon, agrikultura i asta hende i animal. Pa Servisio Meteorológiko, komo e Outoridat Meteorológiko pa Aviashon pues ta sumamente importante pa vigilá formashon di hagel den nos espasio aéreo, espesialmente en konekshon ku kambionan di klima. Mirando tur e vidionan ku Servisio Meteorológiko ta disponé di dje, relashoná ku e posibel kaida di hagel na Aruba, nos a hasi un estudio mas profundo di e datonan generá dor di nos radar i tambe di e kondishonan atmosferiko riba djadumingu, 25 di òktober último.

Sondeo di atmósfera riba Kòrsou durante di mainta di 25 di òktober a indiká ku nivel di vris tabata na un altura di 4.7 km, miéntras ku e aire tabata bastante instabil. E Cb-nan ku tabatin durante di trèmerdia na Aruba tabatin tòpnan ekstremadamente haltu di alrededor di 18 km, ku un temperatura di alrededor di -70°C, miéntras ku E tòpnan aki tambe ta un indikashon ku e updraft den e nubia tabata hopi fuerte, poniendo ku e tamaño di e piedranan di hagel tabata grandi. Informashon detektá pa e radar ta indika ku hagel a wòrdu formá den e Cb i ku e nivel di vris a baha durante di kaida di hagel te na mas o ménos 2.5 km di altura. Ademas di esei, a registrá ku te na un altura di 1 km por a detektá e hagel ainda (koló kòrá den e gráfiko athuntu). Normalmente, temperatura na e nivel aki ta mas o ménos 23°C. Ku un temperatura asina, e hagel ku a forma por yega suela pero lo dirti den un ratu di ora. Potrèt i vidio ku a ser saká dor di diferente persona ta prueba ku e hagel debidamente a yega suela e momentu ei na parti di Aruba.

Hasiendo uso di e kapasidat di nos radar nobo, no solamente por detektá áwaseru so, pero otro tipo di fase di awa den un nubia tambe. Den e kaso aki por a demostrá ku en bèrdat tabatin un kaso eksepshonal ku kaida di hagel. E Cb tabata tin un altura di 18 km, ku ta un altura eksepshonal i nivel di vris a baha te na 2.5 km,