ORANJESTAD – “No ta bayendo bon cu enseñansa Arubano; e resultadonan di examen ta bou promedio, nos studiantenan tin problema den nan estudio. Nos alumnonan por presta miho. Nos mester wak den spiel y determina kico nos ta haci bon y unda por miho”. Asina Stichting Middelbaar Onderwijs Aruba ta cuminsa nan comunicado emiti diaranson. SMOA, e directiva di Colegio Arubano, ta recorda cu recientemente nan a publica e cifranan tocante e afluencia di e alumnonan y lo sigui haci e cifranan publico den e periodo cu ta sigui. Tambe e cifranan di Colegio mes lo mustra unda ta bay bon y unda tin hopi pa drecha ainda. No ta tur hende lo haya esaki agradabel, locual no ta e meta tampoco. “Nos mester mira e hechonan y siguientemente tur pone schouder hunto pa sostene e cambionan na interes di nos alumnonan Arubano” SMOA ta sigui bisa.
ACLARIACION DI ALGUN PROBLEMA
E cifranan di afluencia cu SMOA a publica ta aclaria algun problema. Mucho poco alumno tin exito pa haya admision na havo-vwo. Na Hulanda 45% di e alumnonan ta bay havo-vwo y na Aruba esaki ta 15%. E 15% aki no ta parti igual bou e scolnan. Tin scol cu ta provee havo-vwo cu hopi alumno, mientras otro scolnan ta menos bon den esaki. Riba media social e cifranan aki a conduci de bes en cuando na discusionnan anima tocante e rol di materia Hulandes, e manera con e mayornan ta sostene nan yiunan y mas di e asuntonan ey. Esey tabata tambe e meta; habri discusion tocante e situacion indeseabel aki y ultimadamente forma un base pa un miho forma di atende.
REACCION DI MINISTER
E reaccionnan di nos minister di enseñansa y Directie Onderwijs, segun SMOA, ta duna e impresion cu Colegio Arubano por keda apunta como responsabel pa e situacion aki, principalmente door di e prueba di admision cu scol ta aplica. Esaki lo ta evita cu demasiado alumno por sigui enseñansa na havo-vwo. Ta uza e mesun evaluacion aki cu e mesun normanan na Colegio San Nicolas.
PRUEBA ADMISION COLEGIO ARUBANO
E prueba di admision di Colegio Arubano ta existi masha tempo caba, sinembargo segun SMOA, ta algun aña atras a dicidi ta reevalua e prueba aki y dun’e un forma nobo. E prueba bieu tabata mas tanto un test psicologico cu a proba cu no por a duna un anticipacion si un alumno por sigui havo-vwo. E prueba nobo, SMOA ta sigui bisa, ta dirigi riba dos parti; Hulandes y Matematica. E escogencia pa cu e materianan aki no ta casualidad. Den e evaluacion nobo di e examennan e materianan nucleo Hulandes, Wiskunde y Ingles ta hunga un rol importante. Di otro banda, Colegio Arubano ta un scol di idioma Hulandes cu ta duna examen den Hulandes, pues e bon dominio di Hulandes ta necesario pa ta exitoso. SMOA ta sigui mustra cu a consulta e prueba aki substancialmente cu Examenbureau y a haci palabracionnan cu e buro aki. Ora cu e dos prome gruponan a haci e prueba aki, a analisa e resultadonan statistico profundamente cu conclusion cu e resultadonan di e prueba aki ta anticipa e exito di e carera escolar bon. E evaluacion ta confirma tambe a afluencia di mavo despues di e prome aña. Esun cu preta bon na mavo por drenta e di dos aña na un di dos scolnan havo-vwo. Segun SMOA, masha poco alumno ta tuma e paso ey, pues e prueba a selecciona e bon alumnonan.
CAMBIO PA SISTEMA HULANDES
“Minister Hooyboer-Winklaar ta duna di conoce den media pa miho cambia pa e sistema Hulandes. Entretanto na tur scol basico ta uza leerlingvolgsysteem. Den esaki ta mantene un cantidad di evaluacion y resultado pa diferente materia y e desaroyo di e alumno durante e añanan transcuri. E leerlingvolgsysteem aki ta e base di e aviso di scol y na Hulanda e aviso di scol aki ta stringente y e scolnan no mag di laga traha e prueba di admision mas”. SMOA ta apoya e desaroyo aki: “Nos prueba di admision ta duna bon resultado, pero e ta keda un momento di evaluacion. Un cantidad di evaluacion den un lapso di tempo mas largo tin mas balor. Lo ta un bon asunto si Aruba tambe haci esaki. Na Hulanda tin instituto manera Cito cu a forma hopi experticio, cu Aruba por tin bentaha di dje. Y si SMOA por duna un contribucion, nan lo ta cla p’e”. E minister kier hiba e desaroyonan den enseñansa riba nivel nacional y cu esey lo ta posibel pa den tur scol basico Arubano, uza e mesun volgsysteem. Cu esey e aviso di scol ta haya un miho base y mas obhetividad.
PRECUPACION MAS GRANDI DI SMOA
“Nos mas preocupacion mas grandi ta cu ta kita e prueba di admision prome y siguientemente traha na un desaroyo di un bon leerlingvolgsysteem. Esaki lo ta desastroso pa e alumnonan y e scolnan pa havo-vwo” SMOA ta sigui bisa. Poco scol basico ta duna na e momento aki un aviso di scol uzabel. Esey lo nifica cu hopi mucha Rubiano ta bin den un situacion fastioso. “ No ta agradabel pa tende cu bo a faya un prueba di admision. Ta mas pio ainda haya enseñansa un paar di aña, unda e exigencianan ta mucho halto, den cual e alumno ta keda lucha cu mal resultado y ultimadamente despues di un pa dos aña, mester cambia di scol. Perdida di tempo y ta demotivante”.
DESAROYO POSITIVO
SMOA ta spera cu e enseñansa na Aruba ta keda desaroya positivamente. “Desaroyonan nobo por encera cu nos mester tuma distancia di asuntonan ya existente. Di e prueba di admision por ehempel. Pero mientrastanto, laga nos mantene nos mes na un dicho bieu: No benta sapato bieu afo tanten cu bo no haya nobo” SMOA ta finalisa bisando den nan comunicado.