ORANJESTAD – Problema cu alumnonan di HAVO/VWO (y tur otro alumno na Aruba) ta e sistema di enseñansa hulandes, pues consecuentemente tambe den e idioma hulandes. Segun rector di Colegio Arubano Hans Timmermans ta splica NoticiaCla.com, e hecho cu ta educa alumnonan local pa un examen hulandes. Esaki ta splica con bin, te hasta cu normanan ‘super halto’ cu Colegio a impone, hasta esnan cu a logra drenta cu e normanan aki, tin problema pa gradua, y si nan gradua, sigui enseñansa avansa sin problema na Hulanda. “Con cu nos haci nos best na scol pa papia hulandes den murayanan di e scol, hulandes no ta idioma di e muchanan aki” Timmermans ta bisa. “Hulandes ta keda un idioma stranhero pa nan”.
SIÑA COS CU NO TA DIBO
Segun e rector, si tuma ehempel di un examen di hulandes (nederlands) y of economia for di Hulanda, nan ta bin den ‘lapinan grandi di texto’ riba problemanan, pregunta riba cosnan cu no ta pertenece na ‘nos muchanan’. Como ehempel, Timmermans ta referi na e texto di hulandes, cu a basa su mes riba enseñansa na Hulanda. “Pa e alumnonan aki, esey ta un mundo incomprendibel. Y nan ta compronde esaki solamente si bo splica e texto, alinea pa alinea, of frase pa frase. Algo cu no por durante un examen” e rector ta sigui splica. Como tal, ta logico cu hasta esnan cu ta cuminsa nan enseñansa secundario na Colegio (compara cu esnan cu ta drenta despues via MAVO), tin problema cu esaki.
GRUPO CHIKITO DI GRADUADO
Palabranan simpel manera p.e. ‘echter’, ‘oorspronkelijk’, ta palabranan cu ta aparece den e textonan, cu e alumnonan no por compronde. Durante e entrega di diploma recientemente, e rector a elogia como tal e grupo ‘chikito’ di graduado (53% di HAVO) cu ta hopi bon cu asina mes bou di e circumstancianan aki, ta logra slaag. “Ora cu a determina di unda e alumnonan cu a pasa e examen, ta procedi, ta entre otro Colombia, Haiti, Venezuela y Aruba. Di cual apenas dos of tres ta bin di Hulanda unda cu e idioma materno ta hulandes, mester considera e ora cu e ta un logro gigantesco pa por traha examen den un idioma straño, riba topico cu bo no por relata na dje.
EXAMEN MAS RIGIDO
Hunto cu esey, segun Timmermans, aña pa aña e examennan ta bira mas y mas rigido. Entre otro aña pasa a bin e exigencia cu na HAVO, un 5, 5 average tabata necesario pa pasa un test ‘schriftelijk’, y cu consecuencia cu pa esey 10 alumno no a logra pasa. Otro aña ta bin acerca cu bo ta permiti solamente un 5 pa e materianan principal, esta pa hulandes, ingles y wiskunde, no obstante e hecho cu pa tur otro vak bo tin un 10. Esey ta preocupa e rector sigur si mira cuanto biaha e cifra 5 tabatin pa e idioma hulandes. “Mi no ta precupa cu ingles, pero si pa hulandes y e combinacion cu wiskunde. Esey ta pinta como un problema serio”.
NO POR REMEDIA NADA
Loke ta mas serio ainda, cu e rector, segun su splicacion, no por haci nada pa remedia e situacion aki. Esey ta debi na e convenant cu tin entre Aruba y Hulanda, cu ta para cu momento cu ta duna les na Hulandes na Aruba, e mester por haya un diploma cu ta wordo reconoci pa Hulanda. Esey ta nifica cu alumnonan sin extra cosnan, mester wordo admiti na HBO of na VWO.