ORANJESTAD – Debate riba futuro di cuido na Aruba a drenta un fase mas fuerte, cu dos voz importante – director di Horacio Oduber Hospital, Jacco Vroegop, y conocido medico Dr. Israel ( Ike) Posner – ta presenta dos vision completamente diferente riba con sistema di salud mester wordo organiza. E director a pone su opinion riba algun pagina riba su cuenta personal di Linkedin, riba e futuro di hospital y principalmente e debate eterno si e dos hospitalnan HOH y IMSAN tin cu integra, yamando e asunto e elefante ros den e camber. Dr Israel (Ike) Posner cu a traha den hospital HOH y IMSAN y cu ta defende IMSAN, ta reacciona cortico pero fuerte, pero riba su pagina di Facebook. E ta suficiente interesante pa analisa esaki y mirando cu ambos a opta pa haci esaki publico, Noticiacla ta trece esaki den contexto.
COMENTARIO DI VROEGOP
Di un banda, Vroegop ta pone enfoka riba eficiencia y integracion. Segun e, Aruba no tin espacio pa un sistema fragmenta. E ta argumenta cu, den practica, tin un solo hospital completo riba e isla – HOH – cu ta ofrece tur cuido esencial manera emergencia 24/7, ICU y colaboracion multidisciplinario. Institucionnan manera ImSan tin nan rol, pero segun e director, e rol aki ta limita y diferente. Vroegop ta señala cu e modelo actual ta causa duplicacion di investigacion, falta di coordinacion entre profesionalnan y decisionnan mas lento. E impacto, segun e, no ta solamente logistico pero tambe financiero y incluso clinico, cu posible riesgo pa seguridad di paciente. Su conclusion ta directo: Aruba mester move den direccion di un sistema integra, cu un solo structura, dos localidad y un direccion central. E modelo cu e ta propone ta inclui un paso concreto manera dossier electronico comparti, protocolonan unifica y integracion di servicio di apoyo. Den e vision aki, ImSan no ta desaparece, pero lo enfoca mas riba cuido accesibel y planificabel, mientras cu cuido complejo lo keda centralisa na HOH.
COMENTARIO DI POSNER
Pero di otro banda, Dr. Ike Posner ta rechaza e planteamento aki cu forza. Segun e, e propuesta di Vroegop no solamente ta ignora e realidad local, pero tambe e decision democratico di Parlamento di Aruba, cu a expresa contra un fusion di e sistema. Pa Posner, e direccion aki ta hiba Aruba den un monopolio di cuido cu por debilita responsabilidad y conexion cu e pashent. Posner ta argumenta tambe cu e modelo di consolidacion, inspira riba experiencia di Hulanda, ya a mustra limitacionnan, incluyendo distancia mas grandi entre paciente y servicio di salud. Ademas, e ta alerta pa un riesgo structural: den un sistema centralisa, cualke crisis – manera welga of falta di personal – por paralisa henter sistema di cuido di isla. En bes di integracion total, Posner ta propone un red coordina caminda Horacio Oduber Hospital y ImSan ta coopera estrechamente, pero mantene nan independencia y cercania cu comunidad. Segun e, cierto nivel di competencia y autonomia ta esencial pa mantene calidad, innovacion y humildad den sistema.
CUESTION FUNDAMENTAL
Asina, e debate ta reduci na un cuestion fundamental: eficiencia centralisa of diversidad coordina? Di un banda ta busca claridad, reduccion di gasto y un sistema unifica; E otro banda ta defende pluralidad, resiliencia y cercania cu pashent. Cu decisionnan strategico cu ta wordo tuma awo lo defini direccion di cuido pa añanan benidero, un cos ta cla: Aruba no por evita e discusion aki mas largo. E reto no ta solamente cua modelo ta correcto, pero con lo logra un balanse entre eficiencia y humanidad den cuido di salud.