Scirbi pa Tito Laclé
E decision di gobierno (minister Arthur Dowers) diamars di anuncia cu ‘per direct’ ta kita tur vehiculo electrico di dos wiel riba caminda publico (step, scooter, e-bike p.e.) a trece un ola di reaccion tanto positivo como negativo. Y cu ne, e la habri un caha completo di Pandora. Y den e analisis aki, of serie di analisis (pasobra mi ta sigur cu e lo ta largo), lo mi purba atende tur e asuntonan aki. Y den e parti aki, mi lo enfoca primordialmente riba e aspecto di e steps y e-steps riba caminda.
REACCION POSITIVO Y NEGATIVO
Ban prome pa e parti positivo. E reaccion tabata abrumador, di tanto esnan pro y hasta contra gobierno. Pasobra ban ta serio, e ta un decision politico, y cu tin embergadura grandi. Mayoria hende tabata positivo, cu porfin, ta kita e cosnan ey foi caminda, etc etc. Nan tabata proyectilnan riba caminda, wardando pa un accidente di trafico sosode. Cos a bay for di control completamente. Free for all. E minister a haya elogio, di porfin ta actuando cu man duro. Porfin un homber cu tin e bala pa actua, etc etc. Pero, tabatin tambe esnan cu tabata menos positivo. Mayoria di nan, esnan cu sea ta doño di un di e vehiculonan en cuestion, pa no papia mes di e doñonan. Mi mes ta doño di un e-bike, y a puntra e minister mesora, “ Ma bon minister, esey kier men cu mi no por ni subi fietspad mas (pasobra ey so mi ta core). A wordo bisa, cu por, basta mi no usa e motor!. Enfin.. Ta keda esnan cu ta usa e parti di e step. Y mi a compronde cu ta hopi nan ta, esnan cu tin e step ey. Tin cu ta usa nan pa motibo practico y no placer, esta e e-bike, of hasta e e-step pa transporte pa nan sea yega nan trabou of scol, pasobra un auto ta simplemente mucho caro awendia. Y cu un step y of e-bike, bo ta cla cu entre mil pa 6 mil florin pa uno basico. Hasta uno mas avansa, por costa bo 12 mil. Pero asina mes, e ta mucho mas barata cu un auto. Y awendia, cu e prijs di gasoline caro, well..
DOÑONAN DI E VEHICULONAN TA RABIA
Mi a papia cu varios usuarion di esnan cu tin step y of e-bike. Y kere mi, nan NO ta happy. Mayoria ta bisami cu nan ta core e vehiculonan just pa fun y relaxing y cu e ta nice. “Dus dicon no por core riba acera tampoco” nan ta bisa, y ta haya cu e minister ta actua como si fuera cu e usuario ta cometiendo un crimen gigantesco. Pa nan, e problema no ta e scooter ni step ni e-bike. E problema ta cu e fietspad, cu no ta continua tur caminda. Mi mes a toca e tema ey e siman aki. Gobierno a inverti positivamente algun aña pasa den fietspad, pero lamentablemente e no ta yega ‘tur caminda’. Y dado caminda, bo ta hayabo riba caminda, sin cu bo kier. Y si no tin fietspad, unda bo kier pa sigui core esaki e ora? Bo ta obliga pa subi caminda grandi.
EFECTO TURISTICO
Un di e usuarionan mas grandi di e aparatonan aki, ta turista cu ta bishita nos isla. No ta pornada cu e minister a opta pa bay net dilanti un hotel, pa haci e anuncio, pa mustra su punto. Rijnan largo di e stepnan aki ta staciona dilanti e hotelnan aki. Ta obvio, cu TIN un demanda grandi di parti di turista. Good business. Si tin un demanda, tin mercado. Ningun comerciante no ta cuminsa algo y inverti asina hopi, si no tin demanda. Y pakico e demanda ta grandi? Manera mi a wordo splica, e ta un fun way di move di punto A pa punto B, entre hotel y restaurant. Y pesey tin asina hopi parkeert eynan na e Palm Beach Strip y e Low Rise. Pa turista trafica entre e lugarnan eynan. Manera un usuario a bisami “E ta mas leuk, y parti di e experience di One Happy Island”. Y e persona tambe ta conciente cu mester hacie safe. Pero manera cu e minister a hacie aki, nan ta haya imposibel. “Tur cos pa turista mester bira onmogelijk y caro? Sigi prijs nos mes verder uit”, un otro ta bisa mi. E solucion di e minister, ta pa nan bay core riba tereno di hotel. “ “ Core den parkinglot di hotel? Waw masha leuk mes... Dus cu otro palabra rent un bike. Cu ta very similar, mesun risky toch.. dus bo a just verschuif e problema. Pabien”, ta otro comentario.
KICO BO A LOGRA?
E pregunta ta, kico e minister a of kier logra cu e decision aki. Ta compronde cu e forma con e tabata bay, a bira un peliger. Si. Pero tur caminda tin forma con pa deal cu esaki. Algun persona cu tin e vehiculonan aki ta bisami cu si, berdad, bo por a resolve e problema pa e automobilistanan. Great, y e hendenan cu tin last di e-scooter. Pero awor bo a crea un problema pa esunan cu a cumpra nan caba? Kico ta pasa cu nan inversion? Mi mes ta uno. Y ami ta core (manera e minister a sugeri) full covered, cu helm, gloves etc etc. Netjes segun regla. Ami no tin caminda pa core awo! Y asina tin hopi. Mi ta pro pa a temporalmente para tur cos. Kita e peliger. Pero, mientras cu ta buscando un otro solucion. No djis kita cos, y punto. Mester tin un alternativa si.
PARTI HURIDICO Y LEY
Loke tambe mi a tende, ta cu e decision abrupto aki, por tin consecuencia legal. Manera mi a bisa caba, mi mes a puntra e minister diamars, cu si e ta conciente cu esaki por genera casonan legal, mirando cu pa hopi tempo, legal of no, e gobierno nan a tolera esaki. Pues companianan por usa e argumento di ‘maneho di tolerancia’, y cu esaki a bira ley. E minister a bisa mi cu e ta compronde esey, pero cu e mester ta responsabel pa actua aworaki y e ta para tras di su palabranan. Mas informacion cu mi a haya di personanan envolucra cu ley, ta bisami cu” Djies pasobra minister a papia di biaha, e no ta bira ley”. “Tin un proceso legal pa logra esey. Muy problablemente lo bay saca un MB (Ministeriele Beschikking) pa prohibi loke e la bisa cu lo wordo prohibi. Unabes cu e ta riba papel y e la wordo publica, e ora e 'ley' lo conta. E ora ey e partidonan afecta lo tin algo pa bay huez cu'ne” mi a wordo bisa. Y ademas, pa jega na un MB .. por dura kizas 2 siman of mas. Pues si e minister ta kere cu e tin pia pa para ariba, cu den algun dia, desde su anuncio, cu e stepnan lo disparce, e ta hopi robez, ya cu e doñonan di e stepnan aki, conoce ley of a busca conseho legal. Y, porta, pesey, awe mainta (manera mi mes a wak), tur step ta netchi staciona banda di caminda ainda. Esnan cu ta comenta tambe ta bisa cu, segun nan, e minister a tuma e parti confrontativo enbes di a pone un maneho pa futuro di steps aki 6 luna por ehempel. Nan ta mustra cu den corte, un huez por bisa minister...”Dicon tur e tempo..2 aña ..no a tuma paso pa regula esaki? Dicon mester ta abrupto? Kico ta e emergencia pa aplica un medida asina drastico?” E minister lo bisa, ta cu otro gobierno no a actua, y e si awor ta den gobierno y ta dicidi di actua. Pero huez por bisa, cu gobierno ta un continuacion y e impacto ta mucho grandi. Y finalmente, un otro a cordami di un otro factor. “Con ta cu e electric mobility scooters pa e adultonan mayor cu ta baha di p.e. cruisehips of avion cu ta bin cu vacacion Aruba, y no ta laga nan situacion stroba nan di sigui gosa bida ? Nan ta baha di crucero of avion, cu nan aparato electrico, y ta subi trottoir y caminda. Esey tambe ta prohibi awo ?
Na tur, hopi cos pa tene cuenta cu ne. Un bon idea, cu porta a wordo implementa un poco abrupto, sin mira consecuencia despues?