Analisis: Caso Caret:  Ora miedo a domina, ley a corregi

Analisis: Caso Caret: Ora miedo a domina, ley a corregi

Posted on 4/2/2026, 7:45 PM AST | Updated on 4/2/2026, 7:49 PM AST

Scirbi pa Tito Laclé

Awe tabatin e sentencia den e caso Caret unda cu dos polis mester a tende huez dicta un sentencia pa nan. Cada un a haya e mesun sentencia. 3 aña di castigo di prizon, cu un aña condicional. Pues nan lo mester sinta 2 aña. Huez a rechasa e demanda di Fiscal (12 luna di castigo condicional di prizon). E la sinti cu mester a bin algo mas fuerte. Pero, ni kico e sentencia ta, e lo no complace ningun hende. Y esaki tabata bisto den sala. Un famia cu no por a domina nan emocion, scuchando loke pa nan, no tabata un sentencia husto, esta famia di e victima. Mi tabata den corte y a experencia tur esaki. Manera huez a bisa, ni cua sentencia cu e duna, e lo no trece e victima bek. Mi a dicidi awe nochi di pone e sentencia y e caso den perspectiva, despues di a lesa e sentencia largo, cuidadosamente.  Mi ta spera cu mi ta logra.. 

Laga mi cuminsa asina. 

Manera cu e sentencia ta bisa, tin casonan cu no ta laga espacio pa neutralidad. E caso Caret ta un di nan. No pasobra solamente un hoben a perde su bida, pero pasobra e forma cu esey a pasa ta obliga nos como sociedad pa confronta un realidad incomodo: con leu nos ta dispuesto pa bai ora poder, miedo y arma drenta den un mes momento.

INTERPRETACION

E sentencia di 2 di april 2026 no a laga hopi espacio pa interpretacion. Corte a bisa cla : No tabatin un amenaza real, no tabatin un peligro inmediato, y aun asina a usa bala mortal. E conductor (victima) tabata huyendo. No atacando. No tirando. No representando un riesgo directo pa bida di otro. Y sinembargo, e situacion a escala na un punto unda violencia letal a bira e respuesta. 

ESTADO DI DERECHO

Esey ta exactamente unda e problema ta cuminsa. Pasobra un estado di derecho no ta midi su fortaleza den con rapido e por usa forza, pero den con estrictamente e ta controla e uso. Y aki, Corte a determina cu e control ey a falta. No un tiki. No un error tecnico. Pero un decision cu, segun Corte, no tabata basa riba hecho obhetivo.

DEFENSA 

E defensa a trata di pone e caso dentro di un marco cu nos a tende hopi biaha: Percepcion di peligro. E idea cu, den e calor di momento, un agente policial a pensa cu su bida tabata den riesgo. Pero Corte a pone un limite cla: Percepcion so no ta suficiente. No den un estado di derecho. No ora cu resultado ta un bida perdi.

Y esey ta e punto central cu Aruba mester dirigi.

Pasobra si nos cuminsa acepta cu “mi a sinti” ta suficiente pa hustifica uso di bala, nos ta habri porta pa un sistema unda miedo ta mas fuerte cu ley. Unda huicio instantaneo ta reemplaza evaluacion profesional. Unda arma ta bira extension di emocion, no di responsabilidad.

Un agente di polis no ta un ciudadano cualquiera. Corte mes a pone esaki den su analisis. Un polis ta entrena, equipa y autorisa pa usa forza, pero hustamente pa e  razon ey, e norma pa uso di e  forza ey mester ta mas halto, no mas abou. Sociedad ta duna polis un poder extraordinario, y den intercambio, ta exigi un nivel extraordinario di control. E caso aki ta mustra cu e  balance ey a wordo kibra.

SENTENCIA 

Pero e implicacionnan ta bai mas leu cu un solo caso. E sentencia ta manda un señal no solamente pa e persona condena, pero pa tur sistema di ley y orden. Un señal cu Aruba no ta dispuesto pa normalisa uso excesivo di violencia, aun ora cu esey ta bin for di autoridadnan.TENSION REAL

Y aki tin un tension real cu no por wordo ignora. Polisnan ta traha den situacionnan dificil, impredecibel, y peligroso. Nan ta tuma decisionnan den cuestion di minuut. Corte mes a reconoce esaki awe. Pero precisamente pa e razon ey, ley ta exigi cu uso di bala ta keda un ultimo recurso absoluto. No un opcion facil. No un reaccion lihe. Pero un decision extremo cu solamente ta legitimo ora no tin ningun otro alternativa.

ALTERNATIVA

Den caso Caret, Corte a conclui cu e  alternativa sí tabata existi.

E conductor tabata huyendo. No atacando. Y e  distincion ey, cu pa algun hende por parse chikito, ta fundamental. Pasobra e linea entre un persona cu ta huyendo y un persona cu ta amenazando ta exactamente unda derecho penal ta traha.

E sentencia tambe ta toca un otro punto importante: Responsabilidad despues di e hecho. Corte a describi e decision como “catastrofico y irreversible”. No como un acto di maldad, pero como un error cu tin consecuencia permanente. Y talvez esey ta e dimension mas humano di e caso: un decision di seconde cu  ta cambia un bida pa semper, pa e victima, pa e familia, y pa e mes persona cu a tira e arma.

COMPASION NO POR BIRA EXCUUS.

E estado di derecho mester keda firme, precisamente ora e situacion ta dificil. Precisamente ora e emocion ta halto. Precisamente ora e presion ta fuerte. Pasobra si ley ta flexibilisa solamente ora ta conveniente, e ora e  no ta e ley – e ta un opcion.

Caso Caret ta pone Aruba dilanti di un refleho. No solamente riba con polis ta actua, pero riba con nos como sociedad ta mira poder, autoridad y responsabilidad. E pregunta no ta si polis mester usa forza. Claro cu e mester. Pero e pregunta real ta: unda e limite ta, y si nos tin e corahe pa mantene e  limite, aun ora esey ta incomodo.

Corte a contesta e pregunta aki awe. Awor ta toca na nos pa haci e mesun cos. Pasobra un pais unda bala ta bira contesta  pa fuga, ta un pais cu lentamente ta perde su base. Y un pais cu no pone e limite na poder, ta un pais cu eventualmente ta perde control di dje.

E sentencia a traha su parti. E resto ta den nos man!