WILLEMSTAD - E rekargo ku gobièrnu Hulandes ke pone riba buelonan riba distansia largu (“vliegtax”) por oumentá gastunan di pasashi pa Karibe di entre 17 pa 54 euro. E rekargo akí ta den kuadro di e impakto ku e buelonan akí tin riba medio ambiente. Ku e oumento akí e kantidat di pasahero ku lo biaha pa e islanan hulandes den Karibe lo baha ku 1 te 4 porshento.
Asina e ofisina investigativo i di konseho independiente, CE Delft, ta bisa den nan investigashon riba preis di pasashi, kantidat di pasahero i ekonomia den kaso ku introdusí e rekargo riba buelonan di distansia largu entre Hulanda i e islanan den Karibe. Den su investigashon e ofisina a analisá diferente opshon pa introdukshon di e rekargo.
Otro konklushon ku a yega na dje ta ku introdukshon di e rekargo akí lo kousa un bahada den kantidat di buelo pa Karibe i ku e bahada akí lo ta mas grandi for di aeropuerto Schiphol na Hulanda. Esaki ta konta spesífikamente di loke ta yama e opshon ‘B’ di e rekargo kaminda ku ta kobra e rekargo riba e promé stòp ku e avion ta hasi i no riba e destinashon final di e buelo. Segun CE Delft debí na e gastunan mas haltu pasaheronan lo skohe pa un buelo kaminda mester hasi un “overstap” òf lo kue un buelo ku ta sali for di un aeropuerto pafó di Hulanda.
Ku “overstap” ke men ku ta kue un buelo pa un otro destinashon ku no ta un di e islanan Hulandes den Karibe i for di e destinashon aki kue un otro buelo pa Karibe. Esaki, CE Delft ta bisa, lo sòru pa tempunan di biahe mas largu i mas molèster pa e pasahero. E efekto direkto di e rekargo riba loke turistanan ta gasta tambe lo ta negativo. Esaki lo baha entre 13 pa 37 mion euro, dependé atrobe di kua opshon di e rekargo lo skohe.
Di e pèrdidá di entrada akí entre 5,4 pa 15,4 mion euro ta bini pa kuenta di e siudadanonan di e islanan den Karibe. E otro parti di e bahada den entrada ta relashoná ku produktonan ku ta importá, CE Delft ta sigui splika mas aleu. Pa loke ta empleo e ofisina di investigashon i konseho ta indiká di ta konstatá efektonan diferente riba kada isla.
Esaki ta debí na e diferensia di grandura di kada isla, grandura di e sektor turístiko ku ta varia pa isla i kon grandi e partisipashon di turistanan hulandes ta den e kantidat total di turista ku ta bishitá e isla. Debí na esaki e diferensianan den impakto riba empleo ta varia di 0,06 porshento na St. Maarten den kaso ku apliká un tarifa di rekargo abou te na 0,96 porshento na Boneiru den kaso apliká un tarifa mas haltu.
E impakto riba e Produkto Interno Bruto ta relativamente mas chikí. Pa tur 6 isla huntu e produkto interno brutu lo baha entre 9 pa 26 mion euro. Den terminologianan relativo Kòrsou konosé un bahada mas supstansial ku 0,6 porshento den kaso ku apliká un tarifa di rekargo haltu. E efektonan lo ta ménos pa Aruba pasobra e kantidat di turista Hulandes ku ta bishitá e isla ta mas abou. Ta kalkulá ku e produkto interno brutu di Aruba lo baha ku 0,07 porshento.
CE delft ta bisa ku den su análisis e no a tene kuenta ku por yena kambernan di hotèl ku bini liber ku turistanan for di otro destinashon. Esaki por suavisá e efektonan di introdukshon di un rekargo riba buelonan for di Hulanda pa loke ta kuantu turistanan ta gasta, empleo i produkto interno brutu. NOTA: Texto ta scirbi den papiamento fonetico di Corsou.
ORANJESTAD – Aruba su restaurant mas nobo, Gaia House of Grill mester bira un di Aruba su restaurantnan ‘upscale’, segun e gerente general di e hotel JOIA Aruba by Iberostar, na unda cu e restaurant ta situa. Esaki ta e ultimo parti di e hotel cu tabata falta, desde su apertura un aña pasa, completando e operacion. Awor e hotel completo ta operacional cu e restaurant aki. Por wak e entrevista AKI.
ORANJESTAD - Aña 2026 ta habri cu un reduccion considerabel den prijs di productonan petrolero. Diamars, minister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario a anuncia e prijsnan nobo di benta di combustibel entrante 14 di januari 2026:
ORANJESTAD - Aruba Tourism Authority Sui Generis ta celebra 15 aña. Con ta midi diescinco aña di un entidad nobo cu a nace pa promove desaroyo, innovacion y crecemento di nos economia a traves di nos unico pilar, turismo. Di aña 2011 pa awo, “Tourism Receipts” a aumenta cu 94%, yegada di bishitante a aumenta cu 43%, “RevPAR” a crece cu 82%, mientras cu yegada di turismo crucero a crece cu 36%. E cifranan aki ta subraya e exito y desaroyo sostenibel di e sector turistico di Aruba, desde cu a funda Aruba Tourism Authority Sui Generis.
ORANJESTAD - Aerolíneas Argentinas ta lansa servicio directo nobo entre Argentina y Aruba. E vuelo inaugural a sali for di Aeropuerto Internacional Ezeiza (EZE) cu tur 170 asiento completamente ocupa, reflehando e demanda fuerte di mercado y un contesta sumamente positivo di parti di e biaheronan Argentino. Pa celebra formalmente e momento, tabatin un ceremonia inaugural cu a tuma luga riba dia 8 di januari, na Aeropuerto di Aruba, treciendo hunto e stakeholdernan clave di gobierno, aviacion y turismo. E celebracion a conclui cu un ceremonia tradicional di cortamento di cinta y cortamento di bolo, oficialmente yamando bonbini na Aerolíneas Argentinas na Aruba.
ORANJESTAD – E ultimo dia pa paga impuesto di vehiculo di motor di aña 2026 ta 2 di februari 2026. Normalmente e fecha final ta 31 di januari, pero debi cu e aña aki e fecha aki ta cay riba diasabra, e fecha final ta bira dia 2 di februari 2026. Aki ta sigui mas informacion.
ORANJESTAD – Departamento di Impuesto a informa tur pensionado y nan doño di trabou, cu entrante 1 di januari 2026 e prima di AZV ta wordo reduci pa e pensionadonan cu tin e edad di 65 aña of mas.Durante aña 2025, e pensionadonan tawata paga 5% riba e prome Afl. 30.000 di entrada of salario (di un empleo den pasado). Si e entrada of salario aki surpasa Afl. 30.000 pa aña, e pensionado ta paga 10,5% na prima di AZV riba e suma restante. Awor entrante 1 di januari 2026, e porcentahe riba e prome Afl. 30.000 di entrada ta 0%. Pues un reduccion di 5%.
