W’STAD/DEN HAAG - E komishon fiho di Relashonnan den Reino di parlamento hulandes ta insistí pa haña kontesta serka gobièrnu di Kòrsou i gobièrnu di St. Maarten dikon nan no a tene kuenta den nan presupuesto ku mester paga un fiansa ku a hasi serka Hulanda bèk. E preokupashonnan a bin dilanti durante tratamentu di e kuentanan anual 2024 di gobièrnu Hulandes. Ta trata di un suma di 205 mion florin ku Kòrsou i St. Maarten a fia na 2010 i ku mester paga bèk na òktober awor. Gobièrnu di St. Maarten i gobièrnu di Kòrsou a pidi pa refinansiá e debenan. Sekretario di estado pa Relashonnan den Reino, Zsolt Szabó, ta kouteloso den su reakshon riba e petishonnan pa re-finansiamentu i a indiká ku e ta warda riba konseho di Kolegio di Supervishon Finansiero (Cft) riba e petishonnan aki. Miembronan di e komishon di Relashonnan den Reino a hasi diferente pregunta por eskrito riba e tópiko.
Den e preguntanan aki e parlamentarionan ke un reakshon di gobièrnu hulandes riba atvertensia resien di Cft ku mester di un planifikashon responsabel riba término largu i tambe ku mester ta kouteloso ku simplemente re-finansiá debenan sin ku tin bon kontròl. A puntra konkretamente dikon gobièrnu di St. Maarten i gobièrnu di Kòrsou a faya di reservá sumanan anual riba presupuesto pa paga e debe bèk. Tambe ke sa ki mekanismo di kontròl tabatin pa a evitá e tipo di fayonan aki.
Mas aleu e parlamentarionan hulandes ke sa eksaktamente kiko ta inkluí den e suma di 205 mion florin i si re-finansiamentu di e debe ta kalkulá kaba den e suma. Tambe e miembronan di e komishon ke sa ki dia ta tuma un desishon final riba pago bèk òf re-finansiamentu di e debe, mirando ku e fecha ku e debe ta kaduká ta yegando mas serka. Tras di e preguntanan tékniko aki ta sinta un preokupashon polítiko ku ta kada bes ta bira mas amplio, esta un persepshon kresiente na Hulanda ku e paisnan outónomo den e parti karibense di Reino no ta demostrá un disiplina finansiero adekuá.
E parlamentarionan ta mas preokupá ainda pa e debenan ku ta kaduká na 2030, 2035 i 2040 pasobra ta trata aki di sumanan mas grandi ainda. Cft kontinuamente a konsehá gobièrnu di Kòrsou i gobièrnu di St. Maarten pa prepará strategianan elaborá pa manehá debe, inkluso análisis integral di nan portafolio kompletu di debe.
E kolegio a atvertí pa ta kouteloso ku desishonnan na último ora pa re-finansiá debe pasobra esaki por ta negativo pa stabilidat fiskal. E preguntanan di e miembro di e komishon ta duna indikashon ku lo ke pone kondishonnan mas estrikto riba futuro akuerdonan pa re-finansiá debe. Kondishonnan manera mihó kontròl, reglanan di reportahe mihó definí i mekanismonan di kontabilidat mas fuerte, ta algun di e kondishonnan pa por sigui risibí sosten finansiero for di Hulanda.
Ta spera un kontesta formal di parti di Ministerio di Asuntunan Interno i Relashonnan den Reino den simannan benidero. Mientrastantu, e preshon riba Kòrsou i St. Maarten ta sigui oumentá i ta urgi e paisnan pa duna klaridat riba nan strategianan finansiero i presentá ku un plan konkreto pa maneho sostenibel di debe riba término largu. NOTA: Texto scirbi den papiamento fonetico di Corsou.