ORANJESTAD – “E ex minister Besaril no a actua professional y integro” tabata loke fiscal a bisa diabierna mainta den caso contra e ex mandatario, durante su rekisitorio di e caso penal Tulipan. E caso a continua diabierna mainta despues cu diamars ultimo, huez a interoga e dos sospechosonan, Guilfred Besaril y G. Ling riba nan acusacionan. E caso a continua awe cu e rekisitorio di Ministerio publico, sigui pa e defensa di ambos sospechoso. Huez despues a cera e caso y despues a stipula e fecha di 13 di juni proximo pa dicta e sentencia.
E REKISITORIO
Segun e rekisitorio, e Fiscal a mustra cu e base di e caso aki ta basa riba ‘iregularidadnan financiero’ entre e periodo di November 2017 pa juni 2022. “E ex minister Besaril no a actua professional y integro. No tabata sigui regla y procedura. A usa e tarjeta di bancomatico (debit card of pinpas) pa loke e no tabata destina p’e. Mientrastanto e director interino Ling si tabata pone su firma, no obstante cu a alert’e, y e tabata alerta e minister pero no tabata actua mas”. A mustra cu e base pa investiga, a inicia na 2019, 2020 y 2021. Aki tabata e funcionario na Arubahuis sr. Paris cu a bati bel, pero inicialmente no a haya oido. Despues esaki a cambia, unda cu prome minister mes a haci un denuncia contra Besaril, cu a pone cu Centraal Accountants Dienst (CAD), a ‘bolbe’ haci un investigacion y a bin constata no menos cu 18 iregularidadnan. ‘Bolbe’, pasobra na 2011 caba CAD a traha un rapport, pero nada no a wordo haci e tempo ey. A bin constata sospecho di malversacion di fondo di pais Aruba, robo, y tambe abuso di poder. Mientras cu ta considera cu Besaril tabata principalmente responsabel pa haci esaki, a culpa Ling tambe pero pa complicidad pasivo.
SCAPA PLACA, RESIDENCIA OFICIAL Y MAS
E fisca, no a kere e declaracionan di interogacion inicial di Besaril, unda cu e.o. tabata sigura cu p.e. e parti di e dossier ‘comunicacion’, cu ta trata primordialmente e yamadanan di telefon haci via contract cu Setar a cera na Aruba, na su cas y cas di su tata, pa ‘evita’ gasto di roaming. “Nos no ta kere e storia di Besaril cu e kier a scapa gasto pa roaming” e fiscal a bisa diabierna. Un total di 15 mil euro na yamada, durante un period di 5 aña a keda registra. Besaril lo tabata duna ordo na Arubahuis pa paga e cuentanan aki, aunke cu e cuenta ta cera y yamadanan haci primordialmente na Aruba. Y Ling tabata firma pa esaki tambe. Pa loke ta e cas cu Besaril a usa na Hulanda como minister, enbez di e cas residencial official, Fiscal a bisa tambe cu aki a malversa miles di fondo na mantencion, remodelacion y mas. A haci remodelacion na e cas, supuestamente sin e aprobacion di e doño di e cas, pa un suma di riba 21 mil euro. A instala sistema di alarma di 10 mil euro, y varios biaha a duna ordo pa no pone tur cos riba un solo recibo, pa asina e gastonan no mustra hopi. Ademas, segun Fiscal, Besaril no tabata pidi oferta pa e trabounan aki. A te hasta busca muebles (pa camber), y aki tambe a duna ordo pa Arubahuis paga. Un supuestamente aprobacion di ministerraad di Aruba lo tabatey, pero nunca no a haya prueba di esaki riba papel. Aki lo a malversa por lo menos 6000 euro. Tambe a malversa 11 mil euro na servicio di limpiesa, siendo cu no tabatin regla cu e tin derecho pa e gastonan aki. Y segun fiscal, e defensa di Besaril, cu e tabata ‘overwhelmed’ cu gasto, tabata mucho facil. Y pa loke ta Ling, e no tabata haci nada pa coregi e situacion. “E tabata permiti tur cos, cu ta haci e acto ey, di dje, castigabel”.
TRABOU DI PR NA ARUBA
Loke tambe a haya hopi atencion ta e hecho cu Besaril a opta pa, siendo cu gobierno tin su propio servicio di PR, y cu Arubahuis tin su propio relacionista publico, a haya ta bon pa huur-in un servicio di PR local na Aruba, y paga casi 20 mil euro na recibo pa trabou haci. Mayoria di e trabounan tabata pa yuda acesora Besaril durante su bishitanan na Aruba, unda cu e persona encarga J.H. di e compania E., tabata percura pa e.o. haci cita, reserva chauffeur, coordina trabounan pa Besaril na Aruba y den exterior, scirbi comunicado etc. Mientras cu Besaril no a pidi ningun oferta extra, e la usa e servicio di e persona aki, ‘pasobra nan conoce otro hopi tempo’. “E no a sigui procedura. No ta cla pakico e la busca e servicio externo aki, siendo cu Aruba (lesa:Gobierno) tin su propio departamento di informacion y comunicacion. Ademas, a ‘bypass’ e servicio di e relacionista publico S.Kock cu tabata emplea na Arubahuis, netamente pa esey. Loke tabata remarkable segun fiscal, ta cu e trabounan tabata mustra cu tabata pa tareanan personal pa Besaril y no pa Arubahuis. A mustra cu esaki tabata te hasta pa campana politico di e politico“E interes di servicio (dienstbelang) tabata falta”. Segun e fiscal, e no tabata usa un asina yama formulario pa servicio (bestel formulier) prome cu e servicio, sino despues. “Pa gastonan double”. “Besaril no tabata sigui e reglanan. E tabata haci loke e kier y niun hende tabata tribi di mete cun’e”.
BIAHE PA ARUBA
Loke tambe fiscal a reclam’e, ta e biahenan pa Aruba unda cu e tabata haci y deshaci cu su tarjeta di bancomatico di Arubahuis. E la gasta na un ocasion 3 mil euro, na hotel, restaurant y tambe compras na supermercado grandi. A reclam’e pa un biaha priva cu e la haci, cu despues e la cambia y comberti esaki den un ‘dienstreis’, upgrade su pasashi di regreso pa e y su casa, pa business class. Y tur esaki e tabata paga cu e ‘pinpas’. “E hecho cu e la paga esaki bek (algun di e cosnan cu la paga bek;red) no ta cambia e caso”, e fiscal a sigura tur hende. No a lubida riba auto di huur cu tambe e la paga cu placa di Arubahuis, argumentando cu ta pa ‘trabou’, na Aruba. “E la haci’e un custumber , pa usa e pinpas, unda cu por tabatin un bancomatico!”. E loke ta tuma Besaril hopi na malo, ta cu e la malusa su poder, y e poder di e tarjeta bancomatico. E carchi mester wordo usa pa paga p.e. cosnan di Arubahuis, salario, asunto di studiantenan. Pero Besaril a hacie pa un shoppingspree personal. Na tur, a registra 25 mil euro na gasto di e pinpas. Pa pone e caso den contexto, a compara e dos prome ministernan plenipotenciario prome cun’e esta actual gobernador Alfonso Boekhoudt y Juan David Yrausquin cu no a usa e pinpas mes, of casi nada, y ora cu nan a use, tabatin un cantidad di documentacion pa hustifica e uso. Y finalmente, e fiscal a mustra cu Besaril cu su forma di traha, a duna su mes hopi poder. “Pero cu e poder ey, ta bin hopi responsabilidad”. Mientras cu Besaril tabata sigura cu ta pa trabou, e no tabata specifica esaki, pues tabata dificil pa controla y verifica esaki. Loke a caba floria su obra, segun fiscal, ta cu e tabata ‘post’ su bishitanan na Aruba riba Facebook, mientras cu e tabata gasta e carchi di Hulanda. Usa pinpas pa wine and dine, y tambe hasta yena gasoline den auto. Cu esaki, e fiscal a considera cu Besaril a malusa su poder como mandatario. Mirando e seriedad di esaki, e ta haya cu Aruba a bira victima di su actuacion. ‘Besaril a promove su mes, enves di promove Aruba via Arubahuis. Tur esaki mientras e tabata culpa tur otro hende pa su actonan. Pa esaki, a exigi un castigo di dos aña di prizon incondicional. Huez ta dicta sentencia 13 di juni pa 1’or y mei di merdia.