Analisis: Ma paga p’e, mi kier e awo!

Analisis: Ma paga p’e, mi kier e awo!

Posted on 1/22/2025, 10:56 AM AST | Updated on 1/22/2025, 10:57 AM AST

Scirbi pa Tito Laclé

Aruba definitivamente ta un pais unico. Nos ta hende dushi, cu ta biba bon, y ora cu esaki ta e caso, hopi biaha ta cuminsa busca ‘problema’ unda cu no tin, ‘sino e cos no ta bon’. Pagamento, y den e caso aki mas importante, e buscamento di e plachi di number di auto, osea e ‘nummerplaat’, awor ta e discusion y polemica mas nobo. Y e biaha aki no ta pasobra cu tin cu para den e rijnan largo ( y inhumano) pa haya e number of plachi. No. E biaha aki ta pasobra e cita pa bo ‘haya’ e nummerplaat fisicamente pa bo pone na bo auto y pronkia cu ne, ta ‘tarda’ hopi. Departamento di impuesto (DIMP) den nan afan pa resolve e problemanan di pasado di para den rij largo, crea ‘inconveniencia’ pa hopi hende, a bin cu loke nan a kere cu tabata un bon solucion. Paga delanta, poco poco, pa e sla financiero ta menos. Di dos, a dicidi pa ofrece cita personal pa clientenan por bin busca nan plachi despues, evitando ‘un biaha mas’ e paramento largo den rij. Un sistema cu ta funciona bon na p.e. Censo. Ey bo no ta tende ningun critica. Pues bo lo a kere cu awor hende ta contento cu nan por paga poco poco, y mas dushi ainda awor, evita e filanan largo y hopi biaha ‘inhumano’. Y bo ta haya bo cita ‘personal’ unda cu den apenas 5 pa 10 minuut bo ta cla. Pero no. Awor tin keho cu a paga e plachi, pero cu e cita pa busca e plachi ta teee aki dos pa tres luna. Tin a haya cita te aki 6 luna.  Esaki awor, tampoco no ta bon. Y hopi biaha ora cu no tin motibo valido y logico pa critica, ta cuminsa inventa y bira masha creativo, djis pa critica, lagando pues tur logica un banda. Pero asina nos hendenan dushi ta. Nos gusta bomboshi. Si no ta carnaval, awor ta pago di nummerplaat. E persona ta argumenta cu pasobra e la paga (porfin na tempo), e mester haya su plachi mesora. Su logica ta parce di ta cu e ta compar’e cu un toko unda cu e kier e producto pa cual e la paga pe mesora, como si fuera ta un kipashi di pan e la paga p’e. Su argumento ta, mi a paga pa e pan, pues mi mester haya e pan mesora toch? E persona su logica ta bay perdi, y no ta compronde cu aki, loke bo a paga, ta primordialmente bo impuesto pa vehiculo di motor. Esey ta e servicio, pa cual corectamente bo ta haya un prueba sea digital of di papel. E plachi den e caso aki, ta ‘bijzaak’. Importante ta, paga bo impuesto y na tempo. Punto. Cu bo ta haya e plachi hopi mas laat, no ta e punto. Sigur no, si e mesun plachi ey ta keda valido pa no e aña aki so, sino 4 aña largo. Si tabata cada aña ta cambia plachi, por compronde e ‘logica’ aki, pasobra si esey ta e caso, bo tin un plachi pa 6 luna so y despues ata mester cambia esaki atrobe ‘un djis’. Pero e plachi ta valido pa 4 aña. Y si e miedo ta cu bo ta haya multa di polis, esaki tambe ta ilogico, pasobra bo tin e prueba den bo man cu bo number di auto ta paga. Pues, multa bo lo no haya, si ta esey ta e miedo cu bo tin. Cu polis ta parabo, ta su derecho. Es mas, no ta solamente pa number e ta y por parabo toch?. Awor, si bo ta bira un blanco mas facil pa polis parabo pasobra bo number no ta esun nobo, no mester ta un ‘issue’. E punto ta, cu bo no ta haya multa di polis, pasobra bo tin e prueba. Con bo lo haci otro biaha si polis parabo pa otro cos? Tambe bo ta rebeldia? Pues, awor, e cliente kier rabia, bringa, ‘pasobra’ e no tin su plachi nobo ‘ainda’. E ta otro cos tipico local, unda cu nos kier biba pa otro hende. ‘Ata Juan tin plachi y ami no. E cos ey no por. Mi no por keda atras’. Esey ta tur e problema. Pero pa hopi di nos, nunca nada ta bon. Pa critica nos ta prome. Awor cu no mester para den rij mas, envez di gradici pa esey, ta critica pasobra ‘ta tarda mucho hopi’ pa haya e plachi. Ban wak, kico ta bira e siguiente ‘dilema’ pa nos hendenan dushi di Aruba..