Scirbi pa Tito Laclé
E wega di insinua, anticipa y specula a cuminsa. Ta trata aki di e formacion di e proximo gobierno di Aruba. Mirando e situacion actual, e wega ta mucho mas ‘interesante’ compara cu antes. Hopi factor desconoci ta yuda alimenta e hamber pa informacion y e tendencia di speculacion tambe. No obstante cu lo a impone un tipo di ‘radiostilte’ pa e partidonan politico den formacion, esaki ta parce dificil pa cumpli cu ne, mirando con cos ta ‘lora’ na Aruba. Na Hulanda, partidonan politico ta suficiente madura pa respeta un ‘radiostilte’ o sea un silencio ‘hermetico’ riba e topiconan di contenido, sin cu tin cu sucumbi pa ‘presion’ di publico, e achterban, of prensa mes. Si nan bisa algo mes, e ta asina general manera “e combersacionnan a bay den bon ambiente”. Pa tur puntonan “inhoudelijk” usualmente nan ta ‘monddicht’, y tur hende sa tambe e ora cu cualkier informacion cu sali, ta puro speculacion, sin ayudo di e politiconan mes. Pero speculacion den un proceso asina importante y delicado ta stroba mas cu e ta yuda. Pa cuminsa, e ambiente di formacion entre e partidonan ta wordo influencia door di esaki. Y esaki na su turno tin su impacto, si bo kier of no.
Memoria ta sirbi nos bon pa corda e episodio di ‘postema’ cu a causa problema entre dos partido politico aki na Aruba. Tabata un declaracion di ex-minister Mary Wever (dfm), pa ilustra con un partner di coalicion tabata comporta su mes. Claro, esaki a pone cu e partner ey a tuma asina tanto ofensa na e comparasion aki, cu el a resulta den un caida di gobierno. Pues ‘e postema a rementa’. E gabinete a cay ‘djis pa un declaracion haci’ na prensa, en bez di trata e asunto interno. Un otro problema ta cu ora partidonan haci declaracionan publico, cu tin cierto medionan di comunicacion cu ta saca esakinan for di contexto. E informacion ta wordo asina troci, cu e ta duna un storia ‘inocente’ full un otro version na final. Y depende unda y con e version ey yega na e oido di esnan envolvi den un negosacion, por set e tono y cu e consecuencia cu por ta uno ‘fatal’. A nota caba den e caso aki cu despues di cada ronda di combersacion, politiconan di e respetivo partidonan tabata ‘los’ informacion cu por tabata ‘dimas’, acopla cu ‘deseonan’ cu tabata wordo mira mas como ‘exigencia’, creando e bruhamento di tera innecesario.
Pa loke ta e formacion mes, mientras cu e programa di gobernacion mester ta e base pa e formacion, manera cu ultimo aki gobernador di Aruba a duna e partidonan explicitamente pa tene cuenta cu ne, e realidad sinembargo ta mas bien cu pueblo kier sa ‘ken ta haya kico y cuanto’, refiriendo na e cantidad di cartera di minister. E echo cu e contenido di e programa di gobernacion mester cubri ‘un desaroyo economico husto enfoca riba e costo di bida’, ta perde completamente den e ‘rancamento di siboyo’ aki. E discusion ta mas bien, ken tin derecho pa haya kico y cuanto, sin pone den perspectiva con ta atende cu e desafionan di nos pais y con lo paga pa esey. Tin un otro realidad tambe, cu ta cu for di comienso ora di trahamento di lista, den un di e partidonan tabata bisto cu e lider no tabatin control riba su integrantenan di partido. E la conduci cu mester a ‘bolter’ algun number pa satisface un grupo di e partido berde. Cu esaki den mente, tin e pensamento logico cu awor e control den e partido ey no ta mucho miho, alimentando e rumornan cu tin pelamento di siboyo, envez di un control madura interno, unda cu tur cos tin cu cana ordena y no ‘bruha’ manera cu e mustra di ta. Hopi hende ta kaweta pa sa y pa tende exactamente kico ta pasando internamente y con e partido ta atende cu esaki, pero ta netamente pa procesonan interno y delicado asina mester duna espacio na esnan concerni. Asina nos famianan ta funciona. Asina nos sociedad kier funciona den Reino.
Pa ilustra e punto di otro angulo, prome cu a nombra e formadornan mes oficialmente, tabatin rumornan cu e gobierno tabata forma caba. Esaki a resulta di ta leu di e berdad. E echo cu gobernador a duna e formadornan te dia 18 di otro luna pa bin cu un programa di gobernacion, ta un otro presion riba nan. Pasobra por a comprende cu un di e partidonan kier pa esaki ta hopi detaya pa evita cualkier mal comprendemento ora di sinta cu otro den un gobierno. No solamente mester traha un programa di gobernacion ‘hunto’, pero mester ta cla cu un lista di persona capacita pa bira minister. Ta dificil pa kere cu nan lo no keda cla cu e reparticion di cartera pa e fecha stipula, corda pa cu e screening mes di e candidatonan pa minister. E screening pa formador (cu ta un screening ‘menos rigoroso’) mes a dura 3 siman.
Tambe loke no ta yuda ta cu di otro banda, e otro partido den contienda, enbez di sinta keto, y warda e desaroyo, activamente ta alimentando un tension innecesario door di manda mensahe publico riba e situacion. Ademas, ta tumando decisionnan di gran impacto cu no a ni anuncia durante di campaña y ta tuma tur hende di sorpresa. Ta mustra manera tin un falta di control riba esnan pafo, considera como e ‘achterban’, pero ta lanta duda tambe si e gobierno no ta peca contra su estado demisionario. Entrante diasabra awor, e partidonan cu ta negoshando, tin 1 luna pa keda cla cu tur cos (cu excepcion di e screening di ministers). Mientrastanto, nos por solamente desea nan forza, sabiduria y sano huicio, pa nan bin cu un programa di gobernacion cu ta bon pa nos isla, y no solamente un reparticion di cartera cu ta bon pa e partidonan y personanan cu ta bira minister. Afterall, bo a scohe pa ta un sirbido di pueblo, no sirbido personal. Tik Tok.. holoshi ta cana..