ORANJESTAD – Comerciantenan local pronto por cuminsa aumenta prijs di nan productonan di benta proximamente. Asina presidente di Comerciantenan Uni di Aruba (CUA), Frans Ponson a splica dialuna mainta den un conferencia di prensa. Segun Ponson, esaki ta pasobra banconan local a cuminsa aumenta nan tarifa di cobra cliente pa transaccionan riba nan debit card, y cu e prijs por yega te na un aumento di 2%. Consecuentemente e comerciante mester cobra esaki bek na e cliente causando asina e aumento den producto. No ta conoci ki tempo esaki por sosode ainda si, segun Ponson. Ta wardando pa wak si gobierno ta interveni cu Banco Central, mescos cu a haci tempo cu doñonan di pomp di gasoline a protesta y cu gobierno a cay aden y mengua e situacion.
FUSION DI COMPANIA NA MERCA
Segun Ponson, e asunto a cuminsa ora cu na Merca, e compania di credit card Mastercard a cumpra Maestro, y cu a surgi un fusion. Cu esaki, aparentemente lo a aumenta e ‘fee’, e tarifa pa transaccion considerablemente, ora cu un cliente usa un debit card pa haci su pago di e otro banco, y e banco ta cobra e comerciante tambe. Mientras cu e proceso aki a cuminsa lunanan atras, segun Ponson, ta awor numa nan a cay ariba y a dicidi di ‘bati alarma’. BANCO PA BANCO
A splica tambe cu pa evita cu un cliente ta haya un cobransa pa a usa su debitcard riba un mashin di pago (POS) di otro banco, ta usa solamente e machine di e banco en cuestion. Pero esaki no ta e situacion na tur tienda. Lo mester imagina un scenario unda cu un tienda mester tin un machin pa cada banco, pa evita esaki. Algo cu e no ta wak mucho practico. Problema ta cu segun Ponson, e intencion ta pa tur banco cobra e tarifa, hasta di nan propio usuario. Y ta mas probable cu e comerciante lo kita su machine POS, locual varios a cuminsa haci caba segun Ponson.
PLACA CASH
Un situacion cu esaki ta crea, e ora ta cu e cliente ta cuminsa usa placa cash so, pa evita di paga pa cada transaccion, y tiendanan tambe ta cuminsa tuma cash so atrobe pa nan tambe scapa gasto. Loke esaki por nifica ta cu companianan lo ‘perde’ e control y cu companianan lo por ‘ontduik impuesto’ atrobe manera tabata den pasado, pasobra no tin e control severo mas.
LEY NA MERCAPonson a splica cu Merca tin un ley cu a bin netamente pa protega e cliente di e cargonan aki, stipulando un suma fijo maximo, cu ta uno relativamente abou, cu ta nifica cu no por haci abuso cu cobransa si e sumanan ta hopi halto, pasobra manera a splica, ta depende di e suma cu bo tin riba e cuenta, cu ta cobra e transaccion pa cada biaha bo usa e carchi.
SUGERENCIAPonson a sugeri tambe cu CUA ta mira cu tin un posibel solucion unda cu e tres islanan ABC por bin cu nan mesun carchi di bancomatico, esta un debitcard, sanciona y protehi pa banco local y Banco Central, unda cu aki tambe por fiha e tarifa standard abou, haciendo e problema ‘menos’. Ta keda awor na gobierno, banconan y Banco Central pa atende cu e asunto aki segun Ponson, pasobra e por bira un problema serio, cu na entrada di 2025, por crea un dolor di cabez ‘nobo’ pa tanto comunidad como comercio.
BANCO LOCALPor lo menos un banco local a manda un comunicado pa su miembronan, splicando cu gradualmente lo reemplasa e carchinan debit hybrid, (Maestro y Mastercard Debit) cu carchinan di Mastercard Debit-Only di awor pa 2025. Ademas ta splica cu mientras cu pa e carchi Mastercard Debit, e tarifa lo keda mescos, cu ta 0.5%. “E tarifa pa transaccion di tur otro banco local cu Mastercard Debit y of Visa Debit, lo aumenta di 1.5% pa 2%. No ta conoci pa Noticiacla si otro banconan tambe a of lo anuncia esaki tambe proximamente.