Scirbi pa Tito Laclé
E siman aki nos a habri cu otro situacion interesante pa analisa, politicamente. Ta trata di e diferencia entre un asunto legal y etico/moral. Mei mei di un campaña electoral, unda cu hopi cos ta pasa, diariamente, cada ora casi, y cu si bo no pone atencion, bo por perde hopi cos. Y un di nan, por ta esaki: E situacion ora cu mientras cu algo por ta legal, pero no necesariamente moral y of etico.
Un di e casonan cu ta bin na mente,- politicamente -, ta e situacion ultimo tempo basta frecuente, ora cu un parlamentario dicidi di coi su asiento adkeri, y bay cu ne, bandona e fila di su partido, y declara su mes independiente. Ora cu esaki pasa, tin un grupo cu semper ta cuestiona esaki, grita manera alma malo, cu e persona en cuestion ta traidor, bulado di cura y Dios sa kico mas. E realidad sinembargo ta,- algo cu porta hopi no sa of kier admiti -, cu e echo di bay cu bo asiento, ta algo perfectamente legal. Loke e no ta, porta ta etico y/ of moral. Pero envez di cambia e ley pa comberti e accion aki den algo ‘ilegal’, politiconan ta prefera pa grita tur sorti otro cos, y acusa e ‘culpabel’ y label e como traidor. Pero e berdad ta cu e parlamentario en cuestion a actua completamente conforme ley. Den e caso cu a surgi recientemente rond di retiro di un minister den funcion, e situacion ta practicamente mescos. Of por lo menos ta mustra asina. Solamente cu den e caso aki, e no a sosode cu un parlamentario, sino cu un minister. Un minister cu a dicidi net den pleno campaña electoral, cu e ta bandona e partido cu a yud’e bira minister, y pa un siman despues, ta anuncia su union cu un partido politico diferente. Loke a haci e situacion ‘inusual’ ta cu e la opta pa ‘keda’ como minister pa e partido cu e la bandona un siman pasa, siendo cu e ta awor activamente riba un otro lista. E acto berdad ta legal, pero no etico. Bo no por ta minister pa un partido, durante un campaña electoral, y mes momento ta miembro activo di otro partido. Bo ta creando asina un momento pa hende pensa yen di cos. Entre nan, e posibel duda, cu bo ta usando bo funcion di minister, pa privilegia e partido cu bo a join, cu informacion privilegia. Por bien ta cu no ta asina, pero e situacion crea, ta habri caminda pa hende pensa. Y asina cu e hende ey por pensa esey, ya caba e ta bira un asunto dudoso. Un bankero a yega di bisa mi, cu si e cliente tin un duda so caba door di e situacion, e no mester ta ni berdad. E duda so ta suficiente pa crea e daño necesario. Y ora cu den e caso aki e minister bisa den su defensa cu ta ‘lopende zaken’ so bo ta atende, no ta suficiente hustificacion pa bo acto. Otronan den su defensa a grita mesora cu ley ta permiti e minister haci esaki, pasobra ‘bo no ta minister di un partido, sino pa Aruba. Y cu pesey tin e concepto di ‘vak minister’. E flie ey tampoco ta subi, pasobra mientras cu berdad tin vakminister, esaki kier men cu bo ta minister pa un partido, pero no ta afilia cu e partido. Bo ta un minister liber di partido, sin achterban y sin votadornan pa tene cuenta cu ne. Den e caso aki, e persona ta actua como minister pa RAIZ, pero mes momento ta un miembro activo y ta te hasta co-lidera un otro partido politico activamente. Mester bisa mesora tambe cu no ta prome biaha cu algo asina ta sosode, esta cu un persona ta un minister sin partido, pero e diferencia ta cu e biaha aki tin un campaña electoral activo. E argumento cu e minister a usa, entre otro, ta cu por compara e situacion cu un trabou den sector priva. Un persona ta haya dos luna ‘opzegtermijn’, prome cu e bay cu un otro compania. Y esaki ta tambe similar cu loke e la haci. Pero, den e caso aki, bo ta papiando di politica. Y den politica, tur cos ta leu di ta ‘normal’, logico y of un negoshi. Pues bo no por compara un negoshi cu e situacion actual. Lo tabata mas ‘netchi’ y etico, cu e persona retira como minister, cobra su overbruggings toelage riba cual e tin tur derecho legalmente (pero cu tambe ta wordo mira como un abuso pa sinta na cas y cobra, pero esey ta un otro capitulo) , y sigui cu e otro partido trankil. E tin tur derecho di cambia di partido, y dicidi di bay cu un otro. E problema ta cu awor e situacion ta mustra como si fuera e kier a sirbi dos ‘Dios’. Mientras cu su pensamento ta noble, esta cu e ta traha solamente ‘lopende zaken’, e ta zona ‘inocente’, pero den realidad, e ta crea un duda den e pueblo, di cosnan cu ‘por pasa’, durante e 2 lunanan aki manera ya caba indica.
Den e caso aki, partido RAIZ ta OK cu e situacion, y ta permiti esaki. Y esaki ta suficiente legalmente pa tene e minister na trabou, den su funcion aunke cu e ta parti di un otro partido. E ta e derecho di e parlamentarionan di dicho partido. Pero aki tambe, ta puntra si e parlamentarionan ta actuando segun etica y moral, permitiendo esaki. Tur esaki por pisa riba e decision di votadornan cu gusta e minister en cuestion pa su forma di a traha, su credibilidad ‘te awor’, pero cu debi na su decision ‘noble’ pa keda como minister, por coste hopi voto di hende cu ta pensa tambe cu ‘e no ta etico of moral’ bezig. Tambe ta conta pa e dos parlamentarionan, unda cu aki tambe e votadornan por pensa, diferente di nan den e proximo eleccion. Tur esaki ta situacionan legal legal, pero cu eticamente y moralmente, no ta corecto. Ta depende cu ken bo papia, y con bo wak e. E realidad ta cu dia 6 di December proximo, pueblo por huzga esaki. E palabra ta keda na e pueblo finalmente si nan ta aproba e situacion.
l