ORANJESTAD – Cu 11 voto na fabor y 7 contra, Parlamento a pasa e ley pa privatisa e planta di purificacion di awa, conoci como Riool Water Zuiverings Instalatie (RWZI). Motibo pa privatisa e planta, ta e.o. pasobra gobierno no tin e fondo pa haci esaki. E planta di RWZI na Bubali, ya pa varios aña a surpasa su capacidad y ta causando molester na e area cercano, no ta un secreto.
ESENCIA DI E PRIVATISACION
Gobierno riba su portal a purba splica e esencia di e privatisacion. Pa compronde esaki a splica cu na september 2023 Conseho di Minister a aproba e proposicion pa traspasa e operacion y propiedad di RWZI, (Bubali, Parkietenbos, Zeewijk), rioolstelsel y Incinerator pa Aruba Wastewater Sustainable Solutions NV, un subsidiario di Utilities.
Indirectamente e compania lo ta 100% den man di Gobierno di Aruba. E compania, Aruba Wastewater Sustainable Solutions NV (AWSS), ya lo a traha un businessplan, un plan strategico pa termino corto y largo con pa tuma e planta over y tur cos ta cla pa e destaho publico. A traha e plannan y tur documento hunto cu Royal HaskongingDHV.
TRASPASO DI PROPIEDAD
E intencion ta pa traspasa e propiedadnan di RWZI pa AWSS pa un suma total di Afl. 31.8 miyon. AWSS lo paga esaki na Aruba bek den e erfpachtscanon pa un suma anual di Afl. 582.267,51 pa 60 aña, mirando tur e riesgonan cu AWSS ta core tumando e planta aki over.
Pa un planta nobo di RWZI y cu capacidad di procesa hopi mas grandi, AWSS lo mester inverti sumanan substancial (Capital Expenditure CAPEX y Operational Expenditure OPEX) segun e plan strategico pa termino corto y largo.
COBRA TAX EXTRA NA ‘TURISTA’
Pa financia esaki, AWSS mester fondo pa cual Gobierno lo mester aumenta e environmental levy (Bijzondere belasting op verblijf), un impuesto cu turistanan ta paga na e hotelnan apart di e toeristenheffing, pa cubri e gastonan (CAPEX y OPEX)
ACUERDO
Aruba lo cera un acuerdo cu Utilities/AWSS na unda ta palabra cu pa supervisa e normanan cu AWSS lo mester cumpli cu ne, lo implementa un “regulatory framework” y un “regulatory body”. E regulatory body lo tin como miembro Departamento di Naturalesa y Medio Ambiente (DNM), Departamento di Salubridad publico (DVG), Departamento di Obra Publico (DOW) y un representante di Ministerio di Naturalesa.
PAKICO COBRA TURISTA
Gobierno a splica cu turismo a crece substancialmente, pero e capacidad di e planta nunca a crece den comparacion cu e desaroyo den sector turistico. Durante pandemia, momento cu a cera frontera y no tabatin turista, por a nota cu e planta di RWZI a haya un alivio considerabel, pero mirando e crecemento di turismo despues di e pandemia, a bolbe surpasa e capacidad di e planta di RWZI cu tur consecuencia. Apesar di varios inversion den e planta den transcurso di añanan, e falta di suficiente fondo publico a limita e esfuersonan pa soluciona e planta di purificacion debidamente. E planta ta causando molester den e vecindario y ultimo tempo e molester a aumenta aun mas.
STUURGROEP
Gobierno mientrastanto a institui un "stuurgroep" entre e Ministerio di Naturalesa, Infrastructura y Energia, cu e tarea pa privatisa RWZI, mirando cu esey tabata e unico solucion. Den esaki e compania estatal Utilities Aruba a mustra disponibilidad pa tuma over e planta y asina yuda Gobierno soluciona e problema urgente aki.