ORANJESTAD – Radioemisoranan na Aruba mester paga pa por toca musica di artistanan. Esey ta un hecho!. Loke mester wordo determina ainda, ta e tarifa cu e fundacion DUCAPRO por cobra. Asina e huez cu a trata e caso sumario diabierna mainta den corte cu DUCAPRO a cuminsa contra di Q-Waves NV, conoci comercialmente como HITs 100FM, di e propietario Aldrich Croes. DUCAPRO a cuminsa e caso pasobra e radio lo no kier paga e suma mensual cu ta rekeri pa e paga pa haya derecho pa toca musica tur luna. E propietario di e radio a sigura cu no ta cu nan no kier paga, sino cu nan tin problema cu e suma/tarifa.
E CASO
E abogado cu ta representa DUCAPRO, mr David Kock, a cuminsa na splica e proceso pakico ta importante pa companianan comercial (manera radio emisoranan den e caso aki) paga pa e derecho pa por retransmiti cancionan di autornan local (y internacional). Algo cu nunca tabata e caso. E problema a cuminsa cu musiconan y autornan tabata keha cu nan no tabata haya ‘royalties’ esta placa pa nan musica, mientras cu e companianan comercial si ta usa nan material. A splica cu DUCAPRO a lanta cu e intencion pa haci e trabou aki pa e artistanan local. Nan a asocia cu e instancia Hulandes BUMA/STEMRA y na nomber di e instancia aki, por actua na nan nomber. Esaki mas bien pa cobra e instancianan comercial pa uso di musica y autornan internacional. Y visa versa. E ta algo internacional cu tur pais ta haciendo caba, pues nada nobo. Solamente cu na Aruba y e otro islanan di Caribe Hulandes, esaki nunca a wordo aplica. Problema ta cu ora cu DUCAPRO a cuminsa actua, a nota cu entre nan QWaves NV a mustra resistencia y aki ta unda cu a haya necesidad pa bin cu e caso. DUCAPRO a mustra cu mientras cu QWaves NV ta resisti pa atende cu DUCAPRO, nan mes (QWaves NV) y otro radionan bou di e asociacion Aruba Broadcasting Association, a firma un MOU cu BUMA/STEMRA mes, purbando asina di laga DUCAPRO afo. Pero ora cu a trata e tema di e tarifa cu BUMA tabata exigi, cos a pega y no a materialisa.
QWAVES NV
Abogado pa QWaves NV, Gabriela Sjiem Fat a splica cu e problema principal cu nan tin cu DUCAPRO, ta cu nan no ta mira den nan, un instancia cu base legal cu ken nan mester cera un acuerdo pa paga royalties mensualmente. Tin mucho duda, y no por prueba cu nan enberdad tin e autoridad local di actua pa cobra emisoranan, y si emberdad nan ta representa BUMA/STEMRA legalmente y por actua na nomber di e instancia aki. Ademas si nan ta representa BUMA mes, no tin garantia cu e placa cobra, enberdad lo bay pa BUMA/STEMRA paga su artistanan. Tambe e suma cu ta wordo pidi, no ta cuadra cu e mercado local, pues mester adapta e tarifanan pa nan ta mas ‘local’. Nan a ripiti repetidamente, cu nan no ta bringa pa paga, sino cu nan no ta confia DUCAPRO, y tin problema cu e suma. Ademas, a bisa cu si bay cobra loke ta pidi, esta si huez dicta na fabor di DUCAPRO sin mas, esaki ta nifica cambio di operacion di e emisora en cuestion y posiblemente su existencia ta na peliger. E forma con DUCAPRO ta pidi tur informacion interno di e compania, tampoco ta corecto, sin cu nan (e emisora) ta haya informacion bek cu nan ta pidi DUCAPRO pa por tin un miho bista ken nan ta.
HUEZ
Huez despues di a scucha partidonan, a cuminsa haci su preguntanan pa haya un miho bista di e situacion. E la mustra cu un cos ta hopi cla. E emisora (y tur otro emisora) mester bay paga pa por haya e derecho pa toca musica di autornan local y internacional. Punto. Loke mester determina, ta cuanto esaki ta. A puntra e abogado di QWaves NV si e tin problema cu esey, e abogado a bisa no. E abogado sinembargo a sigui cuestiona e legitimidad di DUCAPRO pa representa BUMA/STEMRA, y riba peticion di e huez, e abogado Kock a produci un carta/email cu ta establece esaki, esta cu BUMA/STEMRA ta confirma esaki. Huez a puntra tambe, pa trankilidad di QWaves NV, si DUCAPRO por produci un prueba igual, cu ta sigura cu e placa cu DUCAPRO colecta di e emisora(nan), ta bay realmente na BUMA/STEMRA. DUCAPRO su abogado a confirma esaki. E huez a mustra e ora cu ta cla cu e unico punto cu ta bin bek, ta e suma cu DUCAPRO kier cobra e emisora. “Bo ta bin cu un cantidad di ponencia, pero loke ta keda bin bek, ta cu e problema real, ta e tarifa” e huez a sigui bisa den direccion di e abogado di QWaves NV. Ademas, e la pone cla cu tur otro punto di preocupacion di QWaves NV, no ta alcaso mas, pasobra tur a wordo contesta y clarifica pa DUCAPRO cu intervencion di e huez.
NEGOSHA
E huez e ora a sugeri pa partidonan negosha. “Boso tin cu sinta na mesa. Asina simple e ta. Y yega na un acuerdo”. Ambos partido a mustra disponibilidad. E huez e ora a puntra si mientras cu ta delibera e tarifa, si DUCAPRO por cuminsa cobra e emisora un suma mas abou tanten. Ora cu e huez a puntra e abogado di emisora ki suma nan lo por ‘biba cune’ tanten, despues di conferi cu e propietario Croes den sala, a contesta huez cu nan ta ok pa mensualmente paga DUCAPRO 250 florin pa luna. Aki abogado Kock di DUCAPRO a rechasa esaki bisando cu esaki ta mucho abou, y e sumanan ta entre 450 pa 1000 florin bay ariba, manera cu e emisora mes a reclama cu ta loke cu DUCAPRO tabata calcula inicialmente pa cobra. DUCAPRO su abogado Kock a remarca na huez cu enbez di stipula un suma awor, pa e huez impone un termino den cual e combersacionan mester tuma lugar entre DUCAPRO y e asosacion di radio ABA. Aki huez a puntra cuanto tempo ta suficiente pa DUCAPRO, riba cual a determina 2 luna. Esey kier men, cu dentro di dos luna, DUCAPRO y e asosacion ABA, mester haya otro pa cu e tarifa acceptable. Huez a dicidi pa wanta e caso y pa bin bek dia 24 di April proximo pa wak si partidonan a haya otro. Di otro forma, e lo cay aden y dicta un sentencia e mes.