12 Aña di oficialisacion di Papiamento

12 Aña di oficialisacion di Papiamento

Posted on 5/21/2015, 11:46 AM AST | Updated on 5/21/2015, 11:48 AM AST

ORANJESTAD – E siman aki (21 di mei), awe, a recorda cu 12 aña pasa Papiamento a bira idioma oficial di Aruba. Dia 21 di mei 2003, Parlamento di Aruba a aproba e ley di idioma oficial. Esaki ta encera cu pa prome biaha den historia di Aruba, Papiamento y Hulandes a bira idioma oficial. Prome cu esey ningun di nan dos no tabata oficial na Aruba. Na Hulanda mes Hulandes a bira oficial na 1995. Esaki a sosode principalmente pa duna Fries un status oficial. Na Corsou cu Boneiro Papiamento a bira oficial 4 aña despues, esta na 2007. Den e 12 añanan aki a haci hopi trabou respecto Papiamento tanto como materia den enseñansa como e idioma nacional. 

ESTUDIO

Despues di a ofrece varios estudio di Papiamento Grado Tres, na augustus 2002 a cuminsa cu un estudio di Papiamento Grado Dos na IPA. Aki varios persona a haya formacion como docente di Papiamento. Despues cu e grupo aki a caba cu exito a sigui un estudio di Bachelor Papiamento. Actualmente tin un grupo di docente di Papiamento a caba Master in Education, Language and Literature of Papiamento na University of Curacao cu a inicia na september 2013.

DRENTA SCOL

Na augustus 2003, Papiamento a drenta enseñansa secundario EPB, MAVO, HAVO klas 1-2-3, VWO klas 1-2-3 y enseñansa avansa profesional EPI, IPA. Papiamento como materia ta sosteni principalmente pa e metodo didactico “Cristal”. E siguiente aña escolar nobo 2015-2016, Papiamento lo sigui como materia den HAVO y VWO klas 4 y consecuentemente te final pa bira un materia di examen. Otro desaroyo den Enseñansa rond idioma Papiamento ta e Proyecto Scol Multilingual cu a keda implementa na augustus 2008 na scol preparatorio piloto. Actualmente Papiamento tanto como lenga di instruccion como materia hunto cu Hulandes, Ingles y Spaño ta den klas 3 di enseñansa basico den 2 scol basico piloto.  

VOCABULARIO

Na 2009, pa prome biaha, a publica un lista amplio di palabra: “Vocabulario Ortografico di Papiamento”, miho conoci como e Buki Blauw. E buki aki ta representa e ortografia di Papiamento di Aruba. Actualmente, ainda Papiamento ta sperando legislacion di su ortografia. Cu e lista di palabra aki e uzadonan di Papiamento skirbi tin un instrumento practico den nan man pa skirbi Papiamento miho. Na 2010 a publica e prome edicion di “Manual di Gramatica di Papiamento – Morfologia”. Morfologia ta e estudio cu ta ocupa su mes cu structura, formacion, funcion y nificacion di palabra di un lenga, den e caso aki: Papiamento. E buki aki ta trata principalmente categoria di palabra. Na e mesun aña a inicia un otro trabou di investigacion linguistico y desaroyo di e material: “Manual di Gramatica di Papiamento – Sintaxis”. Sintaxis ta studia con ta ordena, coordina y subordina e palabranan y e relacionnan cu e palabranan aki tin den un frase. E buki aki ta trata principalmente frase y su structura. Tin planea pa publica e buki aki na final di 2015. E intencion di ambos manual ta pa nos comunidad adkiri conocemento basico di gramatica di Papiamento. Banda di esaki tambe a traduci diferente buki tanto didactico como buki di lesa na Papiamento. Papiamento tin su propio vocabulario, gramatica y ortografia. Nos idioma ta rico na proverbio, dicho y expresion. Esaki ta haci tambe cu tin hopi mas pa investiga tanto riba e area linguistico como literatura. Cada un di nos ta responsabel pa tene Papiamento na un nivel eleva. “Nos idioma ta den bo man. Papiamento, cuid’e!”.

 

Pa mas informacion por acudi na nos website www.papiamento.aw.