BUENOS AIRES - Recientemente, Minister di Husticia y Asuntonan Social sr. Rocco Tjon, tawata presente na e di cinco edicion di e “Global Mental Health Summit”, na Buenos Aires, Argentina. Durante e simposio aki, minister Tjon a hiba palabra den e closing panel, den nomber di reino completo. A papia tocante kico Aruba y reino completo ta haciendo, pa atende debidamente cu e tema di salud mental.
E balor agrega di e simposio aki ta cu nos por siña y comparti informacion cu otro paisnan, pa loke ta trata salud mental, pero tambe ta brinda e oportunidad unico pa comproba y verifica si nos maneho ta cuadra cu e situacion actual na mundo, of si esakinan mester wordo adapta. E simposio aki a brinda e espacio pa reflexiona riba locual e otro paisnan a trece padilanti, y scuchando esaki, tawata un momento di realisacion caminda por a tuma nota cu nos cada un ta enfrenta e mesun reto y oportunidadnan pa loke ta salud mental. Asina por deduci cu, e retonan cu nos cada un ta enfrenta, por wordo mitiga door di traha mas di cerca cu otro, creando asociacionnan como tambe ehecutando un enfoke multisectorial.
Segun e mandatario, como ex-miembro di Cuerpo Policial di Aruba, y ex-director di KIA, el a experiencia e consencuencianan di e negligencia pa cu salud mental, ora cu e cuido aki no ta wordo brinda na tempo. Algun experto a menciona, cu adiccion di substancianan, gambling y abuso domestico hopi biaha ta e causa principal di enfermedad mental. Pues programanan social di sosten, manera "Veilige Bario’s" cu ta enfoka riba programanan di deporte, arte, y salud mental pa nos hubentud ta sumamente importante. Interesante tawata pa scucha expertonan papia tocante e importancia di tin programanan social di sosten, pa mitiga problemanan di salud mental, y promove bienestar.
Na aña 2018, Aruba a inverti 20 miyon dollar, pa fortifica e cadena social y di salud mental. Despues di e pandemia, a enfoca riba inversionnan sostenibel, como tal a traha un ‘roadmap’ pa atende cu e tematica di problemanan di salud mental y adiccion. E roadmap ta enfoca riba fortalece Aruba su sistema di cuido pa cu salud mental, y tambe ta provee un agenda comun pa loke ta inversionnan. Importante pa menciona ta cu e ‘roadmap’ tin seis punto di prioridad, cual por wordo uza como e base pa involucra sectornan priva y publico, organisacionnan di sociedad civil, y demas sectornan.
E ‘roadmap’ aki a wordo crea, danki na nos diferente partners; departamento di salud publico, Pan American Health Organization, World Health Organization conhuntamente cu e comision nacional pa cu salud mental. Aruba ta conta cu partnernan na un nivel nacional pero tambe na nivel di reino Hulandes. A traves di Reino Hulandes, Aruba ta conta cu plataformanan di consulta, caminda ministernan como tambe nan representantenan ta reuni y atende cu e tematica di salud mental. E obhetivo ta pa tin un agenda comun, caminda e enfoke por ta uno similar na otro y asina atende cu e retonan pero tambe e oportunidadnan pa cu salud mental.
E seis areanan di prioridad di e roadmap aki ta enfoca riba entre otro, e parti di financiamento, tecnologia medico, opleiding, informacion y mas. Durante e simposio, expertonan a enfoca riba e importancia di tin suficiente personal cu ta cualifica den loke ta salud mental, pero tambe pa keda inverti den nan desaroyo personal. E inversionnan aki ta esencial, y alabes ta eleva e calidad di cuido cu ta wordo brinda na nos comunidad.
Por ultimo, Aruba ta para solido cu e pensamento cu salud mental mester bira algo cu ta normal pa papia di dje na cas y den comunidad. Reino Hulandes ta comprometi pa ta parti di e movimiento global caminda salud mental ta keda riba e agenda, y caminda hunto nos por kibra e stigma aki. No solamente intencion, pero accion concreto lo beneficia nos comunidad.